İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1067 K.2020/706

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi nezdinde zmss poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde zmss poliçesi ile sigortalı ... plakalı motosikletin çarpışması neticesinde motosiklet sürücüsünün vefat ettiğini, kazadan sonra müteveffanın mirasçılarının müvekkili aleyhinde tazminat davası açtığını, mahkemece alınan kusur raporunda davalı sigorta sürücüsünün %25 kusurlu olduğunun saptandığını, davalı sigorta sürücüsünün kusuru da eklenmek...retiyle müteveffanın desteğinden yoksun kalan davacıların tazminat taleplerinin müteselsil borçlu sıfatıyla davacıdan tahsiline karar verildiğini,

müvekkilinin bu ilama istinaden başlatılan takipte 251.739,06 TL ödeme yaptığını, davalı sigortanın sürücüsünün %25 kusuruna denk tazminat miktarından sorumlu olduğunu ve müteselsil borçlular arasındaki iç ilişkide davacıya rücuen ödemekle yükümlü olduğunu, bu maksatla davalının aleyhinde başlatılan takibe davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, alacağın likit olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkili nezdinde zmss poliçesi ile sigortalı olduğunu, müteveffanın desteğinden yoksun kalanlarca müvekkili aleyhinde İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasında tazminat davası açıldığını, müvekkilinin bu mahkemece verilen ilama istinaden aleyhinde başlatılan takip kapsamında ödeme yaptığını, talebin zamanaşımına uğradığını, sigortalı araç sürücüsünün vefatının sigorta kapsamında olmadığını, aksi kanaat halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu tutarın tespit edilebilmesi için davacı tarafından yapılan ödemenin tarafların kusur oranlarına göre paylaştırılması ve müvekkili tarafından destekten yoksun kalanlara yapılan ödemenin faizi ile güncellenerek düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, müteselsil borçlu davacı tarafından zmss poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere yapılan ödemenin halefiyete istinaden kazaya karışan ve kusurlu diğer araç zmss sigortacından rücuen tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-...plakalı araca ait 24/03/2011-24/03/2012 tarihli zmss poliçesi, -İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası...reti, -İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, -İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, -İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası, -İzmir ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyası...reti, -İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyası, -Bilirkişi...'ın 28/05/2020 tarihli kök raporu ile 11/11/2020 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İtirazın iptali davasının koşullarını; ilamsız bir icra takibine girişilmesi, bu takip nedeniyle çıkarılan ödeme emrine 7 günlük itiraz süresi içinde itiraz edilmiş olması, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde mahkemeden itirazın iptalinin talep edilmesi şeklinde sıralamak mümkündür.

İtirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2004 tarih 2004/19-410 Esas, 2004/471 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, itirazın iptali davasının görülebilmesi için, öncelikle ortada takip hukuku kuralları çerçevesinde yasaya ve yöntemine uygun şekilde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. Ortada geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. Bu husus dava şartıdır ve mahkemece re’sen gözetilmesi gerekmektedir.

2004 Sayılı İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının dava ederek haklı çıkması zorunludur. Borçlunun kötüniyetle itiraz etmiş olması yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatına, işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı alacağın likit ve belli olması gerekir.

Borçlu, yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve belli olduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. İİK 67/2. madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231).

Sigorta rücu davalarının TTK'nun 1472. maddesi hükmünden kaynaklanması nedeniyle TTK'nın uygulanmasından bahisle, aynı yasanın 4. maddesi uyarınca bu tür davaların Ticaret Mahkemesinin görev alanında olduğu düşünülebilir ise de, davanın TTK 1472. maddeden kaynaklanmış olması, halefiyet ilkesi dikkate alındığında, davanın sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki ilişkiye göre, davada Ticaret Mahkemesinin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği gerek doktrinde gerekse de uygulamada çekişmesiz bir şekilde kabul edilmektedir. Bir başka deyişle, sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki dava, ticari dava niteliğinde ise davaya Ticaret Mahkemesinde bakılacak, böyle değilse yani esas uyuşmazlık ticari nitelikte değilse böyle bir dava da Ticaret Mahkemesi görevli olmayacaktır.

Nitekim Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde.

01/07/2011 tarihinde davacı sigorta şirketi nezdinde zmss poliçesi ile sigortalı olan ...plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde zmss sigortalı sürücü... sevk ve idaresindeki... plakalı motosikletin çarpışması neticesinde çift taraflı, maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği, motosiklet sürücüsü ...yaralı olarak hastaneye sevk edildiği ve tedavisi devam ederken 17/07/2011 tarihinde vefat ettiği, 04/08/2011 tarihinde müteveffanın eşi ve iki çocuğu tarafından müteselsil sorumluluk esasına dayalı olarak kazaya karışan ... plakalı aracın zmss sigortacısı olan ...Sigorta A.

Ş. aleyhinde İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında destekten yoksun kalma tazminatı istemli dava açıldığı, İzmir ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/04/2014 tarih ve ...Karar sayılı ilamı ile sigorta şirketinin meydana gelen zarardan dava dışı kişilerle birlikte müteselsil sorumlu olduğu, %100 sorumluluk esasına göre müteveffanın eşi... için 123.713,89 TL, müteveffanın çocuğu ... için 30.049,28 TL ve müteveffanın çocuğu... için 36.591,77 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiği, kararın taraflarca temyiz edilmediği ve 23/05/2014 tarihinde kesinleştiği, anılan ilamın İzmir...

İcra Müdürlüğü'nü... Esas sayılı takip dosyası kapsamında 05/05/2014 tarihinde icraya konulduğu, ilam borçlusu ... Sigorta A. Ş. tarafından 14/05/2014 tarihinde 283.786,39 TL ödeme yapıldığı ve dosya borcunun kapatıldığı, Axa Sigorta A.

Ş'nin yapmış olduğu bu ödeme sonrasında kazanın meydana gelmesinde ... plakalı motosikletin sürücüsü olan müteveffanın %25 kusurlu olduğu ve davalı sigortanın zmss sigortacısı olarak müteveffanın eş ve çocuklarına ilama dayalı olarak yapılan ödemeyi sigortalısının kusuru oranında rücuen tazmin etmesi gerektiği iddiasıyla İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında 23/12/2014 tarihinde 62.934,00 TL asıl alacak ve 3.398,44 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.332,44 TL alacak için davalı ...Sigorta A.

Ş. aleyhinde takip başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 27/01/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 27/01/2015 tarihinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulduğu, davacının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasını ikame ettiği, davanın TTK'nın 1472. maddesinden kaynaklandığı,

halefiyet ilkesi uyarınca sigortalı ile zarar sorumlusu arasındaki ilişkiye göre davada mahkememizin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği, davacı sigorta şirketinin sigortalısı ile kazaya karışan ... plakalı diğer aracın zmss sigortacısı olan davalı arasında doğrudan ilişki bulunmadığı, sorumluluğun zorunlu mali mesuliyet sigortasından kaynaklandığı, bu nedenle somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu, davalı tarafından zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de, rücu talebine dayanak ödemenin davacı tarafından 14/05/2014 tarihinde yapıldığı,

iş bu davanın 11/09/2015 tarihinde ikame edildiği dikkate alındığında 2 yıllık zamanaşımı süresinin gerçekleşmediği, bu nedenle davalının zamanaşı definin yerinde olmadığı, kazaya karışan... plakalı motosikletin 24/03/2011-24/03/2012 tarihleri arasında davalı sigorta nezdinde karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, müteveffanın eş ve çocukları tarafından davalıya yönelik olarak da İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dava dosyasında 21/03/2014 tarihinde destekten yoksun kalma tazminatı istemli dava açıldığı, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/10/2014 tarih ve ... Karar sayılı ilamı toplam 3.000,00 TL'nin müteveffanın eş ve çocuklarına ödenmesine karar verildiği, anılan ilamın İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında takibe konu edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından 06/11/2014 tarihinde 5.475,00 TL ödeme yapıldığı ve icra dosyasının kapatıldığı, İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası ile İzmir ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyasında alınan kusur raporlarına göre davacı sigorta sürücüsünün %75, davalı sigorta sürücüsünün ise %25 kusurlu olduğunun tespit edildiği, müteveffanın eş ve çocukları tarafından davalı sigorta şirketi aleyhinde ikame edilen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...

Esas sayılı dava dosyasında da bu kusur oranları ve raporlar üzerinden hüküm tesis edildiği, bu ilamların kesinleştiği, bu nedenle mahkememizce yeniden kusur incelemesi yapılmasının dosyaya katkı sağlamayacağı, müteveffanın istikamet şeridini kapatan ve müteveffaya ilk geçiş hakkını tanımayan davacı sigorta sürücüsünün %75, kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatmayan ve koruyucu ekipman kullanmayan müteveffa davalı sigorta sürücüsünün %25 kusurlu kabul edilmesinin somut olay açısından uygun olduğu, davacı her ne kadar İzmir...

Asliye Hukuk Mahkemesini... ilamına istinaden yapmış olduğu ödemenin davalı sigorta sürücüsünün %25 kusuruna denk gelen kısmının davalı tarafından karşılanması gerektiğini iddia etmiş ise de, mahkememizce müteveffanın desteğinden yoksun kalanların uğradığı zararların iş bu dosya kapsamında yeniden hesaplanması için dosyanın aktüer bilirkişiye tevdii edildiği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, çocuğun ölmemesi halinde ana ve babaya bakmasının muhtemel olduğu, çocuğun 18 yaşına gelmesi ile birlikte gelir elde edeceği ana ve babasına destek olacağının varsayıldığı,

ancak ileriki yaşlarda çocuğun büyüyerek evleneceği ve en az iki çocuğunun olacağı, gelirinin bir kısmını ana ve babasına da ayıracağı, bu şartlarda çocuğun gelir elde etmesi ile birlikte, evleninceye kadar gelirinin yarısını kendisine ayıracağı yarısını da ana ve babası ile paylaşacağı varsayılmasının hayatın olağan akışına uygun düşeceği, ancak çocuk yaşasa idi ileriki yıllarda evleneceği, evlenmesi ile birlikte pay esasına göre 2 payın desteğe ayrılacağı, 2 payın eşine, birer payın ana ve babaya verileceği, desteğin,

ileriki yıllarda evlenmesi ile birlikte bir süre sonra ilk çocuğu ve yine bir süre sonra ikinci çocuğu olacağının varsayıldığı, bu nedenle çocukların olacağı süreler içinde desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocuklara birer pay ayrılacağı ve ana ve babaya da birer pay verileceği, bu durumda ana ve babanın paylarının 1/8 olacağının kabul edildiği, bu ilke uyarınca trafik kaza tarihi itibariyle evli, 2 çocuklu, anne ve babası hayatta olan desteğin ölümü nedeniyle bu kişilerin mahrum kaldığı destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasının istenildiği,

buna göre düzenlenen aktüer bilirkişinin 11/11/2020 tarihli ek raporunda, müteveffanın eşi ... için 109.715,65 TL, müteveffanın çocuğu... için 22.985,71 TL ve müteveffanın çocuğu ... için 29.528,20 TL olmak üzere toplam 162.229,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı, bu hesaplamadan İzmir ... ATM'nin ...esas sayılı dosyası kapsamında hüküm altına alınan 3.000,00 TL'nin mahsup edildiği, İzmir...

Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı ilamı uyarınca ödeme yapan davacı sigortanın yeni hesaplamaya göre gerçekte tazminat ve ferileri için toplam 241.440,89 TL ödemesi gerektiği, bu bedelin davalı sigorta sürücüsünün kusuruna denk gelen %25'inin 60.360,22 TL olduğu görüş ve kanaatinin bildirildiği, davacı sigorta tarafından İzmir...

Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dava dosyasının davalı ...Sigorta A.Ş'ye ihbar edilmediği, bu nedenle müteveffanın eş ve çocukları tarafından İzmir...

ATM nin... esas sayılı dosyasında açılan dava sonucunda davalı sigortanın müteveffanın eş ve çocuklarına 5.475,00 TL tutarında fazla ödeme yapmak zorunda kaldığı, yapılan bu ödemenin bilirkişi tarafından %25 kusura karşılık olarak belirlenen 60.360,22 TL den mahsubu gerektiği, sonuç olarak davalı sigortanın sorumlu tutulabileceği miktarın 54.885,22 TL olduğu, müteveffanın eş ve çocuklarının uğradığı zarara bağlı olarak talep ettiği hakkın, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkı olduğu,

ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan müteveffanın eş ve çocukları üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun kendilerine yansıtılamayacağı, dolayısıyla davalı sigorta araç sürücüsünün veya işletenin kusurlu olması halinde, bu kusurun desteğinden yoksun kalan eş ve çocuğunu etkilemeyeceği, kaza ve poliçe tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketinin,

işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığı ve olayda işleten veya sürücü kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan müteveffanın eş ve çocuklarının zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğundan, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, bu nedenle sigorta poliçesi kapsamında kalan zararı tazmin etmesi gerektiği, rücu şartlarının oluştuğu, takip öncesinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düşürülmediği bu nedenle davacı sigorta şirketinin işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, ayrıca uyuşmazlığa konu alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığı,

mahkememizce alınan bilirkişi raporunun belirtilen açıklamalar doğrultusunda usul ve yasaya uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (YHGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar. YHGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı ilamları uyarınca)

E-İMZA

Hakim...

E-İMZA