İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1520 K.2020/315

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraklarından olup, kamu hizmeti sunduğunu, kamu hizmeti olarak toplu ulaşım hizmeti verdiğini, bu hizmeti yerine getirirken bünyesinde bulunan merkez binası başta olmak üzere tamir atölyesi İstasyon binaları ile taşıma işlevini yerine getiren trenlerin koruma ve güvenlik hizmetlerinin yapılması için ihale yoluyla bu hizmetleri almak için mevzuatlara uygun şekilde ihaleler açtığını,

bu bağlamda yapılan bu ihaleler sonucunda ihaleye en uygun fiyatı veren davalı şirketler ile müvekkil şirketin her bir ihale dönemi için ayrı ayrı ve sözleşme kapsamında çalışmaya başladıklarını, bu doğrultuda davalı şirketlerin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmek için kendi kadrolarını kurarak sözleşme konusu işyerine getirdiklerini, müvekkil şirketin ihale dönemlerinin sonra ermesine müteakip davalı şirket ile arasındaki ticari ilişkiyi sona erdirdiğini, bu nedenle de davalıların kendi işçileri arasındaki hukuki ilişkinin müvekkil şirketi bağlamadığını,

davalı şirketin çalışanlarının işçilik haklarından davacı şirketin sorumlu olmadığını, davalı şirketin işçisi olan ...'in de bu ihale sözleşmesi kapsamında müvekkil şirkette güvenlik işçisi olarak çalıştığını dava dışı işçinin işçilik alacağının tahsili ili müvekkili davacıya dava ikame ettiğini, mahkemece davanın kabulüne karar verilerek dosyanın İzmir BAM...H.D tarafından onandığını, onama üzerine dava dışı işçinin İzmir....

İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyası ile davacı şirket aleyhine takip başlattığını, davacı müvekkilinin 26.286,48 TL'yi icra dosyasına ödediğini, açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil şirket tarafından yapılan 26.286,48 TL'nin ödemenin yapıldığı tarih olan 15/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yan tarafından ihale edilen Güvenlik Hizmet Alımı ihalesi müvekkili şirketler ve dahil oldukları ortak girişimler üzerinde kalması neticesinde davacı idareye hizmet verildiğini, bu hizmetlerin yeni dönem ihalesinin başka şirketler uhdesinde kalması ile son bulduğunu, hizmet kapsamında çalışan işçiler yönünden kimlerin çalıştırılacağını, işten çıkartılacağına belirleyen, işin yürütümü açısından tüm emir ve talimatları veren, işçilerin izin süreçlerini belirleyen tek ve gerçek işverenin davacı yan olduğunu,

bu yönden işçilik alacakları için yaptığı ödemeler yönünden rücu hakkından bahsetmenin hukuken mümkün olmadığını, söz konusu personel/ personellerin değişen sürelerle değişen şirketler sigortası altında çalışmış olduğu kabul sayılmamak kaydı ile davacının rücu talebinin hizmet sürelerine düşen sorumluluk tutarlarını ayırarak yöneltmesi gerektiğini, müvekkil şirketlerin işçilerinin tüm çalıştığı süre üzerinden müşterek müteselsil sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, ilgili sözleşme ve mevzuat hükümlerine göre mevcut şartlar altında davacı yanın müvekkil şirketlere rücu talebi yöneltebilmesinin de ayrıca mümkün olmadığını,

sonuç olarak Borçlar Kanunu 61 ve 62 maddelerine göre sorumluluğun kusura dayalı belirlenmesi halinde; iş akdi feshinde hiçbir kusuru bulunmayan ve mali gücü davacı idare yanında ve keza gerçek durumda bu yükü kaldırmaya müsait olmayan davalı müvekkilinin hukuken sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, gerçek ve tek işveren olarak, yeni ihale döneminde işe almayarak işçilerin iş akdini sonlandıran davacının tam kusurlu olduğunu, açıklanan nedenlerle iş bu haksız ve hukuki dayanaksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, taraflar arasında imzalanan sözlemeler dosya içerisine alınmış, dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır.

İzmir ... İcra Dairesi'nin ...sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun İzmir... İzmir Büyükşehir Belediyesi... İşletmeciliği Taşımacılık İnş. San. Tic. A.Ş, İzmir... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şti,... Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Ltd. Şti, 12.651,14 TL Kıdem tazminatı, 2.484,46 TL ihbar tazminatı, 1.980,00 TL ilam vekalet ücreti, 757,40 TL yargılama gideri, 477,34 TL UBGT, 3.569,33 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 21.919,67 TL alacak için 12/04/2017 tarihinde takip başlattılmıştır.

İzmir ... İş Mahkemesi'nin ...karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacısının ..., davalısının İzmir... Büyükşehir Belediyesi... İşletmeciliği A.Ş olduğu, yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile, 12.651,14 TL net kıdem tazminatının akdin fesih tarihi itibariyle mevduata uygulanan en yüksek faizi ile 2.484,46 TL net ihbar tazminatının 50.00 TL'sinin dava tarihinden bakiyesinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, kararın İzmir BAM... H.D'sinin ...E-K sayılı kararı ile başvurunun esastan reddine karar verildiği, kararın kesin olduğu görülmüştür.

Hesap bilirkişisi ...’ın 28/05/2019 tarihli raporunda özetle; "davacının İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına 16/08/20174 tarihinde 26.286,48 TL ödeme yaptığı belirlenmiştir. Davalı...Öz. Güv. Koruma ve Eğitim Ltd. Şti'nin 16.632,08TL'sinden, davalılar... Öz. Güv....Ltd. Şti. ile... Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd Şti ortak girişimi 9.654,40 TL'sinin müştereken ve müteselsilen 16/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olmaları gerektiği” şeklinde görüş bildirmiştir.

Davalılar vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi için dosyanın bilirkişiye tevzii edildiği, bilirkişinin 07/11/2019 tarihli ek raporunda özetle, "davalılar vekili Hizmet Alım Sözleşmeleri ile belirlenen ve... Ltd. Şti. tarafından davacıya verdikleri teminat mektuplarının bazı alacaklar için nakde çevrilmiş olduğunu bu sebeple bu davaya konu borcundan ödenmiş olduğunu ileri sürmekte ve teminatın haksız olarak nakde çevrilmiş olması sebebiyle açılan İzmir...

Asliye Ticaret Mahkemesi... sayılı davanın derdest olduğunu belirtilmişlerdir. Teminatın hangi alacaklar için nakde çevrildiği ve haklı olup olmadığı hususu halen derdest olduğu anlaşılan İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi... esas sayılı dosya içinde karara bağlanacağından iş bu davada değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı kanaatindeyiz. Kaldı ki davalılar vekili İzmir ...

Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasının celbi ile içindeki belgelerin incelenerek ...'in çalıştığı 09/01/2007 -05/02/2015 döneme ilişkin İzmir ...İş Mahkemesinin... sayılı dosyasından hüküm altına alınan işçilik alacaklarının teminattan karşılanıp karşılanmadığının incelenmesini ve teminattan karşılanmış ise bu davada talep edilen alacağın ödenmiş olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini istemiş iseler de dosyaya bu konuda belge sunmamışlar ve İzmir...

Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı dosyası da dosya içinde yer almaktadır. Tarafımızdan yapılan hesaplama ve değerlendirmeler ...'in çalıştığı 09/01/2007- 05/02/2015 döneme ilişkin İzmir ... İş Mahkemesinin... sayılı Müdürlüğünün... sayılı dosyasına 16/08/2017 tarihinde yaptığı 26.286,48 TL ödemeden davalıların sorumlu oldukları meblağları belirlemeye ilişkindir. Davalı... Ltd.

Şti. teminat mektubu nakde çevrilerek bu alacağın ödendiği hususunda dosya içinde belge ve bilgi bulunmadığından değerlendirme yapılması mümkün değildir. Kaldı ki bu dava sebebiyle yapması gereken ödemenin teminat içinden karşılanmış olması hususunun İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi... sayılı dava içinde değerlendirilebileceği" şeklinde görüş bildirilmiştir.

DELİL DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu olayda taraflar arasında asıl işveren- alt işveren ilişkisi mevcut olup, dava asıl işveren olan davacının, davalı şirketler tarafından çalıştırılan işçinin, iş akdinin feshedilmesi nedeniyle açmış olduğu dava sonrasında İzmir ... İcra Dairesi'nin... sayılı dosyasına ödemek zorunda kaldığı 26.286,48 TL tazminatın davalılardan rücuan tahsiline ilişkindir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ve sözleşmenin eki niteliğinde bulunan şartnamelerde, taraflar asıl ve alt işvereni oldukları işçinin, fiili işçilik dışındaki diğer tazminat, hak ve alacaklarından hangi tarafın, hangi oranda sorumlu olacaklarına dair bir hüküm olup olmadığı incelendiğinde;

Davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinin 22. Maddesi ve atıf yaptığı Genel Şartnamenin 6. Bölümündeki 38. Maddesindeki 7. Bendinde "yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi personel ve teknik elemanların.....ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenici sorumludur." hükmünün mevcut olduğu, sözleşmenin 31.maddesinde "yüklenici...taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur.

Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilebileceği gibi haklarında 4735 sayılı kanunun 27. Maddesi hükümleri de uygulanır" hükmünün mevcut olduğu. Teknik şartnamelerde "yüklenici tüm çalışan personeli her türlü yasal haklarından ve ödemelerinden doğrudan sorumlu olup bu yönde doğrudan İzmir... ya gelecek ödemenin doğrudan yükleniciye rücu etmiş sayılır" hükmünün mevcut olduğu,

Anlaşılmakla; denetim ve hüküm kurmaya elverişli 27/05/2019 tarihli rapora göre, davalıların, dava dışı işçinin çalıştığı döneme isabet eden işçilik hak ve alacaklarından sorumlu oldukları, bu sorumluluğun tam olduğu kanaatine varılarak ve ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olduğu dikkate alınarak, faiz başlangıcı bakımından ise dava açılmadan önce davalıların usulüne uygun ihtarla temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından, dava tarihinden itibaren faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA