İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/447 K.2022/163

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/447

KARAR NO: 2022/163

DAVA

İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)

DAVA - KARŞI DAVA TARİHLERİ: 30/07/2019 - 06/09/2019

KARAR TARİHİ: 09/03/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili --- tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ---- tarafından cari hesap bakiyesi ödenmeyen --- alacağı ile--- -- alınan karar gereğince borçluya ait ödenmeyen üye aidat alacağının şifahi taleplerine rağmen rağmen ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine---- sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun icra takibine borçlu olmadığından bahisle itiraz ettiğini ve takibin durduğunu,

toplanacak deliller ile müvekkilinin defter belge ve kayıtları incelendiğinde takibe konu alacağının ödenmediği ve dolayısıyla da takibe yapılan itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun görüleceğini belirterek icra takibine yapılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın--- işlemiş faiz yönünden iptaline, takibin aylık ---devamına, itirazında haksız olan borçlunun % 20 %den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP - KARŞI DAVA

Davalı vekili --- havale tarihli cevap - karşı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ---üyesi olarak tüm borçlarını yerine getirmek suretiyle ---- ferdileşme suretiyle --- edindiğini, taşınmazı ---- devrettiğini, satış keyfiyetinin ve müvekkilin --- üyeliğinin sona erdiği hususunun aynı gün ---- bildirildiğini, ---- üyeliğin sona erdiğinin yönünde bir karar almaktan imtina ettiğini, ---- sayılı ihtarnamesi ile ---- bildirildiğini, müvekkilin ----- üyeliğinin --- itibariyle kalmadığını, ihtarı rağmen aidat talep edilmeye devamı edildiğini, --- ihtarname ile aidat borcu olduğunun ve ödenmesinin talep edildiğini,

ihtarnameye --- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevap verildiğini, buna rağmen müvekkili aleyhine ------ sayılı dosyası kapsamında taşınmaz satış sonrası döneme ilişkin olarak aidat talep edildiğini, dairesini satarak elden çıkaran müvekkilinin hiçbir şekilde istifade etmediği sitenin borç ve giderlerinden sorumlu tutulamayacağını, herhangi bir aidat borcu bulunmadığını belirterek haksız davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiş olup,

Davalı vekili aynı tarihli karşı dava dilekçesinde özetle; taşınmazın tapuda ---- satarak devredildiğini, satış keyfiyeti ve ----üyeliğinin sona erdiği hususunun aynı gün---- yönetimine bildirildiğini, davalı ---- tarafından üyeliğin sonra erdiğinin tespiti yönünde bir karar almaktan imtina edildiğini, bu hususun ---- ihtarnamesi ile muhatap ---- bildirildiğini, herhangi bir borç ve alacak sorumluluklarının bulunmadığı, sona eren ortaklık sıfatına dair kaydın sonlandırılması -- ihtar edildiğini, üyeliğin --- tarihi itibariyle sona erdiğini belirterek karşı davanın kabulü ile davacı/karşı davalı ----- itibariyle sona erdiğinin tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve karşı dava etmiştir.

İNCELEME VE GEERKÇE

Asıl dava, ----- ortaklığından doğan aidat alacağının tahsili için girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, İİİK.nun 67 vd.maddelerine dayanmaktadır. Karşı dava ise asıl davacı - karşı davalı kooperatifteki ortaklığın istifa nedeniyle ----- tarihi itibariyle sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Asıl ve karşı davada tarafların bildirdikleri tüm deliller celbolunarak dava dosyası ve asıl davacı şirkete ait tüm ticari defter, kayıt ve dayanak belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek raporlar alınmıştır.

Asıl davaya konu----takip dosyasının celbolunarak yapılan incelenmesinde asıl davacı ------ tarafından davalı - karşı davacı aleyhine--- tarihleri arası döneme ait olmak üzere ------ üye aidatı açıklaması ile asıl alacak ve -- gecikme zammından oluşur toplam --- alacağın tahsili için genel haciz yolu ile icra takibi yapıldığı, davalı - karşı davacının yasal süresi içerisinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu görülmüştür.

Dosya kapsamına celbolunan delillerden;

---- tarihli yazı ekinde gönderilen tapu kaydının incelenmesinde; ---- ferdileşme ile davalı karşı davacı --- devredildiği,--- tarihinde de davacı - karşı davalı tarafından taşınmazın üçüncü kişi----- satışı suretiyle devredildiği,

---- yevmiye nolu ihtarnamenin davalı - karşı davacı tarafından davacı - karşı davalı --- gönderildiği, ihtarnamede özetle; ---- dairesinin dava dışı --- sattığını daha önce ---- bilgi verdiğini ve artık --- sona erdirilmesini talep ettiğini bildirdiği, ihtarnamenin davacı ---- ---- tarihinde daimi işçisi imzası ile tebliğ edildiği,

---- yevmiye sayılı ihtarnamenin davacı - karşı davalı ----tarafından davalı - karşı davacıya keşide edildiği, ihtarnamede özetle; tapudan daire satışı ile ------ üyeliğinin devrinin mümkün olmadığı, devir yapılmadan üyelik vecibelerinin yeni malike intikal etmeyeceği, eski üyenin ---- karşı sorumluluğunun devam ettiğini bildirdiği,

--- yevmiye nolu ihtarnamenin davacı - karşı davalı ---tarafından davalı - karşı davacıya keşide edildiği, ihtarnamede özetle; asıl davaya konu edilen icra takibindeki--- üyelik aidatının ödenmesinin talep edildiği,

----yevmiye nolu ihtarnamenin davalı - karşı davacı - karşı davalı----- keşide edildiği, ihtarnamede özetle; ----üyeliği nedeniyle ferdileştirme suretiyle adına tescil edilen taşınmazı üçüncü kişiye devrettiğini ve daha önce keşide edilen ---- yevmiye sayılı ihtarname ile ------ üyeliğinin sona erdiğini bildirdiğini, bu nedenle---- üyeliğinden çıktığından ----üye aidat borcundan sorumlu olmadığını bildirdiği,

Asıl davacı - karşı davalı ------celbolunan ticaret sicil dosyasının incelenmesinde asıl davaya konu edilen aidat alacağının doğduğu bildirilen ---- tutanağında------ aidat ödenmesine oy çokluğu ile karar verildiği ------,

tespit edilmiştir.

Davalı - karşı davacının davacı - karşı davalı --- ortağı olduğu, ortaklıktan kaynaklı olarak elde ettiği bağımsız bölümü tapuda üçüncü kişiye devrettiği, asıl davacı ----- gönderdiği ihtarname ile ------ ortaklığından ayrıldığını bildirdiği, iş bu ihtarnamenin davacı ---- daimi işçisine----- tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Davacı --- davalı - karşı davacının --- aldığı daireyi ----- iade etmedikçe mali yükümlülüğünün devam ettiğini bildirerek istifanın kötü niyetli olduğundan bahisle taşınmazın tapusunun iptali ve ------ aleyhine tescili için dava açmadığını beyan etmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 13.maddesinde ortağın ana sözleşmeye uygun olarak istifa etmesine rağmen ------istifayı kabulden kaçınması halinde ortağın çıkma dileğini noter aracılığı ile ------ bildirmesi halinde çıkmanın gerçekleşeceği düzenlenmiştir. Ortağın istifa bildirimi yenilik doğurucu nitelikte olup, ------ ulaştığı anda sonuç doğurur.

Kooperatifler kanunun 13. Maddesinin yazılış şekli ortağın istifasının kooperatifçe kabulünü gerekli kıldığı izlenimi yaratmakla birlikte noter aracılığı ile yapılan bildirime özel önem verilmek suretiyle noter aracılığı ile yapılan bildirimin kabulünün gerekli bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda, ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk noter vasıtası ile ------ duyurması ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir.

Somut uyuşmazlıkta asıl dava - karşı davacı ortak ------ ortaklığından çıktığı yukarıda incelemesi yapılan --- yevmiye nolu ihtarname ile ortaklıktan çıkma iradesini bildirdirdiği, bildirimin asıl davacı - karşı davalı ------ --- tarihinde ulaştığı açıktır.

Her ne kadar davacı ----davalı - karşı davacının keşide ettiği iş bu ihtarnamenin tebliğ edildiği ----- yetkilisi veya çalışanı olmadığını, bu nedenle usulsüz olduğunu iddia etmiş ise de, yine yukarıda incelemesi yapılan ihtarnamelerden davacı --- davalıya keşide ettiği ------ nolu ihtarnamesinde davalı - karşı davacının ----ortaklığının sona erdiğine ilişkin ihtarnameyi tebliğ aldığını açıkça beyan etmesi nedeniyle davalı - karşı davacının ------ ortaklığından istifa iradesinin davacı - karşı davalı ------ ulaştığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Hal böyle olmakla birlikte; bir ------ ortağı, istifasının noter ihtarı ile ------ ulaştığı tarihe kadar aidat borçlarından 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/son maddesi uyarınca sorumlu olup, üyelerin ödemeleri arasındaki eşitliğin istifanın ulaştığı tarih itibariyle sağlanması gerekir.

Kural olarak ortak, üyesi olduğu davacı ------belirlediği inşaat finansmanı ve genel giderlere ilişkin aidat borçlarının, sonradan istifa etmiş ya da ihraç edilmiş olsa dahi istifanın ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği tarihe kadar doğan kısmından sorumludur. İcra takibinin salt istifanın ulaşmasından önce ya da sonra başlatılmış olması olgusu, istifanın ulaşmasından önce doğan sorumluluğu kaldırmaz.

İstifanın ulaştığı ya da ihracın kesinleştiği tarihten sonra doğan aidat borçlarından ortak sorumlu değil ise de, istifanın ulaşmasından sonra daireyi ------ geri vermesi gerekirken vermeyip kullanmaya devam etmiş ve/veya genel hizmetlerden yararlanmakta ise, bu yararlanmanın karşılığı olan genel giderlerden ve dairede oturmasının karşılığı olan ecrimisil alacağından talep halinde sorumlu olacaktır.

Bu durumda takibe konu alacaklar istifanın ulaşmasından önceye ilişkin olup olmadığı tespit edilerek istifanın ulaşmasından önceki döneme ait ise inşaat finansman ve ayrıca genel giderlerden genel kurulda kararlaştırılan temerrüt faizi ile birlikte üye sıfatı ile birlikte sorumlu olacaktır.

Eğer davaya konu edilen üyelik aidat alacağı istifadan sonraki döneme ait ise bu durumda da takipte istenen aidat alacağı kapsamında hangi kalemlerin yer aldığın tespit edilerek ----- hizmetlerinden yararlanmanın söz konusu olup olmadığı belirlenmeli, eğer böyle ise genel giderlerden yasal oranda temerrüt faizi ile birlikte TBK.nun vekaletsiz iş görme hükümlerine göre sorumlu olabileceği kabul edilmelidir.

Her üye, üye olurken, üyeliğinin istifanın ulaştığı tarihe kadar devam edeceğini bilmekte olup, aidat ödemelerini noterden gönderdiği istifanın tebliğine kadar yapması ve ----------hesabına aktarması tüm ortakların yararına olup, eşitlik ilkesinin de bir gereğidir.

Somut uyuşmazlığa baktığımızda; asıl davalının kendisine tahsis edilen daireyi ---- tapuda dava dışı ----isimli şahsa devrettiği, bu devir ile birlikte ------ ortaklığının devretmediği hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Ancak davalı - karşı davacı tarafından davacı - karşı davalı ------ keşide edilen---- yevmiye sayılı ihtarname ile, tapuda yapılan devir ile ----- üyeliğinden ayrıldığını bildirmiş olup, bu bildirimin istifa bildirimi niteliğinde olduğu açıktır.

Bu nedenle mahkememizce istifaya ilişkin ihtarnamenin davacı ------ ---- tarihinde tebliğ edildiği tespit edilmiş olmakla, davalı - karşı davacının ------ ortaklığından istifa ettiği kabul edilerek takip konusu edilen alacaktan sorumlu olup olmadığının, sorumlu ise ne miktarda sorumlu olduğunun belirlenebilmesi için bilirkişi heyeti aracılığı ile yaptırılan ek inceleme sonucu alınan raporda; davaya konu icra takibinde talep edilen alacakların davalı - karşı davacının ----- ortaklığından istifa ettikten sonraki dönem için kararlaştırılan ------ ortaklığından kaynaklı üyelik aidat alacağı olduğu,

talep edilen alacağın ----- hizmetlerinden yararlanma karşılığı olan genel giderlerden olmadığı, davalı - karşı davacının --------- üyeliğinden istifa tarihi olan ---- tarihinden önceki dönemde davacı - karşı davalı --------- borçlu bulunmadığı, aksine -- alacaklı olduğu, dolayısıyla takibe konu alacaklardan davalı - karşı davacının sorumlu olmadığı sonucuna ulaşılarak ----- dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

ASIL DAVADA

3.Başlangıçta peşin olarak alınan 94,90 TL harcın alınması gerekli olan 80,70 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 14,20 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı/karşı davalıya iadesine, 4.Arabuluculuk aşamasında --------- tarafından ödenen arabulucu ücreti 1.320,00 TL'nin davacı/karşı davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5.Davacı/karşı davalı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 6.Davalı/karşı davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacı/karşı davalı taraftan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

KARŞI DAVADA

7.Başlangıçta peşin olarak alınan 44,40 TL harcın, alınması gerekli olan 80,70 TL harçtan mahsubu ile bakiye 36,30 TL karar ve ilam harcının davacı/karşı davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

8.Davalı/karşı davacı tarafın yargılama sırasında yapmış olduğu 44,40 TL başvuru harcı, 44,40TL peşin harç, 21,00 TL tebligat gideri ile 2.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 2.609,80 TL yargılama masrafının davacı/karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

9.Davalı/karşı davacı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 5.100,00 TL avukatlık ücretinin davacı/karşı davalı taraftan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,

10.Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacı/karşı davalıya; artan delil avansının davalı/karşı davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolunun açık olduğu, istinaf dilekçesinde istinaf edilen hususlar ile nedenlerinin belirtilmesinin gerektiği, süresi içerisinde kararın istinaf edilmemesi halinde hükmün kesinleşeceği ve infaz edilebileceği açıklanmak suretiyle oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/03/2022