İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/927 K.2024/1027

T.C. İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/927 Esas

KARAR NO: 2024/1027

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/12/2023

KARAR TARİHİ: 12/12/2024

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu 06/12/2023 tevzi tarihli ve aynı tarihte harçlandırdığı dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait -------- plakalı vasıtaya 02.11.2022 tarihinde davalı şirkete ZMMS sigortalı diğer davalı --------- sevk ve idaresinde olan ---------- plakalı aracın arkadan çarparak hasara sebebiyet verdiğini, müvekkile ait arçta değer kaybı meydana geldiğini ve müvekkilinin aracı kullanamama nedeni ile araç mahrumiyet zararı oluştuğunu belirterek şimdilik 100 TL değer kaybının arabuluculuk son tutanak tarihi olan 18.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tüm davalılardan,

100 TL araç mahrumiyet zararının 18.12.2023 arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle sadece davalı araç sürücüsü ---------- tahsilini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı --------ş. vekili 15/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davanın alacak miktarının (davacı bakımından) belirlenebilir olmasına rağmen davacının dava dilekçesinden hmk madde 107 doğrultusunda belirsiz alacak davası niteliğinde istemde bulunduğunu, davacı tarafından dava dilekçesinde başvuruda bulunulduğu beyan edilmesine rağmen dosya sunulan belgelerden mail yolu ile başvuruda bulunduğunun anlaşıldığını, araç mahrumiyet bedeline ilişkin talepler ZMMS teminatı dışında olduğunu, buna ilişkin taleplerin reddi gerektiğini,

hazarın tarafına ihbar edilmesi akabinde müvekkili sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını ve davacı tarafın müracaatı üzerine bağımsız eksper tarafından hazırlanan raporda tespit edilen 15.000,00-TL değer kaybı bedeli 07.12.2023 tarihinde başvuran vekili hesabına ödendiğini, her durumda değer kaybı bedeli belirlenirken aracın somut özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki menfaati olmadığını, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan huzurdaki davanın reddini,

araç mahrumiyet bedeline ilişkin talepler ZMMS teminatı dışında olduğundan buna ilişkin taleplerin reddini, itirazları baki kalmak kaydıyla hasar bedeli karşılandığından işbu haksız davanın reddini, itirazları baki kalmak kaydıyla değer kaybı bedeli karşılandığından işbu haksız davanın reddini, her halükarda değer kaybı bedelinin 04.12.2021 tarihli genel şartlara göre hesaplanmasını, fazlaya ve faize ilişkin taleplerin reddini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasını ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Davalı ---------- vekili 05/02/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafa diğer davalı sigorta şirketince 07.12.2023 tarihinde 15.000 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, reoskont avans faizi talep edilemeyeceğini,davacının araç mahrumiyet zararı için belge sunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

--------- Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 28/12/2023 tarihli cevabı ile ----------- Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtları,

------------ 04/01/2024 tarihli müzekkere cevabı ile ----------- plakalı araca ilişkin hasar kayıtları ve ---------- plakalı araca ait hasar kayıtları,

------------ Noterler Birliği'nin 17/01/2024 tarihli müzekkere cevabı ile ------------ plakalı ve ------------ plakalı araçlara ait tescil kayıtları,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyetinin 09/06/2024 tarihli raporu,

-Makine Mühendisi ve Sigorta Uzmanı bilirkişi heyeti 09/06/2024 tarihli raporunda sonuç olarak: Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler birlikte nazara alındığında, kaza yerinin konumu ve mahal şartlarla dikkate alınarak olay değerlendirilip, yukarıdaki hususlar muvacehesinde 02.11.2022 tarihinde meydana gelen Maddi Hasarlı Trafik Kazasında:

A-)Sürücü ----------- sevk ve idaresinde bulunan -------------- plakalı aracı ile: 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için % 100 KUSURLU OLDUĞU,

B-) ------------ plakalı araç sürücüsü: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı,

C-) 02.11.2022 tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, ---------- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.

D-) Ayrıntıları belirlenmiş bilgiler dâhilinde ----------- plakalı, --------- marka, ---------- tipi araçta meydana gelen

DEĞER KAYBI BEDELİ= 15.000,00 TL

İKAME ARAÇ BEDELİ= 5.100,00 TL olarak hesap edilmiştir.

E- SİGORTA YÖNÜNDEN SONUÇ

Davalı sigorta şirketinin davadan önce 07.12.2023 tarihinde davacı tarafa 15.000 TL değer kaybı tazminatını ödediği, sorumluluğunun bulunmadığı,

Diğer davalı ----------- 5.100 TL ikame araç bedelinden davacıya karşı sorumluluğunun oluşacağı, davacının arabuluculuk son tutanak tarihi 18.12.2023 tarihinden itibaren avans faizi talep ettiği, ancak kazaya sebebiyet veren aracın hususi olduğu dikkate alındığında yasal faiz talep edilebileceği hususundaki takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu" görüş ve kanaatini bildirir rapor ibraz ettiği anlaşılmıştır.Davacı vekili 04/11/2024 harç tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 5.100,00 TL araç mahrumiyet zararının arabuluculuk anlaşamama son tutanak tarihi olan 18.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı ----------- tahsilini , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle oluşan davacının aracında meydana gelen değer kaybına ve kazanç kaybına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Dosyada yer alan belgeler ve yazı cevabının incelenmesi neticesinde ------------ plakalı aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu, ---------- plaka sayılı aracın davalı ------- adına hususi olarak kayıtlı olduğu ve kaza tarihinde davalı -----------Ş. nezdinde Zmms poliçesi ile sigortalı olduğu ve Mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı belirtilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. madde, “işletenlerin,

bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur" hükmünü içermektedir.Davacının değer kaybı zararına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde tazminat kapsamının ne olduğu konusunda TBK'daki genel hükümlerde bir açıklık yoktur.

Bu konuda, Yargıtay'ın müstakar hale gelmiş içtihatları bulunmakta olup, yüksek yargı kararlarında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki fark olarak tanımlanmakta ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra 2. el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın göz önüne alınması gerektiği yerleşik hale gelmiştir.

Nitekim, ----------- sayılı kanun yararına bozma ilamında da, değer kaybının, işaret edilen bu esaslar dahilinde yapılacak inceleme ile belirlenmesi gerektiği yönünde içtihatta bulunulmuştur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Bu sebeplerle; değer kaybının, objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiş ve dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Makine 02.11.2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında: ----------- % 100 kusurlu olduğu, ----------- plakalı araç sürücüsünün atfı kabil kusurunun bulunmadığı, meydana gelen kaza da trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan hasar bilgilerinin, ---------- plakalı araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin 15.000,00 TL, ikame araç bedeli 5.100,00 TL olarak tespit edilmiş olup davalı sigorta şirketinin davadan önce 07.12.2023 tarihinde davacı tarafa 15.000 TL değer kaybı tazminatını ödediğinden sorumluluğunun bulunmadığı,

diğer davalı ----------- 5.100 TL ikame araç bedelinden davacıya karşı sorumluluğunun olduğu tespit edilmiş olup bilirkişi raporundaki kusur tespitinin olayın oluş şekli ve trafik kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, davalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporundaki değer kaybı hesabının -------- sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesi ve 92. maddesinin ilgili bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerektiğinden dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile aracın onarıldıktan sonraki piyasa rayiç bedeli arasındaki farkı değer kaybı olarak belirlemiş olması nedeniyle değer kaybı hesaplamasının yerinde olduğu ve

ödeme yapılmış olması nedeniyle bakiye değer kaybı zararı bulunmadığından dava konusu 100,00 TL araç değer kaybı nedeniyle oluşan maddi tazminat talebinin reddine, yine dava konusu araçta meydana gelen kazanç kaybının belirlenmesinde ihtimalli olarak hesaplama yapıldığı ve bilirkişi heyetine göre tamir için makul süre belirtilerek ve günlük tamir süresi ve aracın kaza tarihi itibariyle günlük kira bedeli üzerinden hesaplandığı anlaşılmış olup bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin bedel arttırım dilekçesi ve bilirkişi raporu doğrultusunda dava konusu 5.100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ---------- taleple bağlılık ilkesi gereğince arabuluculuk son tutanak tarihi olan 18/12/2023 tarihinden itibaren davalıya ait aracın hususi olarak tescilli olması nedeniyle işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.