İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/607 K.2020/717

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Elatmanın Önlenmesi ve Ecrimisal davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Ege Üniversitesi Kampüsü içerisinde bulunan taşınmazda kiracı olarak faaliyet yürüttüğünü, davalının kiraladığı alanı taşırarak fazlaca alan kullandığını, bu alanda masa sandalye gibi eşyalar koymak suretiyle işletmesine dahil ettiği ve buradan ticari gelir elde ettiği, davalının uyarılara rağmen işgal ettiği alanı boşaltmadığı ve kullanıma devam ettiği, haksız işgal tespiti amacıyla tespit yaptırıldığını, davalının haksız işgalinin tespit edildiğini, davalının 371,64 m2 lik alanı fuzuli şagil olarak kullandığını, müvekkiline ecrimisil ödemesi yapmadığını,

üniversite yönetim kurulu kararı ile taşınmazın bulunduğu alanın müvekkili şirkete devredildiğini, kira bedelinin Bakanlıkça belirlenen fiyatlarla belirlendiğini belirterek el atmanın önlenmesini ve 60.000 TL ecrimisil bedelinin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından ileri sürülen hususların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin herhangi bir işgalinin söz konusu olmadığını, kira sözleşmesi ile kendisine kiralanan alanı kullandığını, davacının tespit tarihinden geriye dönük olarak 2015 yılı ocak ayına kadar ecrimisil istediğinde bulunmasının hukuka uygun olmadığını, müvekkilinin mağdur edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, mülkiyet hakkına dayalı el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğine ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’de ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nin 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının kullanım ve tahsis yetkisi kendisinde bulunan Ege Üniversite Kampüsü içerisinde bulunan taşınmazın aynı zamanda kiracı sıfatı bulunan davalı tarafından kiralanan alanın taşırılması suretiyle haksız işgal gerekçesiyle el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteminde bulunduğu, el atmanın önlenmesi isteğinin mülkiyet hakkına dayalı olarak talep edildiği,

talep edilen ecrimisilin ise, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 683. ve 995. maddeleri ve 08.03.1950 tarihli ve 22/4 sayılı YİBK'nda kabul edildiği gibi haksız fiil benzeri olup üstün bir hakka dayanmadan başkasının taşınmazını işgal eden, böylece haksız kazanç sağlayan tarafın iade etmekle yükümlü bulunduğu bir tazminat türü olduğu, her ne kadar taraflar tacir ve çekişme konusu taşınmaz üzerinde ticari faaliyet yapıyor ya da yapacak olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı,

davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı, bu durumda davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı olduğu,

mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir(Benzer yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 30/06/2020 tarih ve 2020/1322 Esas, 2020/4253 Karar; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 27/06/2019 tarih ve 2019/1124 Esas, 2019/1275 Karar sayılı ilamları).

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA