İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2012/148 K.2020/331

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği 04/07/2012 Tarihli dilekçesinde; müvekkilinin davalı ile Kırgızistan Bişkek'e kumaş nakliyesi için anlaştığını, müvekkkilinin anlaşmada malı üzerine alan ana nakliyeci konumunda olduğunu, sözleşmeye göre davalı tarafın nakliyeyi Çorlu'dan çıktıktan sonra gümrüklemeye müteakip 10-12 gün içerisinde 1 adet Jumbo araç ile sonuçlandırmayı kabul ettiğini, diğer davalı ...'ın ise fiili olarak davalı şirket ile beraber aracın işleteni olup aracı leasing yolu ile alıp beraber işlettiklerini, leasinge dair olarak ruhsatta teşviklidir satılamaz şerhi bulunduğunu,

aracın işletilmesinde idaresinde dava dışı ... ile şoför ...n da görev aldığını, aracın gümrük beyanname işlemlerinin 05/08/2018 tarihinde kendileri tarafından yapıldığını ancak ...Plakalı aracın karnesinin pasaport ve vizenin hazır olmaması aracın plaka kaydı üzerinde haciz olması, gümrük cezası ve yakıt için para ayrılması gibi davalı taraftan kaynaklanan kusurlar yüzünden öncelikle yükleme ve ardından da aracın yüklenmiş olmasına rağmen gümrük işlemlerinin tamamlanmasının devamlı ertelendiğini, bu sebeple daha fazla gecikme olmaması için bir takım giderlerin müvekkili ve...

AŞ tarafından yapılmasının gerektiğini, davalının müvekkilinden aracın yola hukuken ve fiilen maddi olarak evrakları itibariyle hazır olmadığını sakladığını, bu suretle müvekkilinin müşterilerine karşı taahhütlerini de müvekkiline karşı koz olarak kullanıp masrafları ve bir kısım giderleri müvekkiline yıkmaya çalıştığını, gümrükleme işlemlerinin 27/08/2008 tarihinde tamamlandığını, aracın Gaziantep... İcra Müdürlüğündeki dosya borcundan dolayı ...

Ağrı 'da yakalandığını, serbest bırakılması için borcun müvekkili tarafından ödenmesi gerektiğini, araç İran' a geçtiğinde bu kez İran 'daki borcu için yakalandığını, buradaki borcun da müvekkili tarafından ödendiğini, nakliye sırasında araç ve şoförü için devamlı iaşe ve yakıt masrafları gibi masraflar yapıldığını, nakliye sırasında müvekkiili ile sözleşme imzalayan...

Ltd Şti'nin nakliye giderlerine hiç karışmadığını, müvekkilinin devamlı olarak diğer işleten aracın sahip ve şoförleri ile muhatap olduğunu, müvekkili tarafından davalıya yada davalı adına toplam 18.221,06 USD ödendiğini, buna karşılık navlun ücretinin ise 10.800,00 USD olduğunu, müvekkilinin davalı taraftan 7.421,06 USD alacaklı olduğunu, nakliyenin ayrıca ön görülen süreden yaklaşık 4 ay sonrasında tamamlandığını, bu sebeple demuraj hakkının da doğduğunu belirtmiş,

7.421,06 USD nin ve 100 EURO demuraj bedelinin dava tarihinden itibaren döviz mevduatına verilen en yüksek yıllık faiz oranında işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Lojistik Ltd Şti vekili mahkememize verdiği 06/09/2012 tarihli cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin davacıdan ...Asliye Hukuk Mahkemesinin... Karar sayılı ilamı ile alacağı bulunduğunu, bu alacağın Nizip İcra Müd'nün...

Esas sayılı takip dosyası ve Gaziantep İcra Müd'nün takip dosyaları ile takibe konulduğunu, mahkeme davacısı ...'ın adresine dahi ulaşılamadığını, yetkili mahkemenin Gaziantep Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, alacağın zaman aşımına uğradığını, esas yönünden de açılan davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dilekçede belirtilen sözde alacak kalemlerinin gerçeklikle bağdaşmayacağını, mahkeme kararı ile müvekkili şirkete borçlu olan davacının borcu ödemek yerine böyle bir dava açarak mahkemeyi ve kendilerini meşgul ettiğini,

müvekkilinin mevcut durumda davacıdan davacının hiçbir mal varlığı olmadığı için hak ettiği alacağı alamadığını belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ... adına usulüne uygun tebligat yapılamamış, davacı vekili 28/02/2013 tarihli celsede davalı ... ile ilgili davayı takip etmeyeceklerini, bu davalı yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasını istediklerini beyan etmiş, bu beyanını imzası ile tasdik etmiştir.

Davalı tarafça yetki ilk itirazı yapılmış ise de ; taraflar arasında imza altına alınan sözleşmede yetkili mahkeme olarak İzmir Mahkemeleri gösterildiğinden CMR 31 ve HMK' nun 17. Mad. gereğince yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya Mahkememizce devam olunmuştur.

İzmir ... İcra Müd'nün... sayılı dosyasının incelemesinde ; alacaklının ..., borçluların ...Lojistik Ltd Şti ve ..., borç miktarının 9.000,00 USD asıl alacak ile 2.500,00 EURO asıl alacak olduğu, takibin 14/08/2009 tarihinde başlatıldığı , ödeme emrinin ... 'a 27/08/2009 tarihinde , ... Loj. .. Ltd Şti 'ye 25/08/2009 tarihinde tebliğ edildiği, ...Loj vekilinin 26/08/2009 tarihli dilekçesi ile yetki ve esas yönünden takibe itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Karar sayılı dosyasının incelemesinde; davacının ..., davalının ... Lojistik Ltd Şti, davanın yetki itirazının kaldırılması, şikayet davası olduğu, mahkemece davanın kısmen kabulü ile İzmir ... İcra Müd'nün ... sayılı dosyasında davalının yetki itirazının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verildiği, kararın Yargıtay... HD Başkanlığının...6 Karar sayılı ilamı ile 19/10/2000 tarihinde onanmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Davacı tarafça 28/02/2013 tarihli celsede ... ile ilgili davanın işlemden kaldırılması talep edildiğinden bu davalı yönünden dosyanın HMK 150. Maddesine göre yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dava konusu edilen alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak davalı... Lojistik ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması için Gaziantep ATM 'ye talimat yazılmış, talimat mahkemesince yapılan inceleme sonucu alınan 28/11/2014 tarihli bilirkişi raporunda ; davalı ...

Lojistik Ltd Şti'nin defter ve belgelerinde belirtilen alacak tutarlarını belirten bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, borcun davacı ve davalı firma arasındaki hizmet sözleşmesine dayalı olarak doğduğu, uluslararası taşımacılık sözleşmesi gereği ve davacının alacaklı olduğunu beyan ettiği icra dairelerine sunduğu belgeler gereği dava dosyası eklerinde yer alan İzmir... İcra Hukuk Mahkemesi Hakimliğine ve ...

İcra Mahkemesine sunulan evraklar çevçevesinde sözleşmeye dayalı olarak alacağı olduğu, bu alacağın 29/08/2008 tarihi itibariyle değerleme kuru üzerinden değerlendirildiğinde Dolar alacağı karşılığı olan 8.808,80 TL ile EURO alacağı karşılığı olan 174,50 TL olmak üzere toplam alacağın 8.983,30 TL olduğu, alacağın kesinleştiği tarih itibariyle de gecikme faizi hesaplanması gerektiği kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Dava konusu alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve davacı defter ve kayıtları üzerinde mahkememizce SMMM ve taşımacılık uzmanı bilirkişiden oluşturulan iki kişilik bilirkişi kurulu vasıtası ile bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan 23/02/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davacı taraf defterlerinin açılış tasdikine sahip olduğu, 2009 yılı defterlerinin kapanış tasdikine sahip olduğu, 2008 yılı yasal defterlerinin ise kapanış tasdikine sahip olmadığı,

davacı yasal defterleri göz önüne alındığında davacının davalı şirketten 8.121,06 USD alacaklı görüldüğü ancak dava açarken 10/09/2008 tarihli 700 USD " hami avans " ödemesini bu tutardan düşerek 7.421,06 USD üzerinden talepte bulunduğunun görüldüğü, CMR Konvansiyonu hükümlerinden hareketle alt taşıyıcı konumunda bulunan davalıların yükün teslimi için sözleşme ile kararlaştırılan teslim süresine uymadıkları, taşıtın işletme gerekleri bakımından yola uygun olması sağlanmadığı için sürenin aşıldığı,

bu itibarla taşıyıcının geç taşıma halinde sorumluluğunun ağırlaştırılmış özen sorumluluğu olarak dikkate alınması gerektiği ayrıca taşıyıcının kullandığı araç konusunda kusursuz sorumluluk halinin göz önünde bulundurulmasının icap ettiği, davada davalı taşıyıcıların basiretsiz davranışlarından ziyade CMR 29 hükmü gereğince " kasten yada davaya bakan hakimin hukukuna göre kasta eş değer sayılan kusurun varlığı " nın öne çıktığı, hali ile davalıların CMR 17/1 ve 2 maddeleri hükmünden istifade etmek suretiyle davacı zararının kendi kusur veya ihmalinden kaynaklanmadığını ispat ederek sorumluluktan kurtulmasının mümkün addedilmediği,

davacının aracın işletme gereklerinin sağlanması için starya üzeri beklemelerden ötürü kaybedilen zaman nedeniyle 100 EURO olarak zikrettiği demuraj bedelinin gerçek zararları kapsamında talep edebileceği, bu tutar ve 7.421,06 USD den ibaret tazminat talebi için CMR madde 27/1 madde hükmü gereğince ön görülen yıllık mutlak faiz oranını %5 olduğu ve bu oran üzerinden faizin hesaplanması gerektiği, dava konusu olaya CMR madde 23/5 ve 30/3 hükmünün uygulama imkanı bulunmadığı için 32/1 maddesine dayanılarak 1 yıl olan olağan zaman aşımı süresinin 3 yıl üzerinden değerlendirilmesi cihetine gidildiği,

gecikmelerde bu 3 yıllık sürenin yükün gönderilenenine teslim tarihinden itibaren geçerlilik kazandırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Nizip AHM'nin... Karar sayılı dosyasının incelemesinde; davacının ... Lojistik Ltd Şti, davalının... Uluslararası Nakliyat Kon ve Tic, ..., davanın itirazın iptali davası olduğu, mahkemece 19/02/2015 tarihinde Nizip İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına asıl alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın Yargıtay tarafından bozulduğu, dosyanın mahkemenin ... Esas sayısına kaydedildiği , dosyanın sonuçlanmadığı belirlenmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafça taraflar arasında Kırgızistan Bişkek'e kumaş nakliyesi ile ilgili taşıma anlaşması yapıldığı, davalı tarafın anlaşmanın üzerine yüklediği edimleri yerine getirmediğinden bahisle anlaşma doğrultusunda yapılan masraflar ile oluşan gecikmeden kaynaklı demuraj bedelinin tahsiline yönelik olarak davalılar hakkında mahkememizde dava açıldığı, davacı tarafın davalı ... yönünden açtığı davayı takip etmediği, dosyanın işlemden kaldırıldığı, işlemden kalkma tarihinden itibaren 3 aydan fazla bir sürenin geçtiği, davacı ile davalılardan ...Lojistik Ltd.

Şti arasında 01.08.2008 tarihinde davacının 01.08.2008 tarihili " Nakliye Anlaşması " ile taşıyan konumunda olduğu Çorlu- Bişkek arasında karayolu ile yapılacak kumaş nakliyesi işinin davalı tarafından yerine getirilmesine ilişkin " Taşıma Anlaşması " nın imza altına alındığı , davacı tarafça taşımanın sözleşme doğrultusunda ve süresinde yerine getirilmediği , taşıma sırasında davacı tarafça karşılanması gerekmeyen masraflar yapıldığı gerekçesiyle yapılan masraflar ile taşımanın gecikmesi nedeniyle oluşan demuraj bedelinin tahsiline yönelik olarak davalılar hakkında İzmir...

İcra Müd'nün ... sayılı dosyasında 14/08/2009 tarihinde icra takibi başlatıldığı , davalının takibe itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, davacı tarafça itirazın iptaline yönelik dava açılmadığı ve eldeki alacak davasının ikame edildiği , davalı tarafça yetki ilk itirazı yapıldığı ancak taraflar arasında imza altına alınan sözleşmede yetkili mahkeme olarak İzmir Mahkemeleri gösterildiğinden CMR 31 ve HMK' nun 17. Mad. gereğince yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya Mahkememizce devam olunduğu , davanın niteliği göz önüne alındığında olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği ,

bilirkişi raporunda da ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtildiği üzere CMR Konvansiyonu hükümlerinden hareketle alt taşıyıcı konumunda bulunan davalıların yükün teslimi için sözleşme ile kararlaştırılan teslim süresine uymadıkları, taşıtın işletme gerekleri bakımından yola uygun olması sağlanmadığı için sürenin aşıldığı,

bu itibarla taşıyıcının geç taşıma halinde sorumluluğunun ağırlaştırılmış özen sorumluluğu olarak dikkate alınması gerektiği ayrıca taşıyıcının kullandığı araç konusunda kusursuz sorumluluk halinin göz önünde bulundurulmasının icap ettiği, davada davalı taşıyıcıların basiretsiz davranışlarından ziyade CMR 29 hükmü gereğince " kasten yada davaya bakan hakimin hukukuna göre kasta eş değer sayılan kusurun varlığı " nın öne çıktığı, hali ile davalıların CMR 17/1 ve 2 maddeleri hükmünden istifade etmek suretiyle davacı zararının kendi kusur veya ihmalinden kaynaklanmadığını ispat ederek sorumluluktan kurtulmasının mümkün addedilmediği,

davacının aracın işletme gereklerinin sağlanması için starya üzeri beklemelerden ötürü kaybedilen zaman nedeniyle 100,00 EURO olarak zikrettiği demuraj bedelini gerçek zararları kapsamında talep edebileceği, davacının taşıma dolayısıyla yaptığı ve belgelendirdiği ilave gider tutarı olan 7.421,06 USD yi de talep etmekte haklı olduğu ,

davalı tarafça zaman aşımı definin ileri sürüldüğü anacak dava konusu olaya CMR madde 23/5 ve 30/3 hükmünün uygulama imkanı bulunmadığı için CMR 32/1 maddesine dayanılarak 1 yıl olan olağan zaman aşımı süresinin 3 yıl üzerinden değerlendirilmesi gerektiği ve gecikmelerde bu 3 yıllık sürenin yükün gönderilenenine teslim tarihinden itibaren başlatılmasının gerektiği , HMK 154/2 maddesi gereğince icra takip tarihi olan 14/08/2009 tarihi itibariyle zaman aşımının kesildiği ve HMK 156.

Maddesi gereğince 3 yıllık yeni bir sürenin başladığı , başlayan 3 yıllık sürenin dava tarihi olan 04/07/2012 itibariyle henüz dolmadığı ve davalının zaman aşımı definin reddinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış davanın davalı ... yönünden açılmamış sayılmasına , davalı ...yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir.

E İMZA

Hakim ...

E İMZA