İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1290 K.2021/50

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili aracılığı ile sunduğu dava dilekçesinde özetle. Dava dışı... Makine Endüstriyel Ekipman Büro Malzemeleri Mobilya Elekt. Otom. Teks. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti, davacı bankanın GazcıJar-Bursa şubesi kredi müşterisi olduğunu, davacı banka, belirtilen müşterisi tarafından, tahsilinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere ciro yoluyla teslim alman ve davalı-borçlu ...Adi Ortaklığının tanzim edip imzaladığı çekten dolayı alacaklı olduğunu, söz konusu çek bedelinin ödenmediğini, davacı banka tarafından, söz konusu çekle ilgili olarak 14/11/2016 tarihinde, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün...

Esas sayılı dosyası ile borçlular aleyhine icra takibine geçildiğini, davalı ve diğer ciranta tarafından, takibe karşı, alacaklı banka'yla herhangi bir iş ilişkisi bulunmadığını, hiçbir borcunun olmadığını, ödeme emrinde belirtilen... no'lu çekin tarafından düzenlenmediğini bahisle takibe konu borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz edildiğini, icra dosyasında bulunan çek fotokopisinde de anlaşılacağı gibi çek Adi Ortaklık olmasına rağmen kasıtlı biçimde sadece ... tarafından imza atıldığını ve çekin yürürlüğe sokulduğunu, davalının işbu itirazlarının kötü niyetli olarak yapıldığını,

çekin lehtarı olup çekte cirosu bulunan ...Makine Endüstriyel Ekipman Büro Malzemeleri Mobilya Elekt. Otom. Teks. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin davacı bankanın kredi müşterisi olduğunu, söz konusu firmaya kredi kullandırıldığını ve kullandırılan kredinin geri ödememesi nedeni ile kredi hesabı kat edilerek borçluya ihtarname keşide edildiğini,... Makine Endüstriyel Ekipman Büro Malzemeleri Mobilya Elekt. Otom. Teks. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti firması tahsilinde bedeli kullandığı krediye mahsup edilecek çeki davacı bankaya verdiğini, esas kredi borçlusunun temerrüde düşmesi nedeni ile, tahsilinde kredi borcuna mahsup edilmek üzere davacı bankaya teslim edilen çek de icra takibine konu edilmiş ve davalı borçlular haksız ve mesnetsiz bir şekilde takibe itiraz ederek, sebepsiz olarak davacı banka aleyhine zenginleştiği miktarı ödemekten kaçınmak istediğini, kötü niyetle hareket eden davalıların alacağın tahsilini geciktirmek istediğini, bu nedenle alacaklarının tahsili için TTK 730/14.

Maddesi hükmü atfıyla TTK 664 md. ve genel hükümlere göre sebepsiz iktisap koşullarının doğduğunu belirterek davalıların bedelini ödemediği çekten dolayı sebepsiz iktisaba dayalı olarak asıl alacak 145.700,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek %9 oranındaki yasal faiz ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili aracılığı ile sunduğu cevap dilekçesinde özetle; sebepsiz zenginleşmeye neden olduğu iddia edilen 145.700,00-TL tutarlı, 31/10/2016 keşide tarihli çek kambiyo senedi niteliğine haiz olmadığını, söz konusu çekte keşideci ...-...di Ortaklığı olduğunu, davalı ... ise ciranta konumunda olduğunu, iş hayatındaki teamüller gereği yalnızca iki ortağı bulunan adi ortaklıklarda genellikle münferiden temsile yetkili olunduğunu, bu hususun basiretli bir tacir ve özellikle bir bankadan beklenilmesi gereken bir özen yükümlülüğü kapsamında araştırılması gerektiğini,

bu husus hakkında adi ortak sözleşmesine göre hüküm verilmesi gerektiğini, suretinin taraflarına gönderilen çek suretinde ise tek imza atıldığının açıkça görüldüğünü, imzanın çekte bulunması zorunlu unsurlardan olduğunu, imzanın bulunmaması çekin kambiyo senedi özelliğine haiz olmasını engellediğini, davacı yanın bu hususu gözettiğinden davalı aleyhine başlattığı icra takibi Örnek 7 ( ilamsız takiplerde genel icra takibi) olarak başlatıldığını, söz konusu çekin kambiyo senedi vasfına haiz olduğu halde davacının çok daha lehine olan Örnek lO icra takibi ( Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla İcra Takibi ) imkanı bulunduğunu,

kambiyo taahhüdü vasfına haiz olmayan işbu çekte ciranta olan davalı aleyhine alacak davası açılmasının açıkça davacı yanın kötü niyetini gösterdiğini, davacı yan sebepsiz iktisap hükümlerine göre alacak talep ettiğini, söz konusu beyanlar birlikte değerlendirildiğinde davacı yan neresinden tutarsa mantığıyla elindeki sermaye gücünü kötü niyetli olarak bir tehdit gibi kullanarak davalı aleyhine mesnetsiz davalar açtığını, açılan bu davalardaki beyanlar kendi içinde çeliştiğini, davalının ticari hayattaki itibarını mahvetmek saikiyle kamu gücünden faydalanıldığını, davacının bu fiilleri nedeniyle hukuk çarelere başvurulacağını,

davanın konusu sebepsiz zenginleşmeye dayandırılmış olup, sebepsiz zenginleşmeden bahsedilebilmesi için davacı aleyhine, davalı lehine kazanç söz konusu olması gerektiğini, ancak bu şartın gerçekleşmediğini, davacı yanın sebepsiz zenginleşme nedeniyle davalı olarak göstermesi gereken tarafın kredi borçlusu ...Makine Endüstriyel Ekipman Büro Malzemeleri Mobilya Elekt. Otom. Teks. İth. San. ve Tic. Ltd.

Şti. oldugunu, husumet noksanlığı sebebiyle davanın reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...'a dava dilekçesi 10/12/2018 tarihinde tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava çekten dolayı açılan alacak davası niteliğindedir.

Dosyamız kapsamında yapılan yargılamada İzmir ...Noterliğinin 22.02.2013 tarihli ve... yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi incelendiğinde; ... ve ...ın %50 oranında yarı yarıya ortak olduğu katılım paylarının 500 er TL olmak üzere toplam 1.000 TL'den oluştuğu ve yarı yarıya olduğu adi ortaklığın süresiz olarak kurulduğu... Sanayi Ticaret ünvanına sahip olduğu kararların oy çokluğu ile alınacağının belirtildiği, yönetimin bütün ortaklar tarafından münferiden yetkili olduğu temisilin ise yine münferiden olacağının belirtildiği 11.maddesinde ortaklar arasındaki ve ortaklık yapısındaki değişikliklere ilişkin olarak aynen ''

11.ortaklar arasındaki ve ortaklar yapısındaki değişiklikler

A.Yeni ortak alımı ve alt katılım

Ortaklığa, yeni bir ortak alınması, bütün ortakların rızasına bağlıdır.

Ortaklardan biri tek taraflı olarak bir üçüncü kişiyi ortaklıktaki payına ortak eder veya payını ona devrederse, bu üçüncü kişi ortak sıfatını kazanamaz.(TBK.MD.632)

Ortakların herhangi birisi diğer ortağın yazılı onayını almadan hissesini bir başkasına devir edemez ve kendi hissesine ortak alamaz.

Ortaklar, bütün demirbaşlara, mal ve malzemelere hisseleri oranında ortak olacaktır.

Ortaklardan herhangi biri ortaklık adına başkalarına diğer ortakların haberi olmadan borçlanamaz, çek, bono, senet veremez, kefil olamaz.'' şeklinde düzenlenmiştir.

Yine dosyamız kapsamında yazılan müzekkereye ... tarafından verilen 17.10.2019 tarih ve 198 sayılı yazı ekinde yer alan ... Karabağlar İzmir Şubesine ait ..., ...adi ortaklığının keşidecisi bulunduğu İzmir 31.10.2016 keşide tarihli lehtarı...ya Mobilya ... olan 145.700 TL bedelli çekin ... tarafından ciro edildiği ve neticeten Türkiye...

Bankası Gazcılar Bursa şubesi tarafından ''31.10.2016 tarih ibraz edilen işbu çek keşideci adi ortaklığa ilişkin sözleşmenin 11.maddesi karşısında keşideci imzası eksik bulunduğundan işleme alınamamıştır.'' şeklinde ibare yazılarak ... adına Türkiye ... Bankası A.Ş.

Tarafından imzalandığı söz konusu çek keşidecisi altında tek imzanın bulunduğu yine genel Kredi sözleşmesi ve devamında yer alan Türkiye Ticaret Sicili gazetesinin 05.09.2014 tarih ve... sayılı nüshasının 160.sayfasında... ticaret sicil numarası ile ... ...Metal ticaret ünvanı adı altında ilam edildiği görülmüştür.

Yine ... tarafından dosyamıza sunulan belgeler arasında 23.11.2015 tarihinde ve 28.03.2016 tarihinde çek tesliminin yapıldığı, yin...numaralı çek hesabından 23.11.2015 tarihinde... numaralı çek defterinin teslim edildiği anlaşılmıştır.

Yine 21.04.2016 tarihli çek tevdi bordrosuna göre; davaya konu çekin teslim alındığı görülmüştür.

Dosyamız kapsamında alınan 13.02.2020 havale tarihli bilirkişi raporu ile ... ve... kayıtları da incelenmek suretiyle tanzim olunan raporda ...arafından çek talebinin tek imza ile münferiden yapıldığı tespit edilerek, bankacılık işlemleri açısından çekin arkasına yazılı beyanın irdelenmesi gerektiği ve adi ortaklık sözleşmesinin değerlendirilmesinin gerektiği ve davalı ...'ın hem lehtar hemde ciranta olarak gerçek bir ticari işlem için atıldığının belirlendiği bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık banka tarafından kendilerine çek defteri verilen adi ortaklığın tek imza ile borçlanamayacağı ve aynı zamanda lehtar ve sonrasında ciranta olan diğer davalı ...'ın sorumluluğunun bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

İzmir ...Noterliğinin 22.02.2013 tarihli ve ...yevmiye numaralı adi ortaklık sözleşmesi incelendiğinde sözleşmenin 12 maddeden ibaret olduğu ve yönetim ve temsili noktasında ortakların münferiden yetkili bulunduğu ancak kararların oy çokluğu ile alınabileceği, kazanç ve zarardan yarı yarıya sorumlu olmakla birlikte katılım paylarının da yine aynı miktarda olduğu yine açıkça sözleşmenin 9.maddesinde ''ortaklığın kendisine yönetim görevi verilen bütün ortaklar 3.kişilere karşı münferiden temsil etmeye yetkilidir.'' şeklinde belirtildiği,

sözleşmenin 11.maddesinin asıl konusunun ortaklar arasındaki hususlar olduğu ve bu anlamda sözleşmenin 11.maddesinin 3.kişileri etkilemeyeceği ancak adi ortakların iç ilişkisinde geçerlilik ifade edileceği sözleşmenin bütününden ve bu anlamda maddelerinden anlaşılmaktadır. Dolayısıyla mahkememizce alınana bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere ... tarafından çek adi ortaklık adına tek kişinin talebi üzerine verilmiştir.

Yine söz konusu adi ortaklık sözleşmesinde yer alan yukarıda ifade edilen maddenin işleyişi de ortaklar arasında söz konusu olduğuna göre kendisini ticaret sicil gazetesinde de ilan ettiren adi ortaklığın tacir yükümlülüklerine tabii olduğu da açıktır.

Bu anlamda adi ortaklık adına çek keşide ederken tek imza olarak kendi imzasını atan davalı ...'nın dosyamız kapsamında yer alan adi ortaklık sözleşmesi ve ticaret sicil gazetesinde yapılan ilan da dikkate alınmak suretiyle 3.kişilere karşı tek başına yani münferiden yetkili olduğu adi ortaklık adına işlem yaptığı anlaşılmaktadır.

Bunun dışında bir kıymetli evrak olan çeke keşideci olarak imza attığı da dikkate alındığında söz konusu keşidecinin yasal bir sebeple tek imza ile temsil edilememesi halinde dahi kıymetli evrak hukukuna hakim olan imzaların istiklali ilkesi gereğince şahsen sorumluluğu da bulunmaktadır. Bu anlamda davalı ...'ın çek altına atmış olduğu imzadan dolayı çek bedelinden sorumlu olduğu da açıktır.

Davaya konu 31.10.2016 keşide tarihli çekte lehtar olarak görülen diğer davalı ...'ın kendi cirosu çeki devrettiği ve bu anlamda kendi cirosundan sorumlu olduğu da anlaşıldığından söz konusu borçtan dolayı diğer davalı ...'da sorumludur. Bu sebeplerle davanın kabulü ile çek bedeli olan 145.700,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasa faizi ile birlikte davalılardan tahsiline yönelik karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... E-imza E-imza