İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1536 K.2020/46

iZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2017/1536 Esas

KARAR NO : 2020/46

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/07/2015

KARAR TARİHİ : 21/01/2020

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, mahkememize verdiği 20/07/2015 tarihli dilekçesinde; müvekkilinin, ...Mah. ... Sok. No: ... Çeşme İzmir adresinde...

Turizm ... adı altında otel inşa ettiğini, bu otele müşteri bulunabilmesi için davalı ile sözleşme yapıldığını, sözleşme gereği davalının satış, pazarlama işlemlerini yapabilmesi için ileride doğabilecek muhtemel alacaklara mahsuben kendisine 28/07/2015 tarihli 30.000,00-TL bedelli 1 adet çek teslim edildiğini, davalının sözleşmenin kendisine yüklediği edimleri yerine getirmediğini ve otele müşteri bulmak için gereken hiç bir hazırlığı yapmadığını, dolayısıyla müvekkiline hiç bir yarar sağlamadığını, hatta sözleşmenin akdedilmesini takiben T.C.

Numarasını dahi vermediğini, davalı ile müvekkilinin şifahen defalarca görüştüğünü, işi yapmasını istediğini eğer yapmayacaksa da aldığı çek yaprağını iade etmesini istediğini, davalının müvekkilini oyalamaktan başka bir şey yapmadığını, müvekkilinin sözleşmede kendisine yüklenilen edimleri yerine getirdiğini, davalıya peyder pey ödemeler gönderdiğini, ödemelerin davalının ...

Bankasındaki ... numaralı hesabına gönderildiğini ancak davalının sorumluluğunu yerine getirmediğini, bunun üzerine müvekkilinin Karşıyaka... Noterliği' nin 13/07/2015 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi feshettiğini bildirip çekin iadesini talep ettiğini ancak davalının bu ihtara da riayet etmediğini, dava konusu çekin müvekkilinin keşidesici olduğu...

Levent Şubesi' ne ait 27/07/2015 keşide tarihli... numaralı 30.000,00-TL bedelli çek olduğunu belirtmiş, çekin iptaline, müvekkilinin davalı ve 3. Şahıslara bu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, % 20 tazminatın hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, mahkememize verdiği 16/11/2015 tarihli cevap dilekçesinde: Müvekkili ile davacı arasında yapılan ve dosyaya sunulan sözleşmenin incelenmesinde: 3. Bölümde temsilcinin görev ve sorumluluklarının belirtildiğini, müvekkilinin sözleşmenin kendisine yüklediği tüm görev ve sorumlulukları yerine getirdiğini öncelikle müşterilere otel tanıtımı yapabilmesi için davacının otelinde tanıtım salonu oluşturulduğunu, sonra da dış ve iç departmanlar oluşturulduğunu ve bu bölümlerde çalışacak dış bölümde 10 kişi, iç bölümde 20 kişi kadar pazarlamacı elemanlar bulunduğunu,

sonrasında da Gaziemir ...AVM' de davacı otelinin tanıtımı için stant kurulduğunu, tüm çalışmalar sonucunda da tanıtım için müşterilerin davacının oteline...

Turizm Otobüsleri ile götürüldüğünü, tüm bu pazarlama çalışmaları sonucunda toplam 180.000,00-TL' lik eko tatil paketi satıldığını ayrıca oteldeki odaların da satışının müvekkili tarafından yapıldığını, sözleşmenin 4. Bölümünde Troyka' nın görev ve sorumluluklarının belirtildiğini ancak davacının sözleşmede belirtilmesine rağmen...AVM' de tanıtım için stant kurmadığını, kira bedellerini ödemediğini, harcırahı eksik ödediğini, davalı elemanlarına erzak paketi vermediğini, otelde kalan elemanlara otelde yemek verilmediğini, SPA odası yapmadığını, derme çatma örnek daire yaptığını, ayrıca line salonunun da müvekkilinin katkısı ile yapıldığını,

müvekkiline satışlardan dolayı bir ödeme yapılmadığını, davacının ekibin hiç bir maaliyetini karşılamadığını ,davacının sözleşmedeki taahhütlerini yerine getirmediğini, buna rağmen müvekkilinin Nisan Mayıs ve Haziran aylarında kendi imkanları ile sözleşmenin kendisine yüklediği edimlerin hepsini yerine getirdiğini ancak davacının Temmuz ayında... adında başka bir pazarlamacı ile daha düşük fiyatta anlaştığını iddia ederek sözleşmeyi sonlandırdığını, müvekkiline avans olarak davacı tarafından verilen dava konusu edilen çekin davacı otele müşteri taşımacılığı yapan ... ye verildiğini,

... nin çeke karşılık olarak müvekkiline 15.000,00-TL ödediğini, davacı ile yapılan görüşme sonrasında da kalan 15.000,00-TL' nin ise... nin davacıdan olan alacaklarına karşılık... de kaldığını, müvekkilinin davacı otelden aldığı çek ile ilgili 15.000,00-TL' lik bedelin 9.250,00-TL' nı otelin pazarlama organizasyonunu iç departmanının yetkilisi...' a yapılan iş için verildiğini, geriye kalan paranın ise organizasyonun dış departmanında çalışan ...' e çalışmalarının karşılığı ve masraflar için verildiğini, müvekkilinin sözleşme nedeni ile mağdur olduğunu,

yaptığı işin karşılığını alamadığını ayrıca pazarlama işi için yaptığı masrafları dahi alamayıp zarar ettiğini belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın reddine dair mahkememizce verilen karar İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi Başkanlığının ...Karar sayılı ilamıyla " Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dilekçesi ekinde fotokopisi sunulan Eko-Tatil satış yetkilendirme sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taraf davalının sözleşme ile üzerine aldığı edimlerini yerine getirilmediğini iddia etmektedir.

Davalı taraf ise sözleşmede kendine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini cevap dilekçesiyle savunmuştur. Taraflar arasında, davacının çalıştırdığı otele konaklamak için müşteri bulunması ve bu hususta çalışma yapılması hususunda sözleşme imzalandığı ihtilafsız olup, çözülmesi gereken husus, davalının sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirip getirmediğinin saptanması hususudur.

Bu edimleri yerine getirdiği hususunu ispat yükümlülüğü ise davalıda olup, davalı taraf davacıya sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde hizmet verdiğini ispatla mükelleftir. Dosyaya davalı tarafından sunulan bilgi ve belgeler davalının edimlerini yerine getirdiğini ispat için yeterli olmadığı gibi, davalı tarafça her zaman düzenlenmesi veya düzenlettirilmesi mümkün olan belge niteliğindedir.

Bu itibarla bu bilgi ve belgeler esas alınarak davalının edimlerini yerine getirdiğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, mahkemece, davalıdan bu husustaki delilleri sorulup alınmak ve davacıdan da karşı delilleri sorulup alınmak suretiyle ve gerekirse konusunda uzman bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca uygun karar verilmesi gerekir.

Mahkemenin değinilen bu yönleri gözardı ederek ve taraflara ait delilleri tam olarak toplamadan ve üzerinde yeterli inceleme ve değerlendirme yapmadan yazılı şekilde karar vermiş olması usul ve yasaya aykırı " olduğu gerekçesiyle kaldırılmış , dosya esasa alınarak yargılamaya devam olunmuştur.

İstinaf ilamı öncesinde davalı asil, mahkememizin 19/04/2016 tarihli celsesinde tacir olmadığını, bu sebeple ticari defterleri bulunmadığını beyan etmiştir.

İstinaf ilamı öncesinde sözleşmenin yüklediği edimlerin yerine getirilip getirilmediği ve taraflar arasındaki borç ve alacak miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya ile davacı defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan bilirkişi kurulu raporunda; davacı tarafın, 2015 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdikine sahip olduğu, bu yönü ile sahibi lehine delil sayılması gerektiğine dair takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu, dava konusu 28/07/2015 tarihli 30.000,00-TL bedelli çekin davacı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

davacı taraf ticari defterleri üzerinden bakıldığında davalı taraf ile ilgili her hangi bir ticari hesap çalışması olmadığı, ticari ilişkiye rastlanılmadığı, yine davacı taraf ticari defterleri üzerinden bakıldığında davacı şirketin davalıdan alacağı ve borcunun olmadığının görüldüğü, turizm açısından davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediği yönünde bir delil bulunmadığı gibi davalının sözleşmenin yapılmasını takiben faaliyetlere başladığı, personel görevlendirdiği, bu personele bedeller ödediği,

araç ve ulaşım masrafları yaptığı hususunda dosyaya deliller sunulduğu anlaşıldığından salt memnuniyetsizlik gerekçesine dayanan davacı talebinin haklı olmadığı yönünde kanaat oluştuğu ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

İstinaf ilamı öncesinde davacı tarafça, bilirkişi raporuna itiraz edildiğinden, davacı tarafın itirazları doğrultusunda bilirkişi kurulundan ek rapor istenilmiş alınan ek bilirkişi kurulu raporunda ; kök raporda saptanan hususlardan başkaca yeni bir bulgu veya eksik incelenmiş bir husus saptanmamış olmakla kök raporda belirtilen kanaatlerde bir değişiklik olmadığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

İstinaf ilamı öncesinde Dava konusu edilen çekin onaylı fotokopisi celp edilmiş ,çek fotokopisinin incelemesinde: Çekin davalı ... tarafından... Turizm Taşımacılık ... Ltd. Şti' ne ciro edildiği,... Turizm Taşımacılık ... Ltd. Şti tarafından da çekin ... ye ciro edildiği, çekin 05/08/2015 tarihinde ... tarafından tahsil edildiği belirlenmiştir.

İstinaf ilamı doğrultusunda davalıya sözleşme ile yüklendiği edimlerini yerine getirdiğine dair tüm delillerini bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmiş , davalı tarafça verilen kesin süre içerisinde herhangi bir delil bildirilmemiştir.

Davalı tarafça aşamalarda sunulan faturaların şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak SMMM bilirkişiden ek rapor istenilmiş, alınan 05/04/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda; dava dışı şirketin 2015 yılı yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdikine sahip olduğu bu yönüyle sahibi lehine delil sayılması gerektiğine dair takdirin mahkemeye ait olduğu, davalı tarafça aşamalarda dosyaya sunulan 26/11/2015 havale tarihli faturaların dava dışı ... İnş AŞ'nin yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı netice ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Davacı vekili mahkememizin 15/11/2019 tarihli celsesinde çek bedelleri ödendiği için davaya İstirdat Davası olarak devam edilmesini talep edilmesini belirtmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda: Davacı tarafça, taraflar arasında imza altına alınan sözleşme doğrultusunda davalı tarafa ...' ın keşidesici olduğu ...

Bankası Levent Şubesi' ne ait 27/07/2015 keşide tarihli... numaralı 30.000,00-TL bedelli çekinin avans olarak verildiği, davalının sözleşmenin kendisine yüklediği edimleri yerine getirmediği ve bu sebeple çekin bedelsiz kaldığından bahisle çek ile ilgili borçlu olunmadığının tespiti ile çekin iptaline yönelik mahkememize dava açıldığı, taraflar arasında 24/04/2014 tarihli Eko - Tatil Satış Yetkilendirme Belgesi Sözleşmesi' nin imza altına alındığı, sözleşmenin 4.1.12.

Maddesi gereğince davacı tarafından davalıya, dava konusu edilen ...' ın keşidesici olduğu ...

Levent Şubesi' ne ait 27/07/2015 keşide tarihli ... numaralı 30.000,00-TL bedelli çekinin teslim edildiği, 24/04/2014 tarihli sözleşmenin davacı tarafından Karşıyaka...Noterliği' nin 13/07/2015 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedildiği, davacı tarafça davalının sözleşmenin kendisine yüklediği edimleri yerine getirmediği, otele müşteri bulmak için gereken hazırlığı yapmadığı ve dolayısıyla davacının sözleşmeden bir yarar sağlamadığı gerekçesi ile sözleşmeyi feshettiği, davalının sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirip getirmediği hususunda ispat yükümlülüğünün davalıda olduğu,

davalı tarafça davacıya sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde hizmet verildiğinin ispatının gerektiği, davalı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin davalının edimlerini yerine getirdiğini ispat için yeterli olmadığı ve bu belgelerin davalı taraça her zaman düzenlenmesi veya düzenlettirilmesinin mümkün olduğu belgelerden olduğu, davalı tarafça sunulan faturaların davacının yetkilisi olduğu dava dışı...

İnş AŞ'nin defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı tarafa ispat külfetini yerine getirmek üzere İstinaf ilamından sonra da tüm delillerini bildirmek üzere kesin süre verildiği verilen kesin süreye rağmen davalı tarafça başkaca delil ibraz edilmediği, tüm bu hususlar göz önüne alındığında davalının davacıya sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde hizmet verdiğini ispat edemediği menfi tespit davasına konu edilen çekin yargılamanın devamı esnasında ibraz edildiği ve çek bedelinin ödendiği çek bedeli ödenmekle davanın istirdat davasına dönüştüğü incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... E imza Hakim ... · E imza