İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/385 K.2020/421

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Maddi Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı maliki ... ve kaza tarihinde sürücüsü... olan... plakalı aracın müvekkiline ait ve ... idaresindeki...8 plakalı araca çarparak hasarlandırdığını, araçta kaza nedeniyle değer kaybı ve hasar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin bir kısım ödeme yaptığını, ödemenin gerçek zararı karşılamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50,00 TL bakiye hasar bedeli ve 50,00 TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı belirtilen... plakalı aracın 08/09/2018-2019 tarihleri arasında zmms poliçesi ile sigortalı olduğunu, teminat limitinin maddi hasarlarda 36.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının aracında meydana gelen hasar bedeline ilişkin olarak 25/04/2019 tarihinde 10.950,98 TL ödeme yapıldığını, değer kaybına ilişkin talebin genel şartlara göre değerlendirilmesi ve belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 6098 sayılı TBK'nın 71 ve 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminatın(hasar bedeli ve değer kaybı) karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında tazmini isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 19/08/2019 tarihli yazısı ve eki, -Sompo Sigorta A. Ş'nin 28/08/2019 tarihli yazısı ve eki, -İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05/03/2020 tarihli yazısı ve eki, -Kusur ve hesap bilirkişi...n 18/12/2019 tarihli kök raporu ile 28/03/2020 tarihli ek raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın kapsama giren teminat türlerini düzenleyen A.5-a maddesi gereğince teminat kapsamında olan değer kaybının tespiti bu Genel Şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılır. Genel Şartlar'ın değer kaybı hesaplanmasına ilişkin 1 nolu ekindeki formüle göre, araçta yapılan işlemler ile aracın rayiç değeri ve kilometresi üzerinden hesaplama yapılması gerekmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Kaza sonucu hasara uğrayan aracın değer kaybı tespitinin konusunda uzman bilirkişi tarafından belirlenmesi gerekir(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/11175 Esas, 2016/1082 Karar sayılı İlamı ve benzer kararları).

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

23/02/2019 tarihinde... plakalı araçların karıştığı çok taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kolluk tarafından trafik kazasına ilişkin olarak kaza tespit tutanağı düzenlendiği, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü'nün 05/03/2020 tarihli cevabi yazısına göre kaza tarihinde... plakalı aracın kayıt maliki olan davacının iş bu dava ile değer kaybı ve bakiye hasar bedeli taleplerinde bulunduğu,

mahkememizce alınan kök ve ek kusur ve hesap bilirkişi raporlarına göre davalı sigorta şirketi nezdinde 08/09/2018-08/09/2019 tarihleri arasında zmss poliçesi ile sigortalı bulunan... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75, davacıya ait aracın sürücüsünün ise %25 kusurlu olduğu, davacıya ait araçta oluşan hasarın yedek parça ve işçilik bedeli ile KDV dahil olmak üzere 14.601,32 TL olduğu, davalı sigorta sürücüsünün kusuruna göre davacı tarafından talep edilebilecek hasar bedelinin 10.950,08 TL olduğu,

ayrıca 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartların ekindeki formüle göre aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi unsurlar dikkate alınarak yapılan hesaplamada davacıya ait araçta oluşan değer kaybının 6.804,17 TL olduğu, davalı sigorta sürücüsünün kusuruna göre davacı tarafından talep edilebilecek değer kaybı bedelinin 5.103,12 TL olduğu,

dosya kapsamına göre davalı sigorta şirketinin dava öncesinde davacı tarafa hasar bedeli olarak 25/04/2019 tarihinde 10.950,98 TL ödeme yaptığı, buna göre hasar bedeli talebi yönünden karşılanmayan zarar bulunmadığından davalı sigorta şirketinin tazmin yükümlülüğünün olmadığı,

davalı sigorta şirketi tarafından davacının değer kaybı talebi yönünden 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi kapsamında başvurusu olmadığı ve bu nedenle bu talep yönünden davanın usulden reddi gerektiği savunulmuş ise de davalı sigorta şirketi tarafından dosyamıza sunulan hasar dosyasına göre davacının dava öncesi başvurusu üzerine davalı tarafından hasar dosyası açıldığı ve hasar bedeli ile değer kaybı yönünden ekspertiz raporu alındığı, bu nedenle dava şartının gerçekleştiği, davalı sigorta şirketinin değer kaybı talebi yönünden sigortalısının vermiş olduğu zarardan sigortalının kusur oranında sorumlu olduğu,

bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybı miktarının sigorta poliçe limiti dahilinde kaldığı, bilirkişi kök ve ek raporunun dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, dava tarihi 26/07/2019 olmakla birlikte davacı vekilinin değer artırım dilekçesinde dava tarihinden sonraki bir tarih olan 28/08/2019 tarihinden itibaren faiz talebinde bulunduğu anlaşılmakla değer arttırım dilekçesi de gözetilerek davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE

1-Davacının değer kaybı talebinin KABULÜ ile 5.103,00 TL'nin 28/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

2-Davacının bakiye hasar bedeli talebinin REDDİNE,

3-Alınması gerekli 348,59 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 44,40 TL peşin harç ile 86,30 TL ıslah harcı toplamı olan 130,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 217,89 TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDEDİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 44,40 TL peşin harç, 86,30 TL ıslah harcı, 400,00 TL bilirkişi ücreti ve 116,42 TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 691,52 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (5.103,00/5.153,00=0,99) 684,81 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

6-Davacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 Yılı AAÜT'nin 13/1. fıkrası uyarınca 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

7-Davalı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2020 Yılı AAÜT'nin 13/1-2. fıkraları uyarınca 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,

8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,

Dair, karar HMK 341 vd. maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.18/09/2020

Katip...

E-İMZA

Hakim...

E-İMZA