İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/47 K.2020/555

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, Tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04/05/2014 günü müvekkiline ait... plakalı ticari taksinin seyir halinde bulunduğu sırada karşı yönden gelen ... plakalı belediye otobüsünün sol arka tekerleğinin bijon keserek yerinden çıkıp müvekkiline ait taksiye çarpması sonucu takside hasar meydana geldiğini, ...ı otobüsün ... Sigorta A. Ş. nezdinde zmss poliçesinin olduğunu, araçta 3.020,95 TL hasar meydana geldiğini, hasarın davalılar tarafından ödenmediğini, bunun üzerine davalı borçlular aleyhine İzmir ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalılarca takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı İzmir Büyükşehir Belediyesi Eshoet Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda idarenin ve idare sürücüsü...’nin kusurunun bulunmadığını, kazanın otobüs tekerleğinin yerinden çıkması sonucu meydana geldiğini, bu durumun beklenmeyen hal niteliğinde olduğunu, idarenin sorumlu tutulmasının mümkün bulunmadığını, idareye ait araçların bakımlarının periyodik olarak yapıldığını, talep edilen hasar miktarının kaza ile uyumlu olmadığını ve fahiş olduğunu, aracın ..ta A. Ş. nezdinde sigortalı olduğunu ve sigortanın sorumluluğunun da dikkate alınması gerektiğini, alacağın likit olmadığını, yargılamayı gerektirdiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin İzmir Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğünde otobüs şoförü olarak çalıştığını, 04/05/2014 tarihinde müvekkilinin sevk ve idaresindeki belediye otobüsünün tekerleğinin yerinden çıktığını, çıkan tekerliğin .. plakalı taksiye çarptığını ve trafik kazası meydana geldiğini, aracın tekerleğinin fırlamasının araçtaki teknik bir arıza olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davalı işletenin KTK'nın 85. maddesi uyarınca objektif sorumluluk ilkesi uyarınca sorumlu olduğunu, davacının zararını ispat etmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zararın tazmini ile sınırlı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, alacağın likit olmadığını, yargılamayı gerektirdiğini, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedelinin tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-... Sigorta A. Ş'nin 20/02/2017 tarihli yazısı ve eki poliçe ile hasar dosyası,

-İzmir Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü'nün 01/06/2018 tarihli yazısı ve

eki,

-Konak İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 23/05/2018 tarihli yazısı ve eki,

-İzmir... İcra Dairesini...esas sayılı dosyası,

-Bilirkişi ...n 16/07/2019 ve 13/12/2019 tarihli kök ve ek raporu,

-Bilirkişi ...'ün 28/08/2020 tarihli raporu.

İzmir... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının..., borçlusunun ..., İzmir Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü,... Sigorta A.Ş, takip konusunun 3.020,95 TL asıl alacak, 393,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.414,25 TL, takip tarihinin 07/01/2016 olduğu, ödeme emrinin borçlu ...ye 09/01/2016, borçlu İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne 11/01/2016, borçlu... Sigorta'ya 15/01/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların yasal süresi içerisinde borç aslına ve işlemiş faize itiraz ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İtirazın iptali davasının koşullarını; ilamsız bir icra takibine girişilmesi, bu takip nedeniyle çıkarılan ödeme emrine 7 günlük itiraz süresi içinde itiraz edilmiş olması, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde mahkemeden itirazın iptalinin talep edilmesi şeklinde sıralamak mümkündür.

İtirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2004 tarih 2004/19-410 Esas, 2004/471 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, itirazın iptali davasının görülebilmesi için, öncelikle ortada takip hukuku kuralları çerçevesinde yasaya ve yöntemine uygun şekilde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. Ortada geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. Bu husus dava şartıdır ve mahkemece re’sen gözetilmesi gerekmektedir.

2004 Sayılı İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının dava ederek haklı çıkması zorunludur. Borçlunun kötüniyetle itiraz etmiş olması yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatına, işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı alacağın likit ve belli olması gerekir.

Borçlu, yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve belli olduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. İİK 67/2. madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231).

TBK'nın 49. maddesine göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiile dayalı bir borcun doğabilmesi için, hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, fiili işleyenin kusuru olmalı, sonuçta bir zarar doğmalı, zarar ile işlenen fiil arasında da uygun nedensellik bağı bulunması gerekir.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir.

2918 Sayılı Ka...olları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Ka...olları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Ka...olları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın ka...olunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğ...an 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanunun 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.

Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.

Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hakimin takdirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve ...egan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde;... plakalı araç ile ... plakalı araçların 04/05/2014 tarihinde karıştıkları maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle...maliki olan davacının aracında hasar oluştuğunu iddia ettiği, hasar bedelinin tahsili amacıyla sürücü, işleten ve zmss sigortacısı olan davalılar aleyhinde İzmir...

İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasında takip başlattığı, davalı borçluların yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğünce itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ikame edildiği, borçluların takibe itirazının iptalinin talep edildiği, 04/05/2014 tarihinde... plakalı araçların karıştığı çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağının düzenlenmediği, ancak kolluk görevlileri tarafından görgü ve tespit tutanağı düzenlendiği,

mahkememizce alınan 28/08/2020 tarihli kusur ve hesap bilirkişi raporuna göre davalı sigorta şirketi nezdinde 06/10/2013-06/10/2014 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan... plakalı aracın işleteni olan davalı İzmir Büyükşehir Belediyesi ...

Genel Müdürlüğü'nün, arka lastiğin yerinden çıkarak davacıya ait araca zarar verdiği olayda aracın düzenli aralıklarla ve yola çıkmadan önce gerekli bakım ve onarımını yapmakla yükümlü olduğu, bakım ve onarımın yapılmasına rağmen kazanın oluşumuna engel olunamadığı ispatlanmadığından söz konusu kazada asli ve tam kusurlu olduğu, davalı araç sürücüsü ile davacıya ait aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar ile kazanın uyumlu olduğu, hasar bedelinin 3.020,95 TL(yedek parça+işçilik+kdv), takip tarihine kadar işlemiş faizin ise 393,30 TL olduğunun tespit edildiği,

davalı sigorta şirketinin zmss sigortacısı olarak poliçe dönemi içerisinde gerçekleşen rizikodan sorumlu olduğu, poliçe kapsamında teminat altına alınan, limit sınırları içerisinde bulunan ve davalı işletenin sorumluluğuna denk gelen hasar bedelinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,

davaya konu alacağı doğuran sebebin esasen haksız eylemden kaynaklanmış olması sebebiyle davacının davalı işleten yönünden haksız fiil tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edebileceği, takipte hasar bedelinin davacı tarafından karşılandığı 28/07/2014 tarihinden itibaren faiz talep edildiğinden taleple bağlı kalınması gerektiği, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüdün takiple gerçekleştiği, kazanın meydana gelmesinde kendisine kusur atfedilmeyen davalı sürücünün araçtaki bakım ve onarım eksikliğinden sorumlu tutulamayacağı, mahkememizce alınan 28/08/2020 tarihli bilirkişi raporunun diğer raporları irdelediği,

tarafların iddia ve savunmaları ile itirazlarını karşıladığı, dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, davalıların itirazlarının açıklanan sebeplerle kısmen yerinde olmadığı ve itirazlarında kısmen haksız olduğu, uyuşmazlığa konu alacak miktarı likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA