İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1531 K.2018/521

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile... marka 2007 model makinesinin şantiyede hasar gördüğünü, yasal süre içinde davalı şirkete ihbar edildiğini, hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu ve toplam hasarın 5.795,45 Euro olarak tespit edildiğini,

poliçe gereği % 10 muafiyet veya 1.000,00 Euro tutar hasar bedelinden indirildiğinde 4.795,45 Euro hasar bedelinin davalı şirket tarafından ihbar tarihinden itibaren ödenmesi gerekirken %20 oranında ömür tenzili ve iskonto uygulaması yapılarak asıl alacak ve işlemiş faize ilişkin olan 18/10/2011 tarihinde 8.751,96 TL hasar ödemesi yapıldığının, bakiye alacak olan 2.149,18 Euro bedele ve işlemiş faize ilişkin olarak, davalı şirketin İzmir...

İcra Müdürlüğünün...sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin devamına, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili ...'nin, ... Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.

Yargıtay... Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizin... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada incelenen İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 2.149,18 € asıl alacak ve 33,33 € işlemiş faiz toplamı 2.182,51 € üzerinden 14/12/2011 tarihinde başlatıldığı ve davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu belirlenmiş, takip konusu hasarın 25/04/2010 tarihinde meydana geldiği,

icra takibinin 2 yıllık zaman aşımı süresinde açıldığı ve takip dosyasında itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği nazara alındığında davalı tarafın zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı belirlenerek reddine karar verilmiş, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya verilen rapor ve ek raporlar kapsamında; davanın 196,97 Euro asıl alacak, 12,49 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine dair mahkememizce verilen 22/12/2015 tarih...

Sayılı karar Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile. "Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken değiştirilen parçalar için %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Gerçektende, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.

Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ...

Karar sayılı bozma kararı kapsamı, dosya içindeki bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, sözleşme konusu makinanın 25/04/2010 tarihinde Sinop İli Gerze İlçesindeki şantiyede arızalanması sonucu hasar gördüğü, davacı tarafça İzmir...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile dvalı aleyhine 2.149,18 € asıl alacak ve 33,33 € işlemiş faiz toplamı 2.182,51 € üzerinden başlatıldığı, davalı tarafın itirazı üzerine işbu davanın açıldığı, taraflar arasındaki poliçede her bir makine için hasarın % 10'u minimum 1.000,00 Euro tenzili muafiyet uygulanacağının belirlendiği,

poliçe genel şartlarının 14/c maddesinin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, bu nedenle bu madde gereğince indirim uygulanamayacağı, bilirkişi tarafından tespit edilen hasar miktarının 6.265,36 Euro olduğu, % 10'luk muafiyet tutarının 1.000,00 Euronun mahsubundan sonra bakiye hasar tutarının 5.265,36 Euro olduğu, davalı tarafça 18/10/2011 tarihinde 9.751,96 TL karşılığı 3.815,32 Euronun ödendiği,

ödenen miktarın mahsubundan sonra hasar bedeline ilişkin davacının ödenmemiş 1.450,04 Euro tazminat alacağının bulunduğu belirlenerek davanın 1.450,04 Euro asıl alacak ve mahkememizce hesaplanan 33,33 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza