İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/979 K.2022/423

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/979

KARAR NO: 2022/423

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/09/2018

BİRLEŞEN------- DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/09/2018

KARAR TARİHİ: 08/06/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

DAVA

Davacı vekili ---- tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirkete ------ işçiliği için anlaştıklarını, işçilik sonrası teslimde mallarda ayıplar, sayısal anlamda fazlalıklar, ürün eksiklikleri ve ücretsel anlamda hatalar tespit edildiğini, bu nedenle ---- ihtarnamesi ile ayıp ihbarı yapıldığını, davalıya tebliğ edildiğini ve faturalara itiraz edilmediğini, ayıplı ürün ve diğer eksiklikler için ---- tespit yaptırıldığını, rapor ile ayıplı mallar ve zarar reklamasyon bedelinin tespit edildiğini, davalının------ süresi içerisinde ödemediğini, bu nedenle ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

davalı vekilinin asıl alacağı, faize ve yetkiye süresi içerisinde itiraz ettiğini, davalının yetki itirazının yerinde olmadığını, müvekkili firma ile davalı arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, alacağın konusu cari ilişki dahilindeki malların ayıplı olması olduğunu, bu nedenle---- Mahkemelerinin yetkili olduğunu, itirazın haksız ve yersiz olduğunu belirterek davalının ---- sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, likit alacak nedeniyle % 20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ---- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ve ekindeki belgelerin kendilerine tebliğ edilmediğini, dilekçede bildirilen ----- tarihli ihtarnameden müvekkilinin haberi olmadığını, kontroller ile ihtarnamenin müvekkiline ulaşmamış olduğunun, tebligatın usulsüz olduğunu, davacının bildirdiği ayıpların biran kabul edilse dahi bildirdiği ayıpların açık ayıp olduğunu, TTK 23. Maddesinde ayıpların hangi sürelerde yapılacağının düzenlendiğini, davacı yanın müvekkili şirkete ayıp konusunda herhangi bir bildirimi bulunmadığını, irsaliye faturalar incelendiğinde ürün tesliminin---- tarihli olduğunu,

davacının en geç ----- tarihinde ayıp ihbarında bulunması gerektiğini, bu sürelerin kullanmamasının açıkça borçtan kurtulmak için olduğunu, kesilen faturaların da geçersiz olduğunu, faturası kesilen ürünlerin müvekkili şirket tarafından işlendiğinin bile muallak olduğunu, borcundan kurtulmak amacıyla kötü niyetli hareket edildiğini belirterek davanın reddine, % 20 'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

DAVA

Davacı vekili ---- tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı firmayla ticari ilişkisi olduğunu, müvekkili şirketçe davalı şirkete ait hazır tekstil ürünlerine inci çakma hizmeti verildiğini, cari hesap ekstresi, faturalar ve sevk irsaliyelerinden anlaşılmak üzere inci çakma işlemi yapılan ürünlerin davalıya teslim edildiğini, cari hesap ekstresi ışığında ------ ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız itirazı nedeniyle söz konusu icra takibinin durdurulduğunu, davalı tarafın ------ yetkili olduğu bahisle yetki itirazında bulunduğunu,

davanın konusunu para alacağı oluşturduğundan aradaki sözleşme bedelinin ödeme yeri yani sözleşmenin ifa yeri ---- olduğu için -----İcra Daireleri yetkili olduğunu, icra takibinin yetkili icra dairesinde açıldığını, davalının itirazının yersiz olduğunu belirterek davalının ilgili icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ----- havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacının ------- işleminin ayıplı olması sebebiyle, davacı tarafından kesilen faturaların adet ve miktar olarak hatalı olması nedeniyle ----- sayılı ihtarı ile ayıp ihbarının yapıldığını, reklamasyon ve iade faturasını davacıya gönderdiğini, davacı firma yetkilisinin imzadan imtina ederek ihtarnameyi almaması sebebiyle ---- tarihinde ihtarname muhtara bırakılarak tebliğ olduğunu ve faturalara itiraz edilmediğini, ayıplı ürün ve diğer eksiklikler için ---- dosyası ile tespit yaptırdığını,

reklamasyon bedellerinin süresinde ödenmemesi nedeniyle ----- dosyası ile icra takibi açıldığını, davacının iddiasının ispat etmek için ticari defterlerinin sunması ve cari hesap sözleşmesi sunması gerektiğini, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını bildirerek davanın reddine, % 20' dan aşağı olmamak kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl dava, sipariş verilen ürünlerin ayıplı olması nedeni ile işçilik ve reklamasyon, indirim bedeli ve yapılan masrafların tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine, birleşen dava; asıl davaya konu edilen ürünler nedeni ile verilen inci çakma hizmet bedelinden oluşan fatura alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Asıl ve birleşen davada tarafların tüm delilleri celp olunarak dava dosyaları ve taraf şirketlere ait ticari defter kayıt ve dayanakları belgeler ile davaya konu edilen ürünler üzerinde teknik bilirkişi heyeti aracılığı ile incelemeler yaptırılarak raporlar alınmıştır. Alınan teknik bilirkişi raporları birbiri ile uyumlu, bilimsel ve dosyadaki delillere uygun oldukları anlaşılmıştır.

Asıl davada uyuşmazlık; asıl davalının davacıya tekstil ürünlerinde inci çakma şeklinde hizmet verildiği, verilen hizmetin ayıplı olup olmadığı, ayıbın niteliği, ayıp ihbarının süresinde olup olmadığı ve ayıp nedeni ile davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise miktarına ilişkin olduğu, birleşen davada ise; asıl davaya konu edilen hazır tekstil ürünlerine inci çakma hizmeti karşılığı düzenlenen fatura bedellerinin ödenip ödenmediği, birleşen davacının birleşen davalıdan talep edebileceği bir alacak bulunup bulunmadığıdır.

Asıl davaya konu ----takip dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde; asıl davacı (birleşen davalı) tarafından asıl davalı (birleşen davacı) aleyhine ---- nolu siparişlerin hatalı yapılması sebebi ile işçilik ve reklamasyon, --- vade tarihli indirim bedeli, ---- dosyasında yapılan tespit masrafı olmak üzere toplam ------ tutarındaki alacağın tahsili için genel haciz yolu ile takip yapıldığı, yasal süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz nedeni ile takibin durduğu görülmüştür.

Birleşen ---- sayılı takip dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde birleşen davacı (asıl davalı) tarafından birleşen davalı (asıl davacı) aleyhine cari hesap ekstresi açıklaması ile ----- alacağın tahsili için genel haciz yolu ile icra takibi yapıldığı, davalı tarafın yasal süresi içerisinde borca ve yetkiye itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.

Gerek asıl gerek birleşen davada davaya konu edilen icra takiplerinin yapıldığı, icra müdürlüklerinin yetkisine yapılan itirazlar mahkememizce İİK 50 Maddesinin yollaması ile T.B.K 89 Maddesi uyarınca tarafların ikametgahındaki icra müdürlüğü yetkili olduğundan gerek------ gerekse ---- yetkili olduğu kanaatine varılarak asıl ve birleşen dava reddedilerek davaların esasına girilmiştir.

Taraflarca dava dosyasına sunulan delillerden; ----dosyasının celp olunarak yapılan incelenmesinde.

Asıl davacı birleşen davalı ---- tarafından asıl davalı birleşen davacı aleyhine ayıplı tekstil ürünleri üzerinde tespit yapılmasının talep edildiği, mahkemece yapılan bilirkişi incelemesi sırasında düzenlenen ---- tarihli teknik bilirkişi raporunda;----- hazır tekstil ürünü göndererek-------- üzerine taş çakma işi yaptırdığı, yapılan taş çakmalarının---- sipariş numaralı ürünlerde taşların yanlış yerleştirildiği; ------ numaralı ürünlerde de taş çakma işleminden dolayı hazır tekstil ürününün üzerinde deformasyon yapılmıştır.

Yukarıda açıklanan tüm nedenlerden dolayı ---- ürün satışındaki zararlardan kaynaklanan reklamasyon ücreti ödemesi gerektiği tespit edilmiştir. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde davaya konu edilen ---- ürünlerinin ---tarafından hatalı yapıldığı tespit edilmiş ve bu zarara karşılık ---- tespit edilmiştir..." şeklinde belirtildiği,

---- yevmiye sayılı ihtarnamenin asıl davacı tarafından asıl davalı şirkete keşide edildiği, ihtarnamede özetle; firmanız tarafından --- isimli ----amacıyla tarafınızla anlaşılmıştır. Her iki sipariş orjinal numuneler tarafınıza teslim edilmiş ve gerekli işçiliğin yapılması konusunda anlaşılmıştır.

Ancak ---- sipariş numaralı ---- yaptığınız inci çakma işçiliğinden kaynaklı hatalar ve kusurlar nedeni ile tişörtler üzerinde incilerde dökülmeler ile delikler oluştuğu görülmüştür.

Bununla birlikte tarafımıza gönderdiğiniz faturada --- işçilik fiyatı üzerinden anlaşılmış olmasına rağmen ürünleri --- üzerinden ücretlendirildiği ve ----- ürün fatura edildiği görülmüştür. --- firmaya söz konusu kusur ve ayıplar bildirilmiş cevaben bu durumdaki ürünü --- uygulayarak alabilecekleri cevabı alınmıştır.------ uyulmayarak yanlış inci çakması yapılmış ve yine incilerde kopma, sökülme ile tişörtte delinmeler oluşmuştur.

Bunlar ile birlikte tarafınıza ---- gönderilmiş olmasına rağmen tarafımıza --- işçilik faturası gönderilmiştir. ---- farklı şekilde incilerin çakıldığı ve diğer kusurlar anlatıldığında firmanın siparişi iptal ettiği hususu tarafımıza bildirilmiştir. ---- verilen işi yerine getirirken gerekli itina ve özeni göstermeyerek ürünlerde ayıp gelmesine neden olmuştur--- bedelinin reklamasyon faturası ekte gönderilmiştir-------hükümlerince sorumlu olduğunuz tarafınıza ihtar eder,

iade faturaların defterlerinize işlenmesi ve uğradığımız zarar karşılığı tarafımıza reklamasyon faturası olarak kesilen bedelin ------ içerisinde karşılanmasını..." belirtildiği

görülmüştür.

Tarafların incelenen ticari defter kayıt ve dayanak belgelerine göre taraf şirketlerin -----yıllarına ilişkin ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı, usulüne uygun tutulduğu, bu durumda her iki tarafın ticari defterlerinin sahibi yönüne delil niteliği taşıdığı, davacı şirketin ticari defterlerinde ---yılında birleşen davacı-asıl davalı şirketin tanzim ettiği ---- tutarındaki faturanın asıl davalı alacağı olarak kaydedildiği,

karşılığında davacı firmanın tanzim ettiği--- tutarındaki faturanın davalı borcu olarak kaydedilmesi sonucunda ------ sonunda ---davalı alacağının----devrettiği, --- yılında devreden davalı alacağı ile birlikte davalının tanzim ettiği toplam;--- tutarındaki faturasının davalı alacağı olarak kaydedildiği, karşılığında --- havale ödemesinin ve davacının tanzim ettiği --- toplam alacak tutarlı faturaların borç kaydı olarak girilmesi sonucunda---- davalı borcunun sipariş avansları hesabına virman edildiği,

asıl davalı-birleşen davacı şirketin ticari defterlerinde --- içerisinde asıl davalı şirket tarafından ---tutarında faturasının davacı firmanın borcu olarak kaydedildiği, karşılığında bir adet --- davacı faturasının alacağı olarak kaydedilmesi sonucunda davacının--- yılına devrettiği, --- yılında devreden davacı borcu ile birlikte davalının düzenlediği --- tutarındaki faturanın asıl davacı borcu olarak kayıtlandığı, karşılığında --- davacı alacağı olarak kaydedilmesi sonucunda--- takip tarihi itibarıyla davalı-birleşen davacı şirketin asıl davacı-birleşen davalıdan --- alacaklı bulunduğu,

ancak birleşen davalı tarafından davaya konu takipte --- talep edildiği-------- anlaşılmıştır.

Gerek keşfen gerekse teknik bilirkişiye verilen yerinde inceleme yetkisi doğrultusunda teknik bilirkişiler tarafından davaya konu ürünler üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen teknik raporlarda özetle; dava konusu ürünlerin------ kısmında inci çakılmış olduğu, incilerin yerleşim düzeninin --- olduğu, ürün üzerindeki yıkama talimatından kumaş ----- elastan olduğu, ürünlerin ------ içerisinde bulunduğu, dava konusu ürünler üzerindeki taşlara kuvvet uygulandığında düşmeler ve gevşemeler olduğu,

bazı taşların sökülüp gevşemesinin nedeninin taş çakımı sırasında uygulanması gereken uygun basınç, uygun hız ve uygun gerilim şartlarının yapılmamasından kaynaklandığı, bu durumdan asıl davacı birleşen davalı şirketin sorumlu olduğu, davalı tarafın üretim esnasında sürekli kalite kontrol işlemlerini yapması gerektiği, söz konusu ayıpların gözle görülebilecek ya da basit bir muayene ile anlaşılır düzeyde olduğu dolayısıyla ayıpların açık ayıp olduğu belirtilmiştir.

Alınan tüm teknik bilirkişi raporları ayıbı açık ayıp olduğu yönünde aynı tespitleri içerdiğinden mahkememizce de ayıbın açık ayıp olduğu esas alınmıştır.

Mahkememizce de yukarıda belirlenen uyuşmazlık uyarınca taraflar arasındaki akdi ilişki---- düzenlenen eser sözleşmesi kapsamındadır. Eserdeki ayıpların belirlenmesi ve ihbarı --- madde hükümlerine göre yapılmaktadır. ------ iş sahibine (asıl davacıya) olan borçlarına aykırı olarak imalini yüklendiği eserin ayıplı olması durumunda açık ayıplarda---- uygun olarak ihbarda bulunulduğu takdirde --- tanınan hakları iş sahibi kullanabilecektir.

-----uyarınca; iş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir rapor ile belirlenmesini isteyebilir.

Eğer meydana getirilen eserin teslim alındığı sırada usulüne uygun yapılan gözden geçirme ile var olan bozukluğu görülmemiş ise ortada gizli bir ayıbın olduğu kabul edilir. Ayıp sonradan ortaya çıkartsa, iş sahibi öğrenir öğrenmez yükleniciye derhal bildirmek zorundadır. Yargılama aşamasında alınan tüm teknik raporlarda somut uyuşmazlıktaki ürünler üzerinde dikkatli bir inceleme sonunda görülebilen ve anlaşılabilen açık ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Yüklenicinin açık ayıplar nedeni ile sorumlu tutulabilmesi için teslimden itibaren makul sürede (işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir zaman süreci içinde) eserin muayenesini yaptırıp varsa ayıplarını ihbar etmesi gerekir. Aksi halde yüklenici ihtirazi kayıtsız eseri kabul etmiş sayılacağından ayıba bağlı hakları kaybeder. Sözleşmede garanti süresi kararlaştırılmışsa açık ya da gizli ayıpta bu süre içinde yapılabilir.

Süresinde ayıp ihbarı yapılmışsa açık ayıplı imalatın bedeli eserin teslim edildiği ve ayıp ihbarının yapıldığı tarihteki rayiçlerle istenebilir. Sözleşmede özel düzenlemeler var ise öncelikle sözleşme hükümleri uygulanır.

Yapılan yargılama sonunda dosya kapsamındaki tüm deliller, teknik bilirkişi raporları, mali bilirkişi raporları tüm halinde birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığa konu inci çakma işçiliğindeki ayıbın basit bir muayene ile anlaşılması mümkün bulunduğuna göre, açık ayıp niteliğinde olduğu, açık ayıplı olan ürünlerin asıl davalı tarafından asıl davacıya - farklı tarihte teslim edildiği, bunlardan ----- tarihinde----- sipariş nolu ürünlerin de --- tarihinde teslim edildiği,

buna göre asıl davacının ürünlerdeki açık ayıbı tespit etmesinden itibaren ---malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı ---- içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra--- içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için bu süre içinde --- satıcıya ihbarla yükümlü olduğu ancak asıl davacının gerek --- tarihinde gerekse ---tarihinde teslim edilen ürünlerin ayıplı olduğunu ----- tarihli ihtarname ile ihbar ettiği, buna göre ayıbın niteliğinden dolayı davacı karşı davalı iş sahibi tarafından süresinde yapılan bir ayıp ihbarı bulunmadığından davacının davalıdan ayıp nedeni ile bir alacak talep edip edemeyeceği,

birleşen davada taraf ticari defter kayıtlarına göre davalı-birleşen davacı şirketin cari hesap alacağı bulunduğu tespit edilmekle birleşen davanın kabulü, asıl davanın reddi gerektiği sonuçlarına varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

ASIL DAVADA

-Başlangıçta peşin olarak alınan 440,76 TL harcın alınması gerekli olan 80,70 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 360,06 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacıya iadesine,

-Davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

-Davalı tarafından yargılama sırasında yapılan bilirkişi ücretleri toplamı 4.200,00 TL (tamamının 1/2'si) ile keşif araç ücreti 209,95 TL (tamamının 1/2'si) olmak üzere toplam 4.409,95 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 13/4.maddesi uyarınca 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine,

-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa; artan delil avansının davalıya iadesine,

BİRLEŞEN ------- DAVADA

-Başlangıçta peşin olarak alınan 217,65 TL harcın ve icra takibi peşin harcı 63,72 TL'nin, alınması gerekli olan 870,59 TL harçtan mahsubu ile bakiye 589,22 TL karar ve ilam harcının davalı 'dan alınarak hazineye irat kaydına,

-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu başvuru harcı 35,90 TL, peşin harç 217,65 TL, posta ve tebligat gideri 91,00 TL olmak üzere toplam 344,55 TL yargılama masrafının davalı 'dan alınarak davacıya verilmesine,

-Davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davalı 'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,

-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca artan gider avansının davacı tarafa iadesine,

Dair, asıl davacı birleşen davalı vekili ve asıl davalı birleşen davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu --------Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2022