İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/858 K.2022/176

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İstirdat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

MAHKEMEMİZİN ......... ESAS SAYILI ASIL DOSYASINDA

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; bayisi bulunduğu... Ltd. Şti. ne borcunun ödenmesi amacıyla kargo ile 53 adet toplam bedelleri 1.200.112.000-TL olan çekleri gönderdiklerini, ancak kargo şirketinin aracı içerisinde hırsızlık esnasında söz konusu çeklerin çalındığını, bunlardan birinin de dava konusu çek olduğunu, çekler dolayısıyla İzmir 1. Asliye Ticaret mahkemesi ...

E sayılı dosyası ile iptal davası açıldığını, ayrıca hırsızlık ile ilgili olarak da Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ......Hz sayılı dosyasının açıldığını, davalı şirketin çeki bankaya ibraz ettiğini, ancak çekte cirosu olan ....... Ltd.

Şti. ile aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, yine bu şirketlerin ve vergi kayıtları incelendiğinde bu şirket kayıtlarında dahı çeklerin kaydının olmadığının ve aralarında da ilişki bulunmadığının görülebileceğini, bu sebeplerle keşidecisi .......olan Halk Bankası Girne Bulvarı Şubesi........ nolu 09.05.2015 keşide tarihli 20.000-TL bedelli çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı davaya cevap vermemiş duruşmalara katılmamıştır. BİRLEŞEN İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/1045 ESAS SAYILI DAVA DOSYASINDA;

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin gıda alım satımını iştigal eden iş hacmi cirosu yüksek bir firma olduğunu, bayisi olduğu ve ürünlerini sattığı ...

Gıda San ve Tic Ltd Şti'ne olan borcun ödenmesi amacı ile anılan şirketin Beylikdüzü/ Büyükçekmece/ İstanbul adresine ... kargo aracılığı ile toplam 53 adet ve 1.200.112.000-TL bedelli çekleri gönderdiğini, ... kargo Beykent şubesinde dağıtım aracında kargo dağıtımı sırasında araç içinden yapılan hırsızlık nedeni ile anılan kargonun çalındığını, davaya konu çekinde bu çeklerden bir tanesi olduğunu, zayi nedeni ile İzmir 1. ATM nde ... sayılı dosyasında iptalinin istendiğini, ayrıca İzmir C.

Başsavcılığının ... sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu, davalı ile çekte cirosu olan Sezer Tekstil Ürün Ltd Şti arasında ticari ilişki olmadığını, çeklerin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran şahısların haklı hamil olmaması sebebi ile dava konusu çekin istirdatı ile,

müvekkilinin keşideciden sonraki haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespiti ile davalının hamili olduğu Keşidecisi Karen Turizm ve Tic AŞ olan Ziraat Bankası AŞ Uzunyalı Marmaris Muğla şubesine ait 900 nolu, 02/08/2015 keşide tarihli 6.000-TL bedelli, 901 nolu 05/08/2015 keşide tarihli, 6.000-TL bedelli, 902 nolu, 09/08/2015 keşide tarihli, 6.000-TLbedelli çeklerin istirdatı ile müvekkilin keşideciden sonraki haklı hamil sıfatı ile alacaklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı davaya cevap vermemiş duruşmalara da katılmamıştır.

DAVA

Asıl ve birleşen dava, çek istirdadı isteğine ilişkindir.

DELİLLER

- Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ..., ... nolu soruşturma dosyaları sureti, - İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 15/03/2016 tarihli yazısı ve eki, -Dava konusu çek suretleri, -İstanbul Vergi Dairesinin 26/04/2016, 15/04/2016 tarihli yazısı ve eki, - Bilirkişi ......'ın 02/05/2017 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi yer almaktadır. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlaması gerekmektedir.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında bulunan deliller kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; davacının asıl ve birleşen davada dava dışı ...

Ltd Şti'ye olan borcunu ödemek amacıyla kargo aracılığı ile 53 adet çeki gönderdiği, çeklerin kargo taşıması sırasında çalındığı, dava konusu edilen çeklerin bu çekler olduğu, dava konusu çeklerin davalı tarafından muhatap bankaya ibraz edildiği, ancak kendileri tarafından alınan ödeme yasağı kararı nedeniyle davalıya ödeme yapılmadığı, kendileri ile çekte cirosu bulunan şirketler ve davalı arasında ticari ilişki bulunmadığı iddiası ile iş bu asıl ve birleşen davayı ikame ettiği, davalının davaya cevap vermediği, mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine karar verildiği,

davalıya yapılan usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalının defter ve kayıtlarını sunmadığı, davacı defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede ise davacı ile davalı ve cirantalar arasında ticari bir ilişkiye rastlanmadığı, davacının borçlu olduğunu ve çeklerin gönderildiğini bildirdiği dava dışı...

Gıda Ltd Şti'ye kargo tarihi itibariyle 194.068,82 TL borçlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, davacının söz konusu hırsızlık olayı ve dava konusu çeklerde kendisinden sonra cirosu bulunan cirantalar ile davalı şirket yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunduğu, mahkememizce bu hususun nazara alınarak soruşturma akibetlerinin bekletici mesele yapıldığı, hırsızlık olayına ilişkin yürütülen Büyükçekmece CBS'nin ... nolu soruşturmasında 18/02/2015 tarihli kararla faili meçhul şüpheli hakkında daimi arama kararı verildiği,

yine cirantalar ve davalı şirket yetkilileri hakkında yürütülen soruşturmada da Büyükçekmece CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasında 23/09/2020 tarihinde soruşturma dosyasının ... sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ve bu soruşturma dosyasında 20/09/2021 tarihli karar ile faili meçhul şüpheli hakkında daimi arama kararı verildiği, davacı tarafından bu durumun kendileri lehine değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, TBK'nun 74.maddesi uyarınca ceza mahkemesinin mahkumiyet kararlarının hukuk hakimi için bağlayıcı olduğu,

daimi arama kararlarının niteliği itibariyle mahkememiz yönünden herhangi bir bağlayıcı etkisinin olmadığı, dava konusu çekler üzerinde davacının cirosunun bulunduğu, kopukluk bulunmayan ciro silsilesine göre davalının hamil iken ödeme için çekleri bankaya ibraz ettiği, mahkeme kararına binaen çek bedellerinin ödenmediği, çekin ödeme aracı olup sebepten mücerret olduğu,

bu nedenle davacıya ait ticari defter ve kayıtlarda davalı veya dava dışı cirantalar ile ticari ilişkiye rastlanmamış olmasının dava konusu çeklerin bedelsizliği sonucunu doğurmayacağı ve kambiyo hukukundan kaynaklanan yasal sonuçları ortadan kaldırmayacağı, TTK'nın 677. maddesindeki düzenlemeye göre, imzaların istiklali prensibinin benimsendiği, ciro imzalarından biri sahte olsa bile, düzgün ciro silsilesine göre çeki iktisap edenin, çeki iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun ayrıca kanıtlanması gerektiği, dava konusu çeklerdeki ciro silsilesi düzgün olup, aksi ispatlanamadığı için davalı tarafın iyi niyetli yetkili hamil konumunda olduğu,

dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olduğu, davalının dava konusu çekleri kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu hususunda davacı tarafça yeterli ve inandırıcı delil sunulmadığı anlaşılmakla ispatlanmayan davalı hakkındaki asıl ve birleşen istirdat davalarının ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza