İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/435 K.2024/805

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/435 Esas

KARAR NO: 2024/805

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 14/06/2022

KARAR TARİHİ: 10/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı Vekili 14.06.2022 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle.

Taraflar arasında 10.07.2020 tarihinde “----------" ve “----------- ” başlıklı iki adet sözleşmenin imzalandığını, sözleşmelerde teslim tarihi ile ilgili olarak gecikme durumunda her gün için KDV dahil olmak üzere 200TL. ödeme yapmayı davalı tarafın kabul ettiğini, teslimat süresinin ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 gün olarak sözleşmelerde imza altına alındığını, davacının 02.11.2020 tarihinde ödemelerini tamamladığını ve bu tarih itibariyle davalırım sözleşmeye konu makinelerin faturasını tanzim ettiğini,

davalı tarafından sözleşmede belirtilen tarihlerde makinelerin teslim edilmemesi üzerine davacı tarafından ----------- Noterliği'nin 26.10.2020 tarih ve --------- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeye konu makinelerin teslim edilmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnameye karşı herhangi bir şekilde itiraz gelmediği gibi davalı şirketin yetkilileri tarafından davacıya sözlü olarak bir çok kez teslimat taahhüdü verildiğini ve bu tarihlerin sürekli olarak ertelendiğini, davalı tarafın sürekli olarak teslimat tarihini ertelenmesinin daavcı şirket açısından telafi edilemez biçimde kazanç kaybına neden olduğunu,

bunun üzerine sözleşmeye konu cezai şartın ödenmesi için taraflarınca--------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- Esas sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu beyanla, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili 26.10.2022 Tarihli Cevap Dilekçesinde Özetle: Davaya konu makinelerin peşinat ödemesinin sözleşmenin “Ödeme Şartları” maddesine göre sözleşmenin imzalanması ile birlikte ödenmesine karar verildiği halde davacının peşinat ödemelerini sözleşme imzalanması anında ödemediğini, kendi ifasını yerine getirmeyen davacının müvekkilinden gecikme cezası talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını,

---------- tipli makinenin sözleşmesinin ödeme şartları kısmını düzenleyen ilgili maddesinin “40,000TL siparişte nakit kalan tutarın teslimatta nakit ..” davalı yanca sözleşme sipariş esnasında elden 1500 USD ödeme yapıldığını (1500 USD x 7.7920TL - 11.688TL), diğer bakiye kalan peşinat ödemesinin yapılmadığını, 40.000TL peşinat ödemesinin eksik yapılmasına rağmen davalı tarafından makinenin süresinde davacıya teslim edildiğini, ilgili makinelerin davacı yanca --------- destekli olarak yapılmış olup ilgili kurum tarafından makinenin hangi tarihte davacıya teslim edildiğinin kurum kayıtlarında mevcut olduğunu,

uyuşmazlığa konu sözleşmenin bir eser sözleşmesi olup, bu sözleşmenin taraflarına karşılıklı yükümlülük veren sözleşmelerden olduğunu, davacının öncelikle kendi üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmeden davalıdan yükümlülük beklemesinin hukuken mümkün olmadığını, ---------- için teslim süresinin sözleşmeye göre “ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 iş günü” olduğunu, davacının bu sözleşme açısından peşinat ödemesi olan 40.000TL'lik ödemeyi sipariş günü yapmadığını, dolayısıyla teslim süresinin davalı açısından başlamadığını ve teslim süresinin belirsiz hale geldiğini,

davacının ilk ödemeyi davalı şirkete 17.07.2020 tarihinde yapıldığını, 17 Temmuz 2020 tarihinden 45 iş günü sonrasının 22 Eylül 2020 gününe denk geldiğini, ilgili makinenin davacıya bu tarihten çok önce teslim edildiğini, makinenin davacıya teslim edildiğinin yine ---------- kurumundan celp edilecek bilgi ile ortaya çıkacağını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla usul hukuku açısından davacı yanın dayandığı cezai şartın şekil şartları açısından geçersiz olduğunu,

diğer yandan davacının her ne kadar davalı şirkete ihtarname gönderildiği ve davalı şirket tarafından ihtarnameye cevap verilmediği belirtilmiş olsa da söz konusu ihtarname incelendiğinde herhangi bir şekilde cezai şarta ilişkin bir ihtara yer verilmediğini, davacı dilekçesinde telafi edilemez biçimde kazanç kaybına uğradığını iddia etmiş ise de hangi şekilde kazanç kaybına uğradığına dair dosyaya en küçük bir delil sunmadığını beyanla, haksız davanın teddine, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

17.03.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Taraflar arasında adi yazılı şekilde, 10.07.2020 tarihinde “--------” ve “--------” başlıklı iki adet sözleşmenin kurulduğu, sözleşmelerdeki irade beyanları incelendiğinde TBK m, 470 hükmü gereğince eser meydana getirme ediminin davalı yüklenici tarafından üstlenildiğinin anlaşıldığı, “-------------” başlıklı sözleşmenin “Ödeme Şartları” maddesinde “40.000TL.

Siparişte nakit, kalan tutar teslimatta nakit, teslimat süresi ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 iş günüdür, 55.000TL:lik tutarın minimum tutarı olan 9.900TL.

KDV bedeli üzerinden işleme alınabilir.” ifadesine yer verildiği, aynı sözleşmede ayrıca gecikme durumunda bundan sorumlu olacak davalının her gün için 200TL. gecikme bedelini toplam bedelden düşmeyi üstlendiğinin kararlaştırıldığı; sözleşmede el yazısı ile “1.S00USD elden alınmıştır.” ifadesinin de bulunduğu, 3. “-----------” başlıklı sözleşmenin “Ödeme Şartları” maddesinde “70.000TL siparişte nakit, kalan tutar teslimatta nakit, teslimat süresi ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 iş günüdür” ifadesine yer verildiği;

aynı ayrıca gecikme durumunda bundan sorumlu olacak davalının her gün için 200TL, gecikme bedelini toplam bedelden düşmeyi üstlendiğinin kararlaştırıldığı.

Davacı tarafından davalıya ----------- Noterliği'nden 26.10.2020 tarihinde gönderilen ---------- yevmiye numaralı ihtarnamede özetle sözleşmelere göre ödeme yapılmasına rağmen makinaların davacıya teslim edilmediğini, dolayısıyla işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 iş günü içinde makinaların teslim edilmesinin talep edildiğini beyan ettiği, Davacı tarafından davalı aleyhine ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------E, sayılı dosyası ile 08.06.2021 tarihinde başlatılan icra takibinde 104.000TL lik asıl alacağın talep edildiği; “borcun sebebi” olarak da “gecikme cezası”nın gösterildiği,

Davacı, sözleşmelere göre bedeli davalıya ödemesine rağmen davalı tarafından makinaların davacıya tesliminde gecikmesi nedeniyle sözleşmelerde kararlaştırılan gecikme cezasını talep ettiği; davalının ise davacının sözleşmedeki kararlaştırılan zamanda bedeli ödemediğini ve bu nedenle de gecikmenin yaşandığını beyan ettiği; yukarıdaki mali inceleme neticesinde “----------” sözleşmesi gereğince davacının 10.000TL. ödeme borcunu ifa etmediğini, ayrıca teslim tarihinin de tespit edilemediğinin beyan edildiği; hal böyle olmakla davalının kendi kusuru sebebiyle teslimde geciktiği ve davacının alacaklı olduğu kanaatine varılamadığı rapor edilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden davalının edimine yani faturalara konu makineleri teslim edip etmediği, davacı tarafın faturalara ilişkin bedelleri davalıya ödeyip ödemediği, sözleşme kapsamında davacının davalıdan cezai şart talep edip edemeyeceği, cezai şart miktarının ne kadar olduğu,

davalının itirazın iptali ile icra inkar tazminatına veya davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususlarında ihtilaf bulunmaktadır.Davacı, ilk ödemenin 17.07.2020 tarihinde yapıldığını, sözleşmeye göre, ödemenin yapılmasını takip eden günden 45 iş günü sonra 22.09.2020 tarihinde makinelerin teslim edilmesi gerektiği, söz konusu tarihte makinelerin teslim edilmediğini, bu nedenle her iki makine adına 08.06.2021 icra takip tarihine kadar geçen 260 gün süre için sözleşmede belirtilen günlük 200.- TL üzerinden 104.000.- TL gecikme cezası talep etmektedir ( 260 gün x 200 TL x 2 makine = 104.000.- TL ).Davalı,

makinelerin ilk ödemesinin 17.07.2020 tarihinde yapıldığını, 45 iş günü teslim süresi olduğunu, sürenin öncesinde makinelerin teslim edildiğini, davacının makineleri ---------- hibesi ile aldığını, ilgili kurumun yetkili personelinin makineleri yerinde tespit ettiğini belirtmiştir.

Taraflar arasında adi yazılı şekilde, 10,97.2020 tarihinde “---------” ve “----------” başlıklı iki adet sözleşmenin kurulduğu ve TBK m. 470 hükmü gereğince eser meydana getirme ediminin davalı yüklenici tarafından üstlenildiğinin anlaşıldığı, “----------” başlıklı sözleşmenin “Ödeme Şartları” maddesinde “40.000TL. siparişte nakit, kalan tutar teslimatta nakit, teslimat süresi ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 iş günüdür, 55.000TL:lik tutarın minimum tutarı olan 9.900TL.

KDV bedeli üzerinden işleme alınabilir.” ifadesine yer verildiği, aynı sözleşmede ayrıca gecikme durumunda bundan sorumlu olacak davalının her gün için 200TL. gecikme bedelini toplam bedelden düşmeyi üstlendiğinin kararlaştırıldığı; sözleşmede el yazısı ile “1.500 USD elden alınmıştır.” ifadesinin de bulunduğu görülmüştür.“---------” başlıklı sözleşmenin “Ödeme Şartları” maddesinde “70.000TL. siparişte nakit, kalan tutar teslimatta nakit, teslimat süresi ödeme tarihinden itibaren maksimum 45 iş günüdür” ifadesine yer verildiği;

aynı ayrıca gecikme durumunda bundan sorumlu olacak davalının hergün için 200 TL, gecikme bedelini toplam bedelden düşmeyi üstlendiğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.Mahkememiz dosyasına sunulan bilirkişi raporunda Tarafların incelenen 2020 yılı ticari defterlerinin kendi adlarına delil niteliğine haiz olduğu, tarafların cari hesaplarının birbirini doğruladığı, davacının, dava konusu makineler için davalı tarafından adına düzenlenen faturayı ticari defterlerine kaydettiği ve vergi dairesine vermiş olduğu BA formunda bildirim konusu yaptığı, -------- sözleşmesinde, sözleşmenin 10.07.2020 tarihinde düzenlendiği,

sözleşme üzerinde “1.500.- USD elden alınmıştır” ibaresi bulunduğu, peşinat ödemesinin sözleşme imza tarihinden sonra 17.07.2020 tarihinde yapıldığı, --------- sözleşmesinde, Sözleşmenin 10.07.2020 tarihinde düzenlendiği, sözleşme imza tarihinde bir peşinat ödemesinin yapılmadığının tespit edildiği, ---------- tarafından 12.11.2020 tarihinde düzenlenen raporda, davacının, dava konusu makineleri teslim aldığının tespit edildiği, söz konusu raporda davacının kaşesi ve kaşe üzerinde imza bulunduğu ve rapor neticesinde makineler için --------- 99.750.- TL hibe aldığı tespit edilmiştir.

Yapılan yargılama, dinlenen tanıklar, toplanan belge ve tüm deliller değerlendirildiğinde davacının ödemesi gereken peşinat ödemesini sözleşmede belirtilen sürede ödemediği, makinaların geç teslim edildiği ve bu nedenle cezai şart alacağının olduğu hususunun dosya kapsamında davacı tarafça ispat edilemediği kanaatine varılmıştır. Davacı taraf her ne kadar dinlenen tanık beyanlarını da ileri sürerek makinelerin çalışmadığı ve ayıplı olduğunu ileri sürmüş ise de bu hususun açılan cezai şart alacağı ile bağlantısı olmadığı ve ayrı bir yargılamanın konusunu oluşturduğu gözetilerek açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.