İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/468 K.2024/590

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/468 Esas

KARAR NO: 2024/590

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 23/06/2022

KARAR TARİHİ: 24/06/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 23/06/2022 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle; -------- şirketi tarafından Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası poliçesi ile teminat altına alınan ------- -------- --------- köyünde bulunan müvekkiline ait tarlaya ekilen arpa ürünü, kuraklık nedeni ile hasar gördüğünü,-------- eksperi tarafından arpa ürünü için tazminata esas verim kaybı tespit edildiğini, müvekkilinin uğramış olduğu kuraklık hasar oranının hatalı olarak belirlenmesi sebebi ile 8.769,11 TL hazar tazminatı ödenmesi amacı ile başvuruda bulunulduğunu,

2020-2021 yılı üretim dönemini kapsamayan Meteoroloji kuraklık haritasının belirleniğini, --------- ve -------- bölgesinin bir kısmı haricinde yoğun bir kuraklık yaşandığını, ---------- adına İlçe Müdürlüğü tenik personeli üretim sezonu boyunca her ürün için ayrı ayrı verim tespit çalışması yaptığını, kayıtlara göre idari kayıtlara, beşeri-teknik altyapısına, kurumsal ilçe teknik elemanlarında kendi bölgelerinde sahada yaptıkları tespitlerine dayandığını, teknik elemanlarca sahada yapılan tespitler ise yine ---------- tarafından hazırlanan Ekim Alanları ve Verim Tahminleri El Kitabı'nda açıklanan üz kare yöntemine dayandığını,

-------- şirketi doğru kabul edilerek kuraklık poliçelerinde ortalama ve eşik verim kullanıldığın, 2020-2021 üretim döneminde 61 ilde meteorolojik olarak yağış yetersizliğinden dolayı kuraklık yaşandığını, bunu ------- şirketi kabul ettiğini, 2020 yılı Kasım ayından itibaren de ilçe hasar tespit komisyonları ----------- uyarısı üzerine sahada gözlem yapmaya ve fenolojiyi izlemeye başladığını, elde edilen verilerin eksperden gelen verilerle aynı forma işlenerek gerçekleşen verimin hesaplanması gerektiği yöntem olarak Eksper Eğitim Notlarında ifade edildiğini,

2020-2021 ---------- döneminde yaygın olarak --------- bölgesinde Kuraklığın vuku bulduğunu ve----------- Bölgesinde 2020-2021 döneminde ---------Ş.'nin sadece --------- ve ---------- 2 adet Bölge müdürlüğü bulunduğunun bilindiğini, -------- şirketi eksperleri ile İlçe Müdürlüğü teknik elemanlarının aynı eğitim kurumlarında yetiştikleri ve aynı kurum kültürüne sahip kişiler olduklarının bilindiğini, bu yönü ile birbirlerine üstünlükleri söz konusu olmadığını,

arpa üretimi tahmini amacı ile yapılan çalışmada verime etkili iklim elemanlarının ekim dönemindeki yağışlar ile Nisan-Mayıs-Haziran ayları arasındaki toplam yağış miktarı olduğu belirlendiğini, yağışın verim üzerine ana faktör olduğunun kabul edilmediğini ve sadece sahada doğruluğu bile teyit edilemediğini, yağışın etkisinin yok sayılarak toprak sınıfına dayalı olarak yapılacak hiçbir simülasyon doğru sonucu vermeyeceğini, bütün ekilişler için aynı ağırlık ortalamanın kullanılması da bitkilerin istediği toprak, yağış ve diğer iklim koşullarının farklılığı nedeni ile de hiçbir doğru sonuca götürmeyeceğini,

yağışın yetersizliğinin kuraklığın en önemli etkeni olduğu dikkate alındığında, dosyaya sunulan -------- İlçe Meteoroloji verileri üzerinden ürün ile yağış arasındaki etkiye dair herhangi bir değerlendirme yapılmamasının eksik bir inceleme olacağını, kuraklık yaşanmadığını ileri süren -------- şirketi eksperi yerine bölgede inceleme ve denetleme faaliyetleri yürüten İlçe Tarım Müdürlüğünce belirlenen hasar oranının dikkate alınarak tazminat hesaplaması yoluna gidildiğini, serin iklim tahilları içinde iklim istekleri en yüksek olan cins arpa olduğunu,

---------- genelince arpa verimine en fazla etkili iklim elemanının yağış olduğunun belirlendiğini, Ekim-Kasım-Aralık ayı yağışları ile Ocak-Haziran ayları arasında yağış toplamının etkili olduğunun gözlendiğini, fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak davası olarak 100,00 TL ürün hasarının/hasar farkının 30/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ----------- tahsili ile davacıya verilmesine, baro pulu bedeli ve vekalet harcı ile her türlü başvuru, yargılama gideri, bilirkişi ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP. Davalı vekili 09/08/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

24 Kasım 2020 tarih ve -------- sayılı ---------- yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım Sigortaları Havuzu Tarafından 2021 Yılında Kapsama Alınacak Riskler, Ürünler ve Bölgeler ile Prim Desteği Oranlarına İlişkin Cumhurbaşkanı kararı uyarınca “Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasıyla; tarım alanlarında üretimi yapılan buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale, nohut, kırmızı mercimek ve yeşil mercimek ürünleri ile bu ürünlerin sertifikalı tohumluk ürünlerinde dolu paketi dışındaki;

kuraklık, don, sıcak, rüzgâr, sıcak hava dalgası, aşırı nem, aşırı yağış risklerinden kaynaklı verim azalışları, ilgili genel şartlar ile tarife ve talimatlar kapsamında.

Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı çiftçilerin, özlük ürün ve arazi bilgileri dikkate alınarak teminat altına alındığını, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasında, köyün eşik verim değeri, köyün ortalama veriminin yüzde 70’i alınarak belirlendiğini, Köyün ortalama verimi, ürün bazında ---------- tarafından ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması temel alınarak hesaplanan verimi ifade ettiğini, devlet destekli köy bazlı kuraklık verim sigortası genel şartları b.3. maddesi uyarınca verim tespitleri tarım sigortaları havuzu tarafından belirlenen referans parsellerde gerçekleştirildiğini, ekspertiz çalışmaları,

sulanmayan, kuru tarım yapılan referans parsellerde gözlem ve verim tespiti yapılarak köy bazında yürütüldüğünü ve bu çalışmalar ile inceleme yapılan köyde üretilen, poliçeye konu üründeki gerçekleşen ortalama verimi bulunduğunu, 2021 yılında -------- ili --------- ilçesi --------- köyünde arpa ürününde yapılan arazi tespitlerine göre, dekar başına gerçekleşen verim ortalaması 195 kg. ve tazminata esas verim de 57 kg. olarak belirlendiğin, bu doğrultuda ----------- no’lu poliçe için 14.07.2021 tarihinde 2.031,62TL ve ---------- no’lu poliçe için 14.07.2021 tarihinde 712,52 TL hasar tazminatı ödendiğini, davacının,

eksperlerin yaptığı tespitler yerine il/ilçe hasar tespitkomisyonları veya il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi gerektiği iddiası mevzuata aykırı olduğunu, il/ilçe hasar tespit komisyonları/ tarım ve orman müdürlüklerinin tarım sigortaları kapsamında hasar inceleme yetkisi bulunmadığını, genel şartlar ile tarife ve talimatlar ile birlikte poliçe bir bütün olduğunu, taraflar için bağlayıcı olduğunu, haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla talep etmiştir.

DELİLLER;---------- Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 28/10/2022 tarihli müzekkere cevabı,

--------- Müdürlüğü'nün 02/11/2022 tarihli müzekkere cevabı,

--------- Müdürlüğü'nün 21/03/2023 tarihli müzekkere cevabı,

--------- Müdürlüğü'nün 14/04/2023 tarihli müzekkere cevabı,

-Ziraat Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporu,

Ziraat Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda "Hasarın kuraklık olayı neticesi meydana geldiği, sigorta poliçesinde kuraklık teminatı bulunduğu, davacı sigortalıya 2.735,14 TL ödeme yapılmış olduğu, Tarsim tarafından yapılan hesaplamanın uygun bulunduğu, başkaca alacak hesabı yapılmadığı" şeklinde rapor ibraz edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ----------- tarafından Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası poliçesi ile teminat altına alınan ------- ------- -------köyünde bulunan tarlaya ekilen arpa ürününün kuraklığa bağlı olarak hasar görmesi sebebi ile ürün hasar farkının tazmin edilmesi istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde.

Mahkememizin 14/03/2024 tarihli celsesinde davacı vekilinin hazır olmadığı, mazeret dilekçesi sunmadığı, kendisini başka bir vekil ile de temsil ettirmediği görülmekle davanın taraflarca usulüne uygun olarak takip edilmediği anlaşılmıştır.HMK 150/1 maddesinde, usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan tarafların, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği, 150/5 maddesinde ise işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davanın,

sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılacağına ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kaydının kapatılacağı düzenlenmiştir. İş bu davanın HMK 150 maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verildiği 14/03/2024 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği anlaşılmakla HMK 150/5 madde hükmü gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.