İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/690 K.2023/394

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/690

KARAR NO:2023/394

DAVA:İstirdat

DAVA TARİHİ:19/09/2022

KARAR TARİHİ:11/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle müvekkilinin -------- sektöründe faaliyet göstermekte olup, ------- ürünlerine yönelik satış yaptığını, bu amaçla müşterilerinden olan müvekkilinin hamili olduğu ve -------yetkilisi tarafından teslim edilen ----- basım tarihli keşide tarihi --------bedelli çekin zilyedi olup, iş bu çekin müvekkilinin uhdesinde iken kaybolduğunu veyahut çalındığını, söz konusu çekin müvekkilinin yedinde bulunduğu sırada çalındığından veya kaybolduğundan tahsilatının mümkün olmadığını, söz konusu çek bedelinin talep edilmesi bakımından çekin iptaline karar verilmesi ve müvekkilinin zarara uğramaması,

söz konusu çek hakkında ödeme yasağı karar verilmesi için---------esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, söz konusu çekin------ tarafından ibraz edildiğini, bunun üzerine ----------Mahkemesince taraflarına davaya konu -----numaralı çek hamiline karşı TTK 763 madde gereğince tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde iade davası açmak için süre verildiğini beyan ederek iade taleplerinin kabulü ile müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla ----- basım tarihli keşide yeri İstanbul ve keşide tarihi ------------ bedelli çekin davalı şirketten alınarak müvekkiline iadesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davacının çeki ne şekilde kaybettiği ya da çaldırdığı bilinmemekle birlikte, müvekkilinin----------- önde gelen -------- bağlı şirketlerinden olup, ------- en büyük ambalaj üreticilerinden olduğunu, çeki elinde bulundurma sebebinin sattığı mala dair yaptığı tahsilat olduğunu ve kesinlikle iyiniyetli 3. Kişi olduğunu, çekin , müvekkilinin müşterilerinden -------- olarak müvekkili şirkete verildiğini,

ilgili çekin ----- tarihinde müvekkili şirket kaydına girildiğini ve ilgili şirketin cari hesap borcundan düşüldüğünü ancak çek bankadan tahsil edilmediği için --- tarihinde ödeme olarak çeki veren -------iade edildiğini, ilgili firmanın da aynı gün çek bedelini nakden müvekkiline ödediğini beyan ederek haksız davanın reddine, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir

Mahkememizce tensip zaptı ile ------ müzekkere yazılarak davaya konu çekin ibraz edilip edilmediğinin, ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına karar verilmiş olup, müzekkere cevabı dosya içerisine alınmıştır.Mahkememizce ---------Esas sayılı dosyasının ------ üzerinden istenmesine karar verilmiş olup, dosyanın incelenmesinde iş bu dosyasının davacısı tarafından, zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkin olarak dava açıldığı, yargılama sırasında davacıya, çeki ibraz eden şirkete karşı dava açmak için süre verildiği,

Mahkememizde iş bu istirdat davasının açılması üzerine konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. Mahkememizce ----- ilgili şubelerine müzekkere yazılarak davaya konu çekin arka sayfasıana ilişkin görüntü ve fotokopisinin bulunup bulunmadığının sorulması var ise buna iliskin kayıtlarına gönderilmesine karar verilmiş olup, müzekkere cevapları dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizce davalı vekiline davaya konu çekin dava dışı şirkete iadesine ilişkin teslim belgesini sunmak üzere iki haftalık süre verilmesine karar verilmiş , davalı vekili beyan dilekçesi ile davaya konu çekin dava dışı ---------- iade edildiğini beyan etmiş ve buna ilişkin teslim belgesini sunmuş, bunun üzerine Mahkememizce dava dışı ------- çekin teslim edilmesi ve geri alınmasına ilişkin belge ve kayıtların istenilmesi için yazılan müzekkere cevabının beklenilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir.

Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır.Tüm dosya kapsamına göre; davanın, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çekin istirdadı istemine ilişkin olduğu, iş bu davada ispat yükü üzerinde bulunan davacının, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorunda olup, somut uyuşmazlık yönünden davacı tarafça anılan hususlar ispatlanmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.