İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/127 K.2023/770

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

DAVA DİLEKÇESİ

Taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan edimlerini davacının ifa ettiğini, Asıl işveren dava dışı şirketin davalıya tüm ödemeleri yapmış olduğunu, Davalının aradaki eser sözleşmesinden kaynaklı borcunu ödemediğini, Davalı hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, Davalının takibe haksız ve dayanaksız itiraz ettiğini, itirazın iptalini ve davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini İddia etmek suretiyle itirazın iptalini ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Mahkemenin uyuşmazlığın çözümünden görevli olmadığını, uyuşmazlığın çözümü taraflar arasındaki sözleşme gereğince öncelikle uzman meslek odasına başvuru yapılmasının gerektiğini, Davacının sözleşmede yapması gerekli olan edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, Sözleşme konusu işlerin tek olduğunu, işin bitirilmesi için üç ayrı alt yüklenici ile birlikte çalıştıklarını, tüm alt yüklenicilere fatura bedellerinin ödendiğini, Davacıya banka havalesi, nakit ve davacının sorumlu olduğu giderlerle birlikte 308.871,42 TL ödeme yapıldığını, Savunmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

TARAFLARIN KABULÜNDE OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasında ... Binasının mekanik tesisatı işlemlerinin proje ve keşif listesi dikkate alınmak suretiyle yapımı ve teslimi hususunda eser sözleşmesi bulunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

TARAFLARIN ANLAŞAMADIĞI HUSUSLAR

Davacının taraflar arasındaki sözleşme gereği, ifa etmesi gereken edimlerini ifa edip etmediği ve ifa oranı, yapılan işi zamanında yapıp yapmadığı, davacının edimi ifa oranını karşılık olarak alacağının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, varsa bakiye alacak miktarı taraflara arasındaki uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Cevap dilekçesinde tahkim ilk itirazı ileri sürülmüştür.Dava dışı kişilerle davalı arasında ve davacı ile davalı arasındaki sözleşmelerin incelenmesi neticesinde, sözleşmelerin 40. Maddelerinde tahkim şartının öngörüldüğü, ancak tahkim şartının duraksamaya yer vermeyecek nitelikte açık bulunmadığı anlaşılmakla tahkim şartı geçersiz olduğunan bahisle davalının cevap dilekçesinde yer alan tahkim ilk itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

18.09.2020 tarihinde yapılan keşif sonucunda hazırlanan bilirkişi raporuna göre, 319 adet hakediş ve izometrinin bilirkişi heyeti tarafından incelendiği, izometriler ile teknik resimlerin birlikten değerlendirilmesi şeklinde işi yapan teknisyene yön veren bir sistemin bulunduğu, yapılan işler kontrol edildiğinde iş sonunda hazırlanan hakedişlerin yapılan işle ilgili ve uyumlu olduğu, tesis için üretim hattı montajı yapıldığını, davacının dosyaya sunduğu hakediş sayısının 247 olduğu,

tesiste sözleşme kapsamında yapılan işlerin hatalı olmadığını, hatalı olsaydı keşif tarihi itibarıyla tesisin çalışır vaziyette olamayacağını, dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde davacının toplam hakediş bedelinin 358.688,66 TL olduğunu, davalı tarafça yapılan ödeme olan 285.000,00 TL nin mahsubu ile davacının bakiye alacağının 73.688,66 TL olduğunu bilirkişi heyeti tespit etmiştir.

Davacı vekilince, bilirkişilerin davacı tarafından yapılan 72 adet izometri hakedişini hesaplamadığını, hesaplanan hakedişlerde KDV hesabının yapılmadığını, davalı tarafça hakedişlerin sunulmasının gerektiğini, 319 izometri üzerinden alacağın hesaplanması ile ek rapor alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekilince, davacıya yapılan ödemelerin raporda eksik gösterildiğini, 285.000,00 TL tutarındaki ödemenin hangi hesapla bulunduğunun anlaşılamadığını, davacının sunduğu izometrilerde yer alan işçilik birim fiyatlarının tek taraflı değiştirildiğini, bunun rapora esas ealınamayacağını, toplam 297 adet izometri yapıldığını, taraflarça imzalanan izometride yer alan işçilik birim fiyatlarının uygulanmasının gerektiğini beyanla ek rapor alınmasının talep etmiştir.

Bilirkişi ek raporu ile kök raporda yapılacak bir değişikliğin bulunmadığının beyan ediliği ancak tarafların ödeme ve bakiye alacak miktarlarına dair kök rapordakinden farklı ve gerekçesiz bir hesaplamanın yapıldığı görülmüştür.

Davacı vekilince kök raporu karşı yapılan itirazlar tekrar edilmek suretiyle bilirkişi ek raporuna karşı da itiraz edilmiştir.

Davalı vekilince, bilirkişi ek raporunda teknik yönden yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini beyan etmek suretiyle ek rapora itiraz edilmiştir.

Bilirkişi 2. Ek raporunda kök ve ek rapordaki tespitleri değiştirilmesini gerektirecek bir husus olmadığı beyan edilmiştir.

Davalı tarafın ek ve kök rapora yaptığı itirazları tekrar etmek suretiyle bilirkişi ek 2. Raporuna karşı da itiraz ettiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunda izometri davacı tarafça yapılan izometrilerin 255 adet olması gerekirken sehven 247 olarak hesaplandığı, yeniden yapılan hesaplama neticesinde, önceki üç rapordan farklı bir hesaplamanın yapıldığı anlaşılmıştır.

Taraflarca önceki itirazlarını tekrar etmek suretiyle bilirkişi ek 3. Rapoıruna karşı itiraz ettikleri görülmüş, raporlar arasında bulunan çelişki ve raporların genel itibarıyla gerekçesiz olmaları sebebiyle yeni blirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmasına karar verilmiştir. Dosya bilirkişiye gönderilmeden önce taraf vekillerine bilirkişi heyetine iletmek istedikleri sorularını mahkememize sunmaları için beyan süresi verilmiştir. Davalı tarafça sorular içeren beyan dilekçesinin de dosya içerisine alınmasıyla birlikte dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetince, yapılan iş miktarı ve bunun sözleşme birim fiyatları doğrultusunda hesaplanmasının gerektiği, dosya kapsamında incelenmesi gerekli 7 adet hakediş dosyasının bulunduğunu, sözleşme ekinde malzeme ve işçilik birim fiyat listesinin olduğunu, sözleşmede yer alan birim fiyatlar ile davalının sunduğu birim fiyatların aynı olduğunu, yapılan işin toplam 297 izometri olduğunu, bunlarda 206 tanesinin davacı tarafça yapıldığını, davalı tarafça davacının hesabına 289.080,00 TL ödeme yapıldığını, yemek ve malzemelere ilişkin faturaların davacı hesabından mahsubunun mümkün olmadığı,

zira davalı tarafça bu faturaların kurumlar vergisi indirimi ve kdv indiriminde kullanılabileceği, taraflar arasında aksi bir sözleşme var ise davalının davacıya yansıtma faturası kesmesi gerektiği, ancak bunun davacı hesabından mahsup edilmesi halinde KDV dahil davacının 134.172,61 TL alacaklı olduğuna dair tespitler yapmışlardır.

Taraflarca, yeni alınan bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazların sunulduğu görülmüş, ancak bilirkişilerce uyuşmazlığın tamamına ilişkin tarafların soruları ve beyanları ile dosyada mevcut bulunan önceki raporlarda irdelenerek karar verildiğinden yalnızca davalının dava dışı ödemeler davacıdan mahsup edememesi halinde davacının bakiye alacak miktarının hesaplanması için dosya ek rapor alınmak üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyetince, kök rapordaki tespitlerin tekrarı yapılarak davacının dava dışı kişilere yapılan ödemeler hariç tutulmak suretiyle davalıdan 164.552,61 TL alacaklı olduğuna dair tespit yapılmıştır.

10.03.2020 tarihli celsede davalı tanığı ...’ ın huzurda hazır edilmediği gerekçesi ile mahkemece dinlenmesinden vazgeçilmiştir.

27.12.2019 tarihli celsede dinlenen tanık beyanları ile mekanik tesisatı için çalışan 3 ayrı taşeronununda ayrı ayrı işler yaptığı, davacının kendi üzerine düşen edimi eksiksiz ifa ettiği, davacının eksik yaptığı bir işin olmadığı.ve davacının yaptığı işi tamamlamak ya da düzeltmek adına herhangi bir çalışmanın yapılmadığı beyan edilmiştir.

Davalı tarafından bizzat davacıya yapılan ödeme miktarının tarafların kabulünde olduğu, dava dışı kişilere yapılan ödemenin davacı alacağından mahsup edilip edilmemesi hususunun hukuki ve teknik değerlendirme içerdiği ödeme hususunun yemine konu olamayacağı, işin parça parça birden fazla yükleniciye verilmesi hususunun da tarafların kabulünde olduğu bu hususunda yemine konu olamayacağı zira tarafların kabulünde olan vakıaların çekişmeli olmadığı ve bu hususta delil gösterilemeyeceği ve kabul edilen hususların zaten ispata da muhtaç olmadıkları anlaşılmakla davalı tarafa yemin deliline ilişkin hatırlatma yapılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan hakediş dosyaları ve tarafların defter kayıt ve belgeleri üzerinde muhasebe alanında uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır. Bu inceleme neticesinde davalı tarafça yapılan ödemeler ve davacının bakiye alacak miktarına ilişkin tespitler yapılmıştır.

Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.

Davacı ile davalı arasında ... binasının mekanik tesisatının yapılması hususunda bir eser sözleşmesinin bulunduğu tespit edilmiştir.02.02.2023 tarihli ve 02.06.2023 tarihli bilirkişi raporları ve tanık beyanları neticesinde davacı tarafça sözleşmeye konu olan mekanik tesisatı dair edimlerini ifa ettiği ve ifa edilen edimin miktarı ve parasal karşılığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahallinde yapılan keşif ve tanık anlatımları doğrultusunda ise davacı tarafça yapılan işlerin tesliminin yapıldığı, rafinerinin faaliyette olduğu tespit edilmiştir. Bu haliyle davacının eser sözleşmesinden kaynaklı olarak eseri meydana getirme ve teslim etme borcunun ifa ettiği anlaşılmıştır. İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur.

Davacının 6098 sayılı yasanın bu hükmü gereğince sözleşmede kararlaştırılan birim fiyat üzerinden davacı tarafça ifa edilen edim miktarınca bedel ödeme borcunun bulunduğu anlaşılmakla bu hususta bilirkişiler tarafından yapılan tespit neticesinde, yapılan iş miktarı ve bunun sözleşme birim fiyatları doğrultusunda hesaplanmasının gerektiği, dosya kapsamında incelenmesi gerekli 7 adet hakediş dosyasının bulunduğunu, sözleşme ekinde malzeme ve işçilik birim fiyat listesinin olduğunu, sözleşmede yer alan birim fiyatlar ile davalının sunduğu birim fiyatların aynı olduğunu, yapılan işin toplam 297 izometri olduğunu,

bunlarda 206 tanesinin davacı tarafça yapıldığını, davalı tarafça davacının hesabına 289.080,00 TL ödeme yapıldığını, yemek ve malzemelere ilişkin faturaların davacı hesabından mahsubunun mümkün olmadığı, zira davalı tarafça bu faturaların kurumlar vergisi indirimi ve kdv indiriminde kullanılabileceği, taraflar arasında aksi bir sözleşme var ise davalının davacıya yansıtma faturası kesmesi gerektiği, bu durumda davacının davalıdan KDV dahil 164.552,61 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Alınan son heyet raporu ile heyet ek raporunun taraflar arasında mahkemece tespiti yapılan uyuşmazlık noktalarına ilişki tespitleri sözleşme ve yasa hükümleri çerçevesinde değerlendirdiği anlaşılmakla raporun hükme esas alınabilecek kuvvette olduğu görülmüştür. Bundan ötürü davanın kısmen kabülüne alacak likit olduğundan bahisle davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır