İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/396 K.2024/29

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/396 Esas

KARAR NO: 2024/29

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 31/05/2022

KARAR TARİHİ: 09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde Özetle.

Davacının,---------- bağlı özel istihdam şirketi olduğunu, davacının davalının başvurusu üzerine davalı şirket için işe alım hizmetini gerçekleştirdiğini, bu hizmet gereği "--------" ve "----------" isimli şahısları davalı şirketin bünyesinde çalışmak üzere işe yerleştirdiğini, yapılan sözlü sözleşme gereğince hizmet karşılığı olarak davacı şirketin, işe yerleştirdiği her işçi için bu işçinin bir brüt maaşı kadar ödeme alması konusunda mutabık kalındığını, davacının, işe yerleştirilen şahıslar için davalı şirkete 18.06.2021 tarihinde ayrı ayrı iki fatura kestiğini, ancak devam eden süreçte ---------- için kesilen fatura ödenmediğini,

---------- için kesilen faturanın ise ödendiğini, alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, borçlunun haksız ve kötüniyetli itirazı ile takibin durdurulduğunu beyan etmiş ve itirazın iptaline, takibi devamına, davalının icra inkâr tazminatına mahküm edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalıya tahmiline karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili Tarafından Sunulan 28.07.2022 Tarihli Cevap Dilekçesinde: Taraflar arasında, davalı şirketin istek ve ihtiyaçlarına uygun, aranan pozisyon (pazarlama) için yeterli bilgi ve birikime sahip kalifiye iş gücünün temin edilmesi amacıyla sözlü biçimde anlaşma yapıldığını, anlaşma kapsamında davacı şirketin, davalıya kalifiye iş gücü temin etme ilüğü altına girdiğini, bu kapsamda davalı şirkette --------- ve ---------- isminde iki personel istihdam edilmiş olsa da bu personellerin her ikisinin de yeterli kalifiye iş gücüne haiz olmadıkları için kısa bir süre içinde davalı ile ilişiklerinin kesildiğini,

sözleşme gereğince istihdam edilen işçinin, yeterli bilgi ve birikme sahip olmaması ve/veya niteliği gereği yapılan işe uygun olmadığının anlaşılması sebeplerine bağlı olarak ilişiği kesilen personelin yerine uygun personelin davacı şirket tarafından tekrar istihdam edilmesi gerektiğini, başka bir anlatımla davacı tarafın istihdam ettiği personelin devamlılık arz etmesi gerektiğini, devamlılık arz etmeyen bir personel sebebiyle davacının ücrete hak kazanmasının verilen hizmetin tabiatına aykırı olduğunu beyan etmiş ve davanın reddine, davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesi vekaleten talep etmiştir.Dosyaya Sunulan 28.05.2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle. Mali inceleme neticesinde: Davacı tarafından incelemeye sunulan 2021 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu,. Davalı yan tarafından incelemeye sunulan 2021 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK.

İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davacı yanın davalı yandan takip tarihi olan 28.12.2021 tarihi itibarıyla 6.602,10 TL alacaklı olduğu,. Davacı yan 6.602,10 TL alacağı için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) icra takip tarihi olan.

28.12.2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceğinin sonuç ve kanaatine varıldığı, Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Taraflar arasında “sözlü şekilde” sözleşme yapıldığı hususunda ihtilafın bulunmadığı,

Tarafların dilekçelerinde yer alan beyanlar incelendiğinde taraflar arasında TBK m. 520 hükmünce “simsarlık (tellallık) sözleşmesi'nin kurulduği Sözleşmenin “tanım” hükmü olan TBK m. 520 hükmünde düzenlendiği üzere simsarın (davacının), taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığının kararlaştırıldığı, Davalı ile davacı simsar (tellal) tarafından bulunan dava dışı kişiler arasında sözleşmenin kurulduğu hususunda bir ihtilafın bulunmadığı,

Davacı simsarın (tellalın) davalı ile --------- arasında sözleşme kurulması üzerine davacı tarafça düzenlenen faturanın davalı tarafça ödendiğini ve fakat davalı ile --------- arasında sözleşme kurulmasına rağmen davacı tarafça düzenlenen faturanın davalı tarafça ödenmediğini iddia ettiği.

Davacı tarafından --------- için düzenlenen fatura bedelinin ödenmediği iddia edilmiş olup davacı tarafından davalının aleyhine ---------E. sayılı dosya ile icra takibinin başlatıldığı ve 6.602,10TL.lik alacağın ödenmesinin talep edildiği; davalının itirazı ile takibin durduğu.

Davalının ise davacı simsarın bulduğu hem -------- hem de --------- “yeterli bilgi ve birikme sahip olmaması ve/veya niteliği gereği yapılan işe uygun olmadığının anlaşılması sebeplerine bağlı olarak ilişiği kesilen personelin yerine uygun personelin davacı tarafından tekrar istihdam edilmesi gerektiğini, başka bir anlatımla davacı tarafın istihdam ettiği personelin devamlılık arz etmesi gerektiğini” beyan ettiği.

Ancak taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığından davacı tarafından, davacının davalı şirkette istihdam edilmesi için bulduğu kişinin davalıyla sözleşme kurulduktan sonra işine son verilmesi halinde davacının işten çıkartılan bu kişi yerine başkasını bulup bulmayacağı; davalı tarafça aranan kişide olması gereken özelliklerin, niteliklerin vs. Ne olduğu.

Ücretin (TBK m. 521/11 hükmünce) geciktirici koşula bağlanıp bağlanmadığı gibi hususların açıkça anlaşılamadığı; taraflar arasında yazılı şekilde kurulmuş bir sözleşme bulunmadığından davacı ile davalı arasında hangi hususlar üzerinde TBK m. 1 hükmü gereğince “karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanları ile” anlaşmaya varıldığının açık bir şekilde belirlenemediği; dolayısıyla davacının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı noktasında bir tespit yapmanın da mümkün olmadığı.

Her ne kadar dosyaya sunulan e-posta ve--------- yazışmaları arasında bulunan 01.09.2021 tarihli-------- yazışmasında davalı yetkilisi tarafından sizin bulmuş olduğunuz elemanın işten çıkışı yapıldı...”; davacı yetkilisi tarafından da “..Biz yeni aday arayışına başlayalım.

Bize bu hafta ödeme yapılmasını rica ediyoruz.” şeklinde irade beyanı bulunsa da bu yazışmalarda davacının, davalının işten çıkardığı elemanlar için davacıya ödemesi gereken bedelin ödenmesinin talep edildiği; davacının bu irade beyanı ile davalı ile aralarında kurulan simsarlık sözleşmesi gereğince davacının ücrete hak kazanması için işten çıkarılan elemanın yerine başka bir elemanın davalıya bulunmasını üstlenip üstlenmediği; davacının bu irade beyanı ile aslında yeniden ücrete hak kazanmak amacıyla yeni bir işgörme faaliyetinin önerilip önerilmediği hususunun açık bir şekilde anlaşılamadığı.

Kural olarak simsarlık sözleşmesine ilişkin TBK m. 521/1 hükmüne göre simsarın, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanacağı.

Eğer davacının sözleşmede kararlaştırılan niteliklerdeki kişileri bularak davalının bu kişilerle sözleşme akdetmesine aracılık yaptığı; davalı tarafından bu kişilerin işlerine son verildiğinde davacının ücrete hak kazanabilmesi için bu kişilerin yerine yenisini bulma taahhüdü altına girmediği kabul edilir ise bu halde TBK m. 521/1 hükmü uyarınca davacı simsarın (aracılık ederek) yaptığı faaliyet sonucunda (davalı ile dava dışı şahısların sözleşme kurduğu noktasında ihtilaf olmadığından) davalı ile dava dışı kişilerin sözleşme kurmasıyla birlikte ücrete hak kazandığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı tarafça, davalıya işe alım hizmet sözleşmesi kapsamında hizmet verildiği, hizmet gereği --------ve --------- isimli kişilerin davalı şirket bünyesinde işe alındığı, --------- için kesilen faturanın ödendiği, ancak --------- için kesilen faturanın ödenmediği, davalının hizmet bedeli için kesilen faturayı ödemediği, fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine takibin durduğu iddiasıyla eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilafın belirlenmesi ve uyuşmazlığın halli için tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verilmiş, davacı defterlerinde davaya konu faturanın kayıtlı olduğu, davacının davalıdan 6.602,10 TL alacaklı olduğu; davalı defterlerine göre ise davaya konu faturanın davalı defterlerine kaydedilmesinden sonra davalı tarafça iade faturası kesildiği, iade faturası ile birlikte davalının davacıya borç kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.Davaya konu danışmanlık hizmetinin verilip verilmediği yönünden yapılan incelemede;-------- davalıya yönlendirildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.

Dosya kapsamından ve sunulan -------- mesaj kayıtlarında dava dışı --------- 17/06/2021 tarihinden 23/08/2021 tarihine kadar davalı şirket nezdinde yaklaşık 2 ay çalıştığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da davacı tarafça davalıya hizmet verildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin simsarlık sözleşmesi olduğu, davacının aracılık ettiği personelin işten çıkarılması halinde ücret almaksızın yenisi bulmak gibi bir yükümlülük altına girdiğine ilişkin delil bulunmadığı, davacı tarafça -------- isimli personelin işe alımı için verilen hizmete ilişkin davacının düzenlediği faturaya davalı tarafça 8 gün içinde itiraz ettiğine ilişkin dosya içinde bilgi ve belge bulunmadığı,

yine taraflar arasındaki --------- yazışmalarında davalı tarafça “fatura bedelinin ödeme listesine alındığı ve ödeneceğinin” belirtildiği, davalı tarafça düzenlenen iade faturasının 8 günlük yasal süre içinde düzenlenmediği, davalı tarafça dava dışı --------- isimli personelin kalifiye personel olmadığı ve bu nedenle ödeme yapılmadığı iddiasına itibar edilmediği, zira personelin kısa bir süre değil yaklaşık 2 ay davalı nezdinde çalıştığının sabit olduğu,

tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının verdiği hizmet nedeniyle ödemeye hak kazandığı kanaatin varılmakla açılan davanın kabulüne karar verilmiş ayrıca alacak bilinir ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.