İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/67 K.2018/429

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... şirketi nezdinde 11/02/2010 - 2011 tarih ve poliçe numaralı makine kırılması sigorta poliçesi bulunan müvekkiline ait, 2005...marka, paletli ekskavatör iş makinesinin 26/02/2010 tarihinde Çorum ili, Dodurga ilçesindeki şantiyede hasar gördüğü, 15/03/2010 tarihinde hasar ihbarının yapıldığı,

yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hazıralanan raporda, dava konusu hasarın sigorta teminatı kapsamında olduğu ve toplam hasarın 73.795,68 Euro olarak tespit edildiğii, poliçe gereği %10 muafiyet veya 1.000,00 Euro tutar hasar bedelinden indirildiğinden 63.416,42 Euro (1 Euro : 2,4528 TL) tutarındaki hasar bedelinin davalı şirket tarafından ihbar tarihinden itibaren ödenmesi gerekirken bir kısım parçalarda %100, bir kısım parçalarda ise %20 ömür tenzili uygulaması yaparak asıl alacağa ilişkin olarak toplamda 25.200,00 Euro hasar ödemesi yapıldığının,

hasar gören makinenin yetkili servise götürülmesi için 4.000,00 TL nakliye bedelinden 1.000,00 TL ödeme yapıldığının geriye kalan 3.000,00 TL nakliye bedeli ve hasar bakiyesi olan 53.145,55 Euro asıl alacağa ihbar tarihi olan 26/02/2010 tarihinden itibaren işlemiş faizine ve İzmir ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ilye takibe konu edildiğinin, itiraz üzerine takibin durduğu beyan edilerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş, aşamada dosyaya verilen beyanlarında müvekkili ...Sigorta A.Ş.'nin, ...Sigorta A.Ş. ile birleştiğini ve süresi içinde cevap verilmesinin birleşme süreci nedeniyle mümkün olmadığını, zaman aşımı itirazının ıslahla yapılmasının mümkün bulunduğunu, davaya konu icra takibinin başlangıcının 2011 yılı olduğunu, davanın 2013 yılında açıldığını, İİK 67 maddede belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra davanın açıldığını, hasarın 2010 yılında meydana geldiğini, 6762 sayılı TTK 1268 ve yürürlükte olan 6102 sayılı TTK 1420. Madde gereğince hasar ihbar tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin dolduğu, 2012 yılından itibaren iş bu davanın açıldığını bildirerek davanın zaman aşımı yönünden reddini talep etmiştir.

Yargıtay... Hukuk Dairesinin bozma kararından önce mahkememizi...Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada incelenen İzmir ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasındaki icra takibinin davacı tarafça davalı aleyhine 66.416,12 € asıl alacak, 4.000,00 TL nakliye bedeli ve 11.929,43 € işlemiş faiz ve 1112,10 TL işlemiş toplamı 78.345,55 € ve 5112,10 TL üzerinden 14/12/2011 tarihinde başlatıldığı,

davalı tarafın 27/12/2011 tarihli dilekçesinde 25.200 € ve 1000 TL nakliye bedeli ile bu tutarlara isabet eden faiz, icra vekalet ücreti, resmi tahsil harcı ve icra masraflarının ödeneceğinin, bakiye tutar, faiz ve ferilerine itiraz ettiği, takip konusu makina hasarının 26/02/2010 tarihinde meydana geldiği, icra takibinin 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde açıldığı, takip dosyasındaki itirazın alacaklı tarafa tebliğ edilmediği belirlenerek davalı tarafın zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiş, yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya verilen rapor ve ek raporlarda;

davaya konu makina ile ilgili 18/04/2010 tarihli eksper raporunun mevcut olduğunu, dosyadaki bilgi, belge, ekspertiz raporunun değerlendirilmesinde, meydana gelen riziko sonucu makinede oluşan hasarın haricinde yapılması gereken bakım, revizyon ve eskime sonucu değişmesi gereken parçaların değerlendirme dışı bırakılarak 2006 model...paletli Ekskavatör İş makinasının hidrolik pompasında 26/02/2010 tarihinde Çorum Dodurga İlçesindeki şantiyede arızalanması sonucu meydana gelen toplam hasar miktarının 52.740,46 Euro olduğunu,

hasar gören değişmesi gereken parçaların kullanılamayacağından yenisi ile değiştirilmek suretiyle onarımının yapılacağı ve hasar gören parçaların kaza ile uyumlu olduğu, iş makinasının tamiri için yapılması gerektiği belirtilen işçiliklerin de hasar ile ilişkili ve bedellerinin de uygun olduğunu, eksperin rizikonun meydana geldiği tarihte iş makinası için değerinin...

Türkiye Distrübütör ve Yetkili Servisi...Makinadan aldığı yeni iş makinası bedeli esas alınarak hasar tarihindeki bedeli üzerinden yapılan hesaplama sonucun hasar tarihi itibariyle eksik sigorta olmadığının ve dava konusu makina hasar bedelinin 52.829,41 Euro olarak hesaplandığını, % 10'luk muafiyet tutarının 5.282,94 Euro, genel şartların 14/c maddesine göre indirim tutarının 10.565,88 Euro olarak hesaplandığı, icra dosyasına ödenen 25.200 Euronun mahsubundan sonra kalan borcun 11.780,59 Euro olduğu, nakliye mesafesi bilinmediği için nakliye bedeli konusunda irdeleme yapılamadığı,

hesaplanan faiz tutarının 649,00 Euro olduğu bildirilmiş, mahkememizce 2015/1206 sayılı 22/12/2015 tarihli karar ile davanın 11.780,59 Euro asıl alacak, 649,00 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, davacı tarafça nakliye mesafesi bildirilmediğinden nakliye bedeli yönünden talep ile fazlaya ilişkin talebin subut bulmadığından reddine karar verilmiş, kararın davacı tarafça genel şartların 14/c maddesine istinaden indirim yapılmasına yönelik olarak temyizi sonucu mahkememizce verilen karar Yargıtay...

Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamı ile; tarihli kararı ile "Dava, makine kırılması sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı ... şirketinin sigortalı makinenin hasar tespitini yaparken bir kısım parçalarda %100 oranında, bir kısım parçalarda ise %20 oranında ömür tenzili uygulamasının poliçeye ve genel şartlara aykırı olduğunu ileri sürerek ömür tenzili nedeniyle kesilen tazminatın tahsili için davalı ... şirketi aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı vekili ise davaya cevap vermemiş, ancak bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ömür tenzilinin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.

Mahkemece, yazılı şekilde, davalı ... şirketinin ömür tenzili uygulamasının hukuka uygun olmadığı, ancak makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince her hasarın %20’sinin sigortalının uhdesinde kalacağının belirtildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Oysa, uyuşmazlık konusu olmayan ve davalı tarafından hasar tespitinde dahi uygulanmayan ayrıca davalı tarafından yargılamanın hiçbir aşamasında savunulmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesinin, mahkemece resen göz önüne alınması HMK’nın 25. maddesinde düzenlenen taraflarca getirilme ilkesine aykırılık oluşturmuştur.

Gerçektende, HMK'nın 25. maddesi gereğince kanunda gösterilen istisnalar dışında hakim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz. Taraflarca getirilme ilkesinin sonucu olarak hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden araştıramaz. Bu durumun istisnası ise kamu düzenini ilgilendiren davalar olup, bu davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır.

Bu durumda, mahkemece, davalı ... şirketinin tazminat hesabında ömür tenzili uygulamasının haksız olduğu belirlendiğine göre uyuşmazlık konusu olmayan makine kırılması genel şartlarının 14/c maddesi gereğince indirim uygulanmadan tazminat hesabı yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraflarca getirilmeyen bir hususun resen dikkate alınarak karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiş, mahkememizce usul ve yasaya uygun görülen Yargıtay bozma kararına uyulmuştur.

Yargıtay bozma kararına uyulmuş;Yargıtay ...Hukuk Dairesinin ... Sayılı bozma kararı kapsamı, dosya içindeki bilirkişi raporu, ek raporu ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında makina kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, sözleşme konusu makinanın 26/02/2010 tarihinde Çorum Dodurga ilçesinde şantiyede hasar gördüğü, davacı tarafça İzmir ...

İcra Müdürlüğünün...Sayılı dosyası ile 66.416,12 Euro asıl alacak, 4.000,00 TL nakliye bedeli, 11.929,43 Euro ve 1.112,10 TL işlemiş faiz toplamı üzerinden davalı aleyhine ilamsız takip yolu ile icra takibi başlattığı, davalı tarafın icra dosyasındaki itiraz dilekçesinde 25.200,00 Euro ve 1.000,00 TL nakliye bedeli ile bu tutarlara isabet eden faiz ve ferilerinin ödeneceği bildirilerek bakiye tutar, faiz ve ferilerine itiraz ettiği, davanın kısmi itirazın iptaline yönelik olarak açıldığı, alınan bilirkişi raporu ile toplam hasar tutarının 52.829,41 Euro olduğunun tespit edildiği,

% 10 muafiyet oranı 5.282,94 Euro'nun mahsubundan sonra taraflar arasındaki poliçe gereğince davalı ... şirketinin sorumluluk miktarının 47.546,47 Euro olduğu, davalı tarafça icra dosyasına ödenen 25.200,00 Euronun mahsubundan sonra hasar bedeline ilişkin davacının ödenmemiş 22.346,47 Euro tazminat alacağının bulunduğu, davacı tarafça nakliye mesafesinin bildirilmediği,

bu nedenle nakliye bedeli yönünden talep ile fazlaya ilişkin talebin tüm dosya kapsamı ile subut bulmadığı sonucuna ulaşılarak davanın 22.346,47 Euro asıl alacak ve mahkememizce hesaplanan 1.231,07 Euro işlemiş faiz toplamı üzerinden kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, şartları oluşmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · eimza