İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/497 K.2023/846

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/497

KARAR NO: 2023/846

DAVA

İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 17/08/2018

KARAR TARİHİ: 21/12/2023

DAVA

:Davacı vekili mahkememize sunduğu 17/08/2018 havale tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle: Davalının sevk ve idaresinde olan dozerin 20/12/2016 tarihinde müvekkili şirkete ait seyir halinde -------- plaka sayılı araca %100 kusurlu olarak çarparak zarara uğrattığını, davalının bu zarardan 2918 sayılı KTK gereği sorumlu olduğunu, davalının hasar bedelini ödememesi üzerine aleyhine --------- e sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının takibe haksız itiraz ettiğini, beyanla itirazın iptali ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine ayrıca en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı--------- Şirketi vekili Mahkememize sunduğu 10/10/2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle:

Müvekkili şirketin ticaret sicil kayıtlarından adresinin “------- Mah. ------Sok.

No:-------- ----------” olduğu belirtilerek, yetki itirazında bulunulduğunu, müvekkilinin icra dairesinin yetkisine itirazı karşılanmadan ve usulünce iptal edilmeden doğrudan bu kez de yetkisiz mahkemede itirazın iptali davası ikame edildiğini, mahkemenin yetkisine de itiraz ettiklerini, iş bu dava yönünden --------- Mahkemeleri yetkili olduğunu, Davada, ne sebeple bu miktarda bir zararın istenildiği açıkça belli olmadığı gibi, müvekkili şirketin de bu tutardan sorumlu tutulamayacağını, müvekkili Şirketin, Davacının zararıyla bir ilgisi olmadığından taraf ehliyeti bulunmadığını, davacının,

böylesi bir zarar talebe hakkı olmadığından müvekkil Şirkete dava açmasında hukuki yararı olamayacağını, Bu nedenle de ilgisiz tarafa husumet yöneltilmesi nedeniyle, davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, kazanın oluş şekli itibariyle Müvekkili Şirkete ait araç sürücüsüne atfedilebilecek herhangi bir kusur söz konusu olmadığını, olayın meydana gelmesinde --------- plaka sayılı aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunu,

davacıya ait --------- plakalı aracın kazanın meydana geldiği alanın şantiye olduğunu dikkate almadan dikkatsiz bir şekilde dolgu malzemesi ile dolgu yapan iş makinesinin arkasına kontrolsüz ve hızlı bir biçimde gelmesi neticesinde kaza meydana geldiğini, kazanın yaşandığı yerin iş makinesinin çalışma alanı olduğu düşünüldüğünde davacının aracının alana bu denli yaklaşması ve akabinde iş makinesine karşı herhangi bir korna, sinyal vs. uyarıda bulunmaması nedeniyle davacının asli kusuru bulunduğunu, davacı yanın, tümüyle kiracı tarafın kazayı görmeyen kendi güvenlikçisine,

çalışanına ve iş güvenlikçisine tek yanlı olarak hazırlattığı Olay Tutanağı ve İş Kazası Tutanağını sunarak Müvekkil şirketi ve iş makinesi operatörünü kusurlu göstermeye çalıştığını, davacının ileri sürdüğü gibi iş makinesine 10 metre mesafede duran bir otomobile iş makinesinin çarpamayacağını, davacının Tazminat Talebinin Açık Ve Net olmadığını, davacı tarafın başlatmış olduğu icra takibinde 4.674,29 TL hasar bedeli, 1.000,00 TL değer kaybı, 250,00 TL kira kaybı bedeli talep ettiğini, talep ettiği tutarların, neye istinaden istenildiği açıkça belirtilmediği gibi dilekçeden de anlaşılmadığını,

belirtilen tutardaki tahsili talep edilen bedellere nasıl bir hesaplama sonucu ulaşıldığının da belli olmadığını beyanla, müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğinden ve müvekkil şirkete dava açılmasında hukuki yarar olmadığından davacının davasının usulden reddine, davacının usulden ve esastan yasaya aykırı, yasal koşulları bulunmayan davasının tümden reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ------- Esas --------- Karar sayılı ilamı ile "Davanın kısmen kabulü ile,

1--------- Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin 4.250,00 TL onarım zararı, 4.292,00 TL değer kaybı ve 280,00 TL kira kaybı olmak üzere toplam 8.822,00 TL; davalı ---------- %50 kusuru oranında 4.411,00 TL'den davalı ----------- ise %25 kusuru oranında 2205,50 TL'den sorumlu olmak üzere toplam 6.616,50 TL'nin ödeme emrinin ------- Madencilik'e tebliğ tarihi 05/05/2018, davalı---------- ödeme emrinin tebliğ tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan kusurları oranında alınarak davacıya verilmesine,

2-Fazlaya dair talebin reddine, 3-Alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla icra inkar tazminatının koşulları oluşmadığından talebin reddine" şeklinde karar verilmiş olup taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.---------- sayılı ilamı ile "İlk Derece Mahkemesince kusurun belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda olay yeri, kaza tespit tutanağı, aracın hasarlı parçaları dikkate alınarak değerlendime yapıldığı,

bu durumda bilirkişi raporunun, ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, kazanın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığına göre Mahkemece bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından taraf vekillerinin kusur raporuna ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. HMK'nın 26.maddesi gereği hakim taleple bağlı olup, talepten fazlasına karar veremez.

Davacı vekili dava dilekçesi ile aracında meydana gelen hasar , değer kaybı nedeni, kira kaybı bedeli olarak davalılar hakkında 6.664,89 TL üzerinden başlatılan icra takibine karışı yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.İlk Derece Mahkemesince, kısa karar ve hüküm gerekçeli kararın hüküm fıkrasında "Davanın kısmen kabulü ile, -------- Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptaline, takibin 4.250,00 TL onarım zararı, 4.292,00 TL değer kaybı ve 280,00 TL kira kaybı olmak üzere toplam 8.822,00 TL;

davalı -------- Madencilik'in %50 kusuru oranında 4.411,00 TL'den davalı -------- ise %25 kusuru oranında 2205,50 TL'den sorumlu olmak üzere toplam 6.616,50 TL'nin ödeme emrinin --------- Madencilik'e tebliğ tarihi 05/05/2018, davalı -------- ödeme emrinin tebliğ tarihi olan 09/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan kusurları oranında alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, alacağın yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla icra inkar tazminatının koşulları oluşmadığından talebin reddine.." karar verilmiştir.

Mahkemece talepten fazla karar verildiği gibi yine talep olmadığı halde kusur sorumluluğuna göre infazda tereddüt uyandıracak şekilde karar verilmesi HMK 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Mahkemece işlemiş faiz yönünden ek rapor alınmadan karar verilmesi de eksik incelemeye dayalı olmuştur. "şeklindeki gerekçelerle Mahkememiz ilamı hakkında kaldırma kararı verilmiştir.

DELİLLER:-

-------- Esas sayılı dosyası-Ticaret sicil kayıtları,- -------- plakalı araca ait tescil kaydı sureti,-20/12/2016 tarihli olay yeri tarihli olay yeri görgü tespit tutanağı sureti,-Hasara ilişkin fotoğraflar,-Makine Mühendisi bilirkişinin 01/09/2019 tarihli raporu, - Makine Mühendisi bilirkişinin 21/11/2023 tarihli ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KANAAT

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle haksız fiilden kaynaklanan zarara istinaden açılan itirazın iptali davasıdır.

------- Esas sayılı takip dosyasının celp edilerek incelenmesinde; ödeme emrinin borçlu -------- Madencilik'e 05/05/2018 tarihinde, borçlu --------- ise 09/05/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ------- Madencilik vekili ile borçlu ---------- ödeme emrine 11/05/2018 tarihinde süresinde itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu, borçlu gider avansı olmadığından itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür.

6098 sayılı TBK'nın 61. (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 51.) maddesindeki "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine göre de, zarar gören 3. kişi konumunda olan davacı zararın tamamını, isterse sorumluların hepsinden isterse bir kısmından isteyebilir.

Davalı --------- Şti. işleten konumunda olup davacıya karşı aracın işletilmesinden doğan maddi ve manevi zararın tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan aleyhine dava açılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.Makine Mühendisi Bilirkişi 01/09/2019 tarihli raporunda özetle; kusur yönünden yapılan incelemede kazanın meydana geldiği şantiye alanı içinde yol çalışması sırasında meydana gelen trafik kazasının 2918 sayılı KTK kapsamında değerlendirildiği,

kazanın oluşumunda trafik açısından gerekli güvenlik önlemlerini almayarak davalı -------- Şti'nin asli kusurlu, yönetimindeki iş makinesi ile geri manevra yaptığı esnada seyir alanını yeterince kontrol etmeyen davalı operatör --------- dikkatsiz davranışı nedeni ile tali kusurlu, çalışma yapan iş makinesini görmesine rağmen yeterli bir mesafede bekleme yapmayan --------- tedbirsiz davranışı ile tali kusurlu olduğu, hasar yönünden dava konusu hasar nedeni ile meydana gelen onarım zararının 4.250 TL olduğu, değer kaybı yönünden; dava konusu aracın hasar tarihi itibari ile rayiç değeri aracın güncel satış ilan ortalaması,

güncel kasko değeri ve kaza tarihi itibari ile kasko değeri, kullanılarak nispi yöntem ile yapılan hesaplama sonucu 4.290 TL değer kaybının olduğu, kira kaybı yönünden ise; dava konusu aracın hasar ayrıntısına göre makul onarım süresinin 6 iş günü olduğu, kaza tarihi itibari ile dava konusu araca muadil araçların günlük kira bedelinin 100 TL mertebesinde olduğu, davacı tarafça talep edilen 280 TL kira kaybı talebinin makul değerde olduğu beyan ve rapor edilmiştir.Dosyada mevcut tüm delillerin incelenmesinde.

01/09/2019 tarihli bilirkişi raporu dayanak yapılarak, şantiye içerisinde yol çalışması sırasında meydana gelen trafik kazasının karayolları trafik kanunu kapsamında olduğu, kazanın meydana gelmesinde davalılardan ---------Şti'nin şantiye alanında gerekli güvenlik önlemlerini almayarak asli kusur oranında %50 kusurlu olduğu,

yönetimindeki iş makinesini kullandığı esnada geri manevra yaparken seyir alanını yeterince kontrol etmeyen davalı operatör --------- dikkatsiz davranışları ile tali kusur oranında %25 kusurlu olduğu çalışma yapan iş makinesini görmesine rağmen yeterli mesafede bekleme yapmayan sürücü --------- tedbirsiz davranışları ile kazanın meydana gelmesinde tali kusuru oranında %25 kusurlu olduğu belirtilmiş olup davacıya ait ---------- plakalı araçta meydana gelen onarım zararının 4.250 TL, değer kaybının 4.292 TL,

davacının araçtan yararlanamaması nedeni ile meydana gelen kira kaybının 280 TL olduğu belirtilmiş olup İstinaf kaldırma ilamı sonrası yapılan yargılamada makine mühendisi bilirkişinin 23/11/2023 tarihli ek raporunda sonuç olarak: "20.12.2016 tarihli trafik kazası nedeniyle meydana gelen zararın sorumluluğunun, kusur oranları doğrultusunda; davalı --------- yönünden; onarım zararı 1.062,50 TL, işlemiş faizi 128,37 TL, değer kaybı zararı 1.073,00 TL, işlemiş faizi 129,64 TL, kira zararı 70,00 TL, işlemiş faizi 8,46 TL, olmak üzere zararlar toplamının 2.205,00 TL, işlemiş faizler toplamının 266,47 TL olduğu, davalı ----------Şti.

Yönünden, onarım zararı 2.125,0 TL, işlemiş faizinin 256,75 TL, değer kaybı zararı 2.146,00 TL, işlemiş faizi 259,28 TL, kira zararı 140,00 TL, işlemiş faizi 16,92 TL olmak üzere zarar toplamının 4.411,00 TL,

işlemiş faizler toplamının 532,95 TL olduğu" yönünde rapor tanzim edilmiştir.------ sayılı ilamı ile ve davacı vekilinin --------- Esas sayılı dosyası takip dosyasına konu takip talepleri de birlikte değerlendirilerek takip talebinde davacının 4.674,29 TL hasar bedeli ve 557,84 TL işlemiş faiz talebinin bulunduğu anlaşılmış olup 01/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile hasar bedelinin 4.250,00 TL olarak belirlendiği ve ek rapor ile davalıların sorumlu olduğu toplam hasar bedeli 3.187,50 Tl , işlemiş faizin 385,12 TL olduğu anlaşılmış olup hasar bedeli yönünden bu miktarlar üzerinden karar verilmiştir.

Her ne kadar 01/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile değer kaybının 4.292 T olduğu tespit edilerek bu miktar üzerinde davalıların sorumlu olduğu faiz hesaplanmış ise de davacı vekilinin takip talebinde 1000,00 TL değer kaybı ve 119,34 Tl işlemiş faiz talep ettiği ve HMK'nın 26.maddesi gereği hakim taleple bağlı olup, talepten fazlasına karar verilemeyeceğinden davalıların sorumlu olduğu 1.000,00 TL değer kaybı ve 119,34 TL işlemiş faiz olmak üzere değer kaybı yönünden bu miktarlar üzerinden karar verilmiştir.

Davacının 280,00 TL kira kaybı ve 33,42 TL işlemiş faiz talebinin bulunduğu anlaşılmış olup 01/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ile kira kaybının 280,00 TL olarak belirlendiği ve ek rapor ile davalıların sorumlu olduğu toplam kira kaybının 210,00 TL , işlemiş faizin 25,38 TL olduğu anlaşılmış olup kira kaybı yönünden bu miktarlar üzerinden karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

--------- sayılı ilamı ile ve davacı vekilinin -------- Esas sayılı dosyası takip dosyasına konu takip talepleri doğrultusunda makine mühendisi bilirkişinni 01/09/2019 tarihli raporu ve 23/11/2023 tarihli ek raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, dosya kapsamında davalıların kusur oranları da gözetilerek davanın kısmen kabulü ile, davalıların ---------Esas sayılı dosyasında yürütülen takibe yaptıkları vaki itirazın iptali ile;

taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek takibin 3.187,50 TL hasar bedeli, 385,12 TL işlemiş faiz, 1.000,00 TL değer kaybı, 119,34 TL işlemiş faiz, 210,00 TL kira kaybı 25,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.927,34 TL alacak üzerinden aynen devamına, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, dava konusu asıl alacak likit olmadığı ve yargılamayı gerektirdiğin koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.