İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/95 K.2018/261

Mahkememizde görülmekte olan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle. Müvekkil şirket ile davalı ... arasında 26.06.2015 tarihinde 5 yıl süre ile geçerli olmak üzere ekte sunulu Franchising Sözleşmesi akdedildiği, davalıların sözleşmenin VII Franchise Alan Yükümlülükleri başlıklı 12, 17 ve VIII Özel Şartlar Başlıklı 6. Maddesini ihlal ettiği,

davalıların sözleşmeye aykırılık teşkil eden edimleri sebebiyle sözleşmenin haksız olarak davalılar tarafından ihlal edildiğinin belirlenmesi ile sözleşmede kararlaştırılan 50.000 USD tutarında ve kalan 42 ay için muaccel hale gelen tutarın 50.400 USD'lik cezai şarttan toplam 30.000 USD'lik kısmının cezai şartın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğünün...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, ancak davalılart tarafından kötü niyetli ve haksız olarak borcun tamamına itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı vekilinin iddialarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin davaya konu tazminat kalemleri bakımından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekilli tarafından davacıya sözleşmede kararlaştırılan bedellerden çok daha fazla ödeme yapıldığını, müvekkilinin sözleşmeye aykırı herhangi bir davranışı olmadığını, ayrıca davacıya Franchise Bedeli, Marka Kullanım Bedelleri, Bayilik Giriş Bedeli, Açılış Masraf Bedeli adları altında ödemeler de ayrıca yapıldığını,

davacı tarafından sözleşme gereği olduğu söylenen 3 adet 29.500-TL tutarında toplamda 88.500-TL tutarlı çek verilmiş ve ödemeleri vade tarihlerinde ilgili banka tarafından yapıldığını, ayrıca 09/06/2015 tarihli tutanaktan da tespit olunacağı üzere davacıya 25.000-TLde ödendiğini, müvekkili aleyhine başlatılan İzmir ...

İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyası da taraflar arası cari hesap ilişkisine dayandığını, marka kullanım bedeli ile ve işbu sözleşmedeki yükümlülüklere aykırılık ile bir ilgisi bulunmadığını, cari hesap alacağına ilişkin icra takibi yapılmadan önce borçlu olarak gözükene karşı cari hesap kat edilmesi gerektiğini, bu itibarla müvekkiline gelmiş herhangi bir hesap kat ihtarı veya yazılı veya sözlü hiçbir bildirim yapılmadan cari hesabın kapatıldığını ve müvekkil aleyhinde kötüniyetli olarak icra takibine girişildiğini,

her nekadar söz konusu cari hesaba dayalı icra takibi muaccel hale gelmeden yapılmış olsa ve usul ve yasaya aykırı da olsa müvekkilinin bir problem yaşamamak adına işbu dosya borcunu da ödediğini, söz konusu icra takibinin işbu davaya dayanak gösterilmesinin kötü niyetin bir göstergesi olduğunu, müvekkilinin... Sok. No:...

Şirinyer-İzmir Adresindeki işyerinin kira olduğunu, zarar etmesi nedeniyle, müvekkilinin dükkan kirasını dahi ödeyemediğinden davaya konu adresten 15/12/2016 tarihinden zorla tahliye edildiğini, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin... D.

İş sayılı dosyası ile yapıldığı iddia edilen ve tespite konu ihlaller müvekkil tarafından yapılmadığını, müvekkilinin işyerinden tahliye edildikten sonra tüm ekipmanını toparlayarak tahliyesini gerçekleştirmiş, çıkması özel bir müdahale gerektiren malzemeleri de bilahare kaldırmak üzere dükkan sahibi ile anlaşmış ve işyerine elinde olmayan gerekçelerle ve zorla tahliye edildiğini, müvekkilinin söz konusu "..." unvanlı işletmeyi, sahibini ve markayı tanımadığını, davacının markasının itibarını zedeleyecek herhangi bir davranışta bulunmadığını,

davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlığın tespiti; 26.06.2015 tarihinde taraflarca imzalanan Franchise Sözleşmesine davalıların aykırı davranıp davranmadığı, davalı... husumet düşüp düşmediği ve davacının cezai şarta hak kazanıp kazanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Dava ; 26/06/2015 tarihinde davacı ile davalı ... vekili diğer davalı ... arasında imzalanan Franchise Sözleşmesi uyarınca kararlaştırılan cezai şarttan 30.000 USD cezai şartın tahsiline yöneliktir.

Davalı ...sözleşmenin tarafı olmadığını ileri sürmüş ise de, davaya dayanak ... adlı marka ile ilgili sözleşme uyarınca yapılan ödemelerin davalının defterlerine kayıtlı olduğu, kaldı ki, diğer davalı ...'ın sözleşmeyi vekaletten imzaladığı, mahkememizce çıkarılan isticvap davetiyesinin tebliğ edilmesine rağmen duruşmaya katılmadığı anlaşılmakla davalının savunmasına itibar edilmemiştir.

Celp edilen İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin...değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; dosyaya sunulan 23.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle;... Sokak ...Caddesi N... Şirinyer-Buca/İzmir adresindeki işyerine "..." tabelasının asılı olduğu, "..." tabelasının bulunmadığı dükkan içinde ... logo ve isimlerin kullanıldığı gibi... isim ve markasınında kullanıldığı, Kafeterya /Restaurant'ın "..." isim ve markası altında faaliyet gösterdiğinin belirlendiği görülmüştür.

Davalı ... ın diğer davalı...'a İzmir...Noterliğinin 16.04.2012 tarih ve .. yevmiye numarayla özel vekaletname verdiği görülmüştür.

Davalı...'ın Franchise Sözleşmesini garantör sıfatı ile imzaladığı görülmüştür.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişinin sunmuş olduğu 06.09.2017 tarihli raporda özetle; davalı ...'ın defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu taraflar arasındaki ilk cari hesap işleminin 20/08/2015 tarihinde davalının davacıya verdiği toplam 59.000,00 bedelli 2 adet çek kaydı ile başladığı, 31.12.2016 tarihinde davacının davalıya düzenlediği ... Nolu fatura kaydı ile sona erdiği, davalı defter kayıtlarında 31/12/2016 tarihi itibariyle davacının davalıdan 7.901,23 TL cari hesap alacağının görüldüğü, söz konusu cari hesap alacağı işbu dava konusu olmadığı, davalıların Franchise Sözleşmesine aykırı davrandığının kabul edilmesi halinde davacının davalılardan sözleşmenin ihlali nedeniyle marka kullanım bedelinin toplam 49.200 USD olacağının belirlendiği görülmüştür.

Bilirkişi raporu denetime açık ve karar vermeye elverişli mahiyetedir.

Davacı şirket 26/06/2015 tarihli franchising sözleşmesinin V/2 nolu maddesi hükmü gerereği davalı ...'a 2015 yılı Temmuz ayından itibaren kesmesi gereken marka kaullanım bedeli faturalarını, 2015 yılı Aralık ayından başlamak üzere 2016 yılı Aralık ayına kadar her ay olmak üzere 13 ay düzenlemiştir. Davalı... toplam 44.866,84 TL bedelli bu faturaları defterlerinde 320-2-703 nolu cari hesaba davacının alacağı olarak kaydetmiş ve davacının 31/12/2015 tarihi itibariyle 7.901,23 TL bakiye cari hesap alacağı dışında davacıya marka kullanım bedeli ve diğer mal ve hizmet faturalarından kaynaklanan cari hesap borcununun tamamını ödediği benimsenen bilirkişi raporuyla belirlenmiştir.

Sözleşmenin Franchise Alan’nın Yükümlülükleri başlıklı bölümünün;12. maddesi; " 12- Markanın tanıtımı, reklamı ve satış geliştirme faaliyetleri şirket tarafından belirlenecek şartlarda yapılır. ... şirketin yazılı izni olmaksızın marka ile ilgili olarak yazılı veya sözlü hiçbir tanıtım, reklam faaliyetinde bulunamaz.

Ayrıca, Franchise Alan, şirketin yazılı izni olmayan hiçbir malzeme, menü, tabela, web sitesi ve sair argümanı kullanamaz....ın, Şirket tarafından yapılacak reklam harcamalarının 250 USD ( İki Yüz Elli Amerikan Doları )'dan az olmamak kaydı ile aylık net cirodan %1(bir)'lik kısımına katılması mecburidir. ...markası ve logosu, sadece Şirket ‘in izin verdiği yerlerde ve tarzda teşhir edilecektir. Franchise Alan, imaj ve spesifikasyonlara uygun işaretler kullanmayı kabul eder.

İşletmenin açık veya kapalı herhangi bir yerinde, Şirket’in yazılı onayı olmayan başka ek işaretler, reklamlar görseller, posterler olmayacaktır. Franchise Alan, Şirketin yazılı olarak kullanılmayacağını bildirdiği her türlü materyali kullanmaya son verecek ve derhal kaldıracaktır. Franchise Alan, bu hususta adına düzenlenecek reklam fatura tutarını hiçbir itiraz ve defi ileri sürmeksizin ödemeyi kabul, beyan taahhüt eder. Aksinin vukuu sözleşmenin ihlali sayılacaktır."

9. maadesi: Franchise Alan’ın işyerini kapatması ve / veya faaliyetlerini durdurması halinde bu durum sözleşmenin haksız sebeple feshi kabul edilir ve Franchise Alan şirkete karşı doğmuş ve doğacak olan bu sözleşme ile belirlenen tüm hak edişleri ve iş bu sözleşme Cezai şartlar madde 1 ve 2 de belirlenen cezai şartı ödemek zorundadır. Franchise Alan, iş bu madde ile belirlenen ceza ve tazminatların yüksek olmadığını ve basiretli bir tacir olarak indirim dahi talep etmeyeceğini ve bu konuda herhangi bir itiraz ve defi ileri sürmeyeceğini gayri kabili rücu kabul beyan ve taahhüt eder.

Cezai Şart Başlıklı bölümünün 1. maddesi: "Franchise Alan’in, iş bu sözleşme hükümlerinden herhangi birine aykırı davranması halinde; öncelikle Şirket lehine verilmiş bulunan teminat nakde çevrilerek Şirket lehine irad kaydedilecektir. Ayrıca Franchise Alan ve Garantör.

Şirketin uğrayacağı her türlü maddi-manevi, müspet-menfi zarar, ziyan ve kaybını ilk talebinde şirkete tazmin etmeyi ve ayrıca 50.000 $(Elli Bin ) ABD Doları tutarında cezai şartı ödemeyi ve ayrıca sözleşmeyle kararlaştırılmış olan tüm marka kullanım bedelinin muaccel hale gelerek kalan ayların bedelinin tamamının ödeneceğini, iş bu cezai şartın fahiş olmadığını ve tenkisini basiretli bir tacir olarak talep etmeyeceğini, gayri kabili rücu, kabul ve taahhüt etmiştir.

Şirketin bu cezai şartın yanı sıra, sözleşmenin ihlalinden dolayı doğmuş-doğacak her türlü zararlarının tazminini talep ve / veya sözleşmeyi derhal feshetmek hakkı saklıdır."

Garantör başlıklı bölümü:"Ben... TC NO’LU...

Olarak iş bu sözleşmeden kaynaklı olarak, Franchise Alan’nın Şirkete karşı olan her türlü borçlarından, taahhüt ve/ veya edimlerinden, Franchise Alan’nın karşılıksız çıkan çeklerinden, ödenmeyen senetlerinden, ödemediği fatura bedellerinden ve ayrıca Cezai şart Madde 1 ve 2 de belirlenen cezai şartlar da dahiltüm bedellerden Şirkete karşı garantör sıfatyla sorumlu olduğumu; garantör sıfatıyla bu bedelleri, 5YILLIK SÖZLEŞME SÜRESİNCE ödemeyi, (uzayan süreler dahil olmak üzere) herhangi bir itiraz vedefi ileri sürmemeyi, ilk talebinizde garantör sıfatı ile yerine getireceğimi beyan ve taahhüt ederim.

İşbu garanti, Türk Borçlar Kanunu'nun 128. maddesi uyarınca temel borç ilişkisinden bağımsız, asli bir garanti taahhütnamesi niteliğindedir. Önce borçluya karşı takibat yapmaksızın doğrudan tarafımıza takibatta bulunma hakkına sahip olduğunuzu kabul ve teyit ederiz. Tarafınızca önceden bir ihtarname çekilmesi, hüküm alınması veya asıl borçlunun izni gibi herhangi bir yasal formalite temin edilmesi gerekli değildir.

Franchise Alan ile aranızda herhangi bir anlaşmazlık, hukuki ihtilaf, yasal takibat veya çeşitli itirazlar olsa dahi, ilk talebiniz ile taahhüdümüzü yerine getireceğimizi, ilgili madde içeriğini okuduğumu beyan ve taahhüt eder beyanıma ilişkin imzamı aşağıda rızam ile vermekteyim." şeklindedir.

5 yıl süreli sözleşmenin başlangıç tarihi 26/06/2015 bitiş tarihi ise 26.05.2020'dir.

Davacı şirketin davalı ...'a son düzenlediği marka kullanım bedeli faturası 2016 yılı Aralık ayına aittir. Bu durumda kalan marka kullanım bedeli süresi 2017 yılı Ocak ayından, 2020 yılı Mayıs ayına kadar olan dönemdir. 2017 yılı Ocak ayından önceki dönemlere ilişkin davacının davalıya düzenlediği marka kullanım bedeli faturaları davacının cari hesap alacağına konu edilmiş olup, davacının iş bu davaya konu talebinin kapsamı 2017 Ocak ayından itibaren başlayıp, sözleşmenin bitiş tarihindeki son ay olan 2020 Mayıs ayında sona ermektedir. Dolayısıyla davacının davalıdan sözleşmenin ihlali nedeniyle talep edebileceği asgari marka kullanım bedeli (41 ay *1200 USD=)49.200 USD olduğu benimsenen bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.

Bu düzenlemeler ve tespitler sonucunda somut olaya bakıldığında, davalı tarafın sözleşmede belirtilen ... Sokak ... Caddesi No... Şirinyer-Buca/İzmir adresindeki işyerinde... Tabelasını kaldırdığı yerine "..." tabelasının asarak faaliyetine devam ettiği, dolayısıyla davalı tarafın sözleşmeye aykırı hareket ettiği, bu haliyle davacının sözleşmeyle kararlaştırılan cezai şartı talep etmeye haklı olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığndan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir

Katip ... E imza Hakim ... · eimza