İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/946 K.2024/516

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/946 Esas

KARAR NO: 2024/516

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 30/11/2022

KARAR TARİHİ: 30/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili 30.11.2024 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkili --------- Şirketi, 1991 yılında -------- kurulduğunu, ihaleli kamu işleri ile özel konut inşaatları yaparak ülke genelinde önemli bir yapım firması haline geldiğini, bu güne kadar yapımı uzmanlık ve ileri teknoloji gerektiren ihaleli kamu işleri;

sağlık yapıları (çeşitli büyüklükte hastaneler), eğitim yapıları (temel eğitim, lise ve fakülte binaları), Spor Yapıları , özellikli hizmet binaları (---------- Başkanlığı Hizmet Binası, çeşitli büyüklükte AVM), kültür ve sanat yapıları ve Özel İdare Hizmet binası ile sayıları onbine yaklaşan nitelikli konut İnşaatlarını zamanında yaparak başarıyla tamamlandığını, müvekkili şirket ile -------- şirketi arasında akdedilen 24.07.2013 tarihli düzenleme şeklindeki Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden ---------- Marka ---------- metre yüksekliğinde, ---------- ton kaldırma kapasitesi bulunan 3 Adet -------- Vinç kiralandığını,

davalı şirket ile sözleşme imzalanarak davaya konu vinçler nezdinde sigortalama işlemleri yapıldığını, leasing all risk sigortası düzenlenerek hırsızlık tam ziya sigortası teminat altına alındığını, müvekkili şirketin mülkiyetinde olan vinçler dava dışı elmak vinç inşaat şirketine kiraya verilmiş ve dava konusu menkul mallar çalındığını, müvekkil adına davalı sigorta şirketine hırsızlık sigortasına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmesi ve tarafımıza ödeme gerçekleştirmesi için ihtarname gönderilmişse de davalı şirketin müvekkili şirkete haksız ve hukuka aykırı olarak ödeme gerçekleştirilmediğini, beyan ederek,

davanın kabulüne, davalı şirket arasında akdolunan leasing all risk sigorta poliçesi kapsamında şimdilik 50.000,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili 26.12.2022 Tarihli Dilekçesinde Özetle. Davacı ---------- Şirketi, davadışı ----------Ş.'den kiraladığı vinçlere ilişkin müvekkili şirket nezdinde -------- no’lu, 03.03.2016 - 03.03.2017 vadeli hırsızlık teminatını havi Leasing All Risk Sigorta Poliçesi bulunmaktadır.

Müvekkil şirketin dava konusu olaydan dolayı sorumluluğu, her halükarda poliçe limiti ile sınırlı olacağını, davacı tarafın işbu dava kapsamında aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde de açık bir şekilde beyan ettiği üzere, poliçedeki menfaat sahibi de değişmiş olduğundan sigorta sözleşmesi sona erdiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçede yer alan muafiyet hükümlerinin dikkate alınması gerektiğini,

sigortacı olan müvekkili şirketten ihtar tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hatalı olduğunu başvuran tarafın olay tarihinden faiz iletilmesine ilişkin talebinin reddi gerektiğini beyan ederek, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, dava konusu taleplerin müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçe teminatı kapsamında olmadığının tespiti ile davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

03.01.2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle. Davacının beyan etmiş olduğu hadisenin, Hırsızlık Sigortası Genel Şartlarında açıklanan teminat kapsamından ziyade, Emniyet Suistimal olduğu kanısına vardığını, diğer taraftan da poliçede Sigorta Konusunu oluşturan Makine Ekipmanını ll.

Şahıslara verilmesi durumunda Sigorta teminatının geçersiz olduğu açıkça belirtildiğini, bu sebeplere istinaden davalı Sigortacının davacı yana meydana gelene hadise nedeni ile herhangi bir hasar tazminatı ödeme borcu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, “Leasing All Risk Sigorta Poliçesi” kapsamında hırsızlık nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile yasal süresi içinde zamanaşımı defi’inde bulunulmuştur.Sigorta poliçesinin düzenlenme tarihi ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 1420. maddesinde zamanaşımı düzenlenmiştir.

Bu maddede: “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482’nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten altı ay geçmekle zamanaşımına uğrar.

Diğer kanunlardaki hükümler saklıdır“ ifadelerine yer verilmiştir.Bu alacağın muacceliyet tarihi ise, TTK nun 1427/1. madde hükmü yollaması ile 1446. maddesi hükmü uyarınca yapılacak ihbar borcunun doğduğu tarihten itibaren olacaktır.

1446. maddede, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildireceği, 1427/2.fıkrada ise, sigorta tazminatı ve bedelinin, rizikonun gerçekleşmesine müteakip ve riziko ile ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmalar bitince ve herhalde 1446‘ncı maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiştir.6102 Sayılı TTK ve Leasing All Risk Sigorta Poliçesi hükümleri (Rizikonun Gerçekleşmesi D/2 maddesi) birarada değerlendirildiğinde;

sigorta tazminatının rizikonun gerçekleşmesinden itibaren 5 işgünü süresi içerisinde yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı, 5 iş günü süresi içerisinde ihbar yapılmamış olması halinde 45 günlük sürenin 5 günlük ihbar süresinden sonra başlayacağı sonucuna varılmaktadır.

TTK 1427/4. maddesinde yer alan "borç muaccel olunca, sigortacı ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşer" hükmü gereğince sigorta tazminatı bakımından muacceliyet tarihi aynı zamanda temerrüt tarihidir .Bu durumda somut olayda, davacı sigortalının, savcılığa şikayet tarihi 28/09/2018 tarihidir. Davacı tarafça davalı -------- şirketine ise 31/08/2021 tarihinde ihtarname gönderilerek durum ihbar edilmiştir.

Ancak davacının 28/09/2018 tarihinde savcılığa şikayet tarihinden 5 iş günü sonrası 45 günlük ihbar süresinin başlaması gerekmekte olup 5 iş gününden itibaren 45 gün sonrası 20/11/2018 tarihi muacceliyet tarihidir. Yukarıda belirtilen nedenlerle ihbar için gerekli 5 iş günü sonrasından itibaren 45 gün sonra alacak muaccel olacaktır ve bu tarih ise 20/11/2018 tarihidir.

Yasa gereğince 45 gün sonra yani 20/11/2018 tarihinde muaccel olan tazminat talebinin iki yıl sonra olan 20/11/2020 tarihine tekabül etmekte ancak -------- kararı ile durdurulan sürenin 95 gün olduğu ve durdurulan süreye 96 gün ilave edildiği durumda (20/11/2020 + 96 gün= 16/02/2022) dahi 2 yıllık sürenin dolduğu ve 16/02/2022 tarihlerine kadar davanın açılması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı, hırsızlık olayı nedeniyle ceza zamanaşımına tabi olduğunu ileri sürmüş ise de, davacının, davalı sigorta şirketine karşı davasını haksız fiil hükümlerine göre değil, sigorta sözleşmesi hükümlerine göre ileri sürmüştür. Uzamış ceza zamanaşımı hükümlerinin iş bu davada sigorta şirketine karşı uygulanması mümkün değildir. Yukarıda ifade edildiği üzere, sigorta ilişkisinden doğan her türlü talep hakkı iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir.

Zamanaşımı süresini değiştiren sözleşme hükümleri geçersizdir. Zamanaşımın başlangıç tarihi alacağın muaccel olduğu tarihtir. TTK 1420/2’de, diğer kanunlardaki hükümler saklı tutularak, zamanaşımı süresi ile ilgili olarak başka kanunlarda farklı bir düzenleme yapılabileceği öngörülmüştür. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 109. maddesinde TTK 1420‘den daha değişik bir düzenleme mevcuttur. Ancak söz konusu düzenleme somut uyuşmazlığa ilişkin değildir.

Açıklanan nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine verilmelidir.Eldeki davanın en geç 16/02/2022 tarihine kadar açılması gerekir iken 30.11.2022 tarihinde açıldığı, arabuluculuk başvurusunun da 21/07/2022 de yapıldığı ve davalının süresi içerisinde zamanaşımı defini ileri sürdüğü de dikkate alınarak açılan davanın zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .