İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/506 K.2020/330

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği 23/05/2014 tarihli dilekçesinde; davalıların, davacı idareden hizmet alımı yolu ile yapılan sayaç okuma işinin ihalesini alan yüklenici firmalar olduğunu, davalı firmalarda işçi olarak sayaç okuma işinde çalışan ...n idare aleyhinde İzmir ... İş Mah.' nin ... E. sayılı dosyası ile dava açtığını, Mahkemenin...

K. sayılı ilamı ile davacı idareyi üst işveren olarak kabul edip kıdem tazminatının 12.816,09-TL, ihbar tazminatının 2.147,00-TL, yıllık izin ücretinin 5.070,00-TL fazla çalışma ücretinin 1.367,50-TL olarak tespitine ve davacıya verilmesine karar verdiğini, kararın kesinleştiğini, ilamın İzmir.... İcra Müd.' nü...

E. sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı idare tarafından icra dosyasına 20/03/2012 tarihinde 33.027,52-TL ödendiğini, davalıların işçisi olan ...' in 11/07/2006 - 20/09/2006 tarihleri arasında... İnş. Ltd. Şti., 21/06/2006 09/10/2006 tarihleri arasında ...İnş. Ltd. Şti., 12/10/2006 08/10/2007 tarihleri arasında ... Enerj Tic. A.Ş, 21/10/2007 - 30/01/2008 tarihleri arasında ...Elektrik ... Ltd. Şti, 11/02/2008 - 28/02/2010 tarihler arasında ... Bilişim ... Ltd.

Şti, 01/03/2010 - 31/12/2010 tarihleri arasında ...Elektrik ... Ltd. Şti' de çalıştığını davalıların ...' in kendi firmalarında çalıştığı dönemlerde 4857 Sayılı İş Yasa' sı kapsamında doğacak alacaklarından sorumlu olduklarından davanın açılmasına gerek duyulduğunu belirtmiş, idare tarafından İzmir ... İcra Müd.' nün ...

E. sayılı dosyasına ödenen 33.027,52-TL' nin ödeme tarihi olan 20/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Elektrik ... Ltd.

Şti vekili, mahkememize verdiği 23/06/2014 tarihli cevap dilekçesinde: Davanın yetkili yer mahkemesinde açılmadığını, yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, esas yönünden de davanın yerinde olmadığını, davacı ile müvekkili arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında olmayıp ihale sözleşmesi kapsamında olduğunu bu sebeple taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ve ihale mevzuatı açısından değerlendirilmesi gerektiğini,

işçi haklarından sorumluluğun alt işverene ait olduğunun çok net ve açık bir biçimde sözleşme ve ihale dökümanında belirtilmiş olması halinde alt işverenin sorumluluğundan söz edilebileceğini, ihale sözleşmesi ve eklerinde işçiye ödenecek tazminatların kimin tarafından ödeneceği açıkça belirtilmemiş ise işçiye ödenmesi lazım gelen tazminatların asıl işveren tarafından ödenmesi gerektiğini, taraflar arsında imzalanan sözleşme ekinde belirtildiği şekilde özlük haklarının yüklenici tarafından ödeneceğine ilişkin hüküm bulunmadığını,

kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafın müvekkili firmadan talep edebileceği tutarın ödemiş olduğu bedelin yarısı ile sınırlı olduğunu belirtmiş, öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini talep etmiştir.

Diğer davalılar adına usulüne uygun tebligat yapılmış, diğer davalılar cevap dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara da katılmamıştır. Davalı .... Ltd. Şti. tarafından yetki itirazı yapılmış ise de: davada birden fazla davalı olup, diğer davalılar yetki itirazında bulunmadığından HMK' nun 7 maddesi gereğince davalı ...Elektirik vekilini yetki itirazının reddine karar verilmiş, yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.

Mahkememizce davanın kısmen kabulüne dair verilen karar Yargıtay... Hukuk Dairesi Başkanlığı ' nın ... Karar sayılı ilamıyla "Davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca hizmet veren davalı (taşeron) kendi işçileri ile sözleşilen hizmeti eda edecektir. Sözleşme uyarınca işçilerin ücretlerinden hizmet veren davalı sorumludur. Bu husus sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasa dahi bu husus işçilerin davalı tarafından çalıştırılıyor olmasının doğal sonucudur.

Hal böyle olunca davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının % 50'sinden davacının sorumlu olduğuna karar verilmesi doğru görülmemiştir. Ayrıca taraflar tacir olduğundan davacının avans faizi talep etmesi mümkündür.

Mahkemece avans faizi talep edilmesine rağmen yasal faize hükmedilmesi ve yanılgılı gerekçeyle davanın tamamen kabulü yerine kısmen kabulü yönünde hüküm kurması doğru görülmemiştir. " gerekçesiyle bozularak gelmiş usül ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

İzmir ... İcra Müd.' nün... E. sayılı dosyasının incelemesinde ; alacaklının ..., borçlunun ... Genel Müdürlüğü, borç miktarının 12.816,09-TL kıdem tazminatı, 100,00-TL ihbar tazminatı, 2.047,60-TL IS ihbar tazminatı, 50,00-TL yıllık izin ücreti, 5.020,00-TL IS yıllık izin ücreti, 100,00-TL fazla çalışma ücreti, 1.267,50-TL IS fazla çalışma ücreti, 396,85-TL yargılama gideri, 2.564,14-TL ilam vekalet ücreti, 2.597,61-TL kıdem tazminatı işlemiş faizi, 357,50-TL diğer işlemiş faiz olmak üzere toplam 27.321,29-TL, takip dayanağının İzmir ... İş Mah.' nin...K. sayılı ilamı olduğu, davacı tarafça icra dosyasında 21/03/2012 tarihinde 31.598,59-TL' lik ödeme yapıldığı belirlenmiştir.

İzmir ... İş Mah.' nin... K. sayılı dosyasının incelemesinde; davacının ..., davalının... Genel Müdürlüğü, İhbar olunanların ...Elektrik ... Ltd. Şti, ... Enerji Tic.

A.Ş, davanın alacak davası olduğu, davanın kısmen kabulü ile 12.816,09-TL brüt kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 31/10/2012 tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi ile birlikte, 2.147,60-TL brüt ihbar tazminatının 100,00-TL' sinin dava tarihinden itibaren geri kalan bölümünün ise ıslah tarihi olan 19/10/2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, 5.070,00-TL brüt izin ücreti alacağının 100,00-TL' sinin dava tarihinden itibaren geri kalan bölümünün ise ıslah tarihi olan 19/10/2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,

1.367,50-TL brüt fazla mesai ücreti alacağının 100,00-TL' sinin dava tarihinden itibaren geri kalan bölümünün ise ıslah tarihi olan 19/10/2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 10/03/2014 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Bozma ilamı öncesinde dava konusu edilen alacağın varlığı ve miktarının belirlenmesine yönelik olarak dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan bilirkişi raporunda; davacının davasında haklı görüldüğü takdirde 15.799,30-TL' nin 21/03/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı son alt işveren ...Elektrik ... Ltd. Şti' den tahsiline, son alt işverenden yapılacak tahsilatta tekerrür olmadan 141,67-TL' nin... İnş. Ltd. Şti' den, 625,07-TL' nin ... Enerji Tic. A.Ş' den, 434,51-TL' nin ... Bilişim ... A.Ş.' den 21/03/2012 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Bozma ilamı öncesinde davalı .... Ltd. Şti vekili, mahkememize sunduğu 16/10/2015 tarihli ıslah dilekçesinde ; davanın zaman aşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, B.K.' nun 73 maddesinde " Rücü istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu olduğu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak 2 yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar " düzenlemesinin bulunduğunu, bu düzenleme göz önüne alındığında davacının ödeme yaptığı 20/03/2012 tarihi ile davanın açıldığı 23/05/2014 tarihleri arasında 2 yıldan fazla süre geçtiğinden rücu isteminin zaman aşımına uğradığını belirtmiş, ıslah suretiyle zaman aşımı itirazının kabul edilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça, davalı firmalarda sayaç okuma işinde işçi olarak çalışan dava dışı ...' in İzmir ... İş Mahkemesinde açtığı dava sonucu aldığı ilamı İzmir ... İcra Müd.' nün...

E. sayılı dosyasında icra takibine konu ettiği, takip dolayısıyla dava dışı ...' e ödenen bedelden davalılarında sorumlu olduklarından bahisle davalılar hakkında mahkememize alacak davası açıldığı, dava dışı ...' in davacıya ait iş yerinde sayaç okuma ve açma kesme işini ihale ile alan davalı firmaların elemanı olarak 02/03/1998 - 31/12/2010 tarihleri arasında çalıştığı, iş akdinin davalı ...İnş. ... Ltd.

Şti tarafından fesh edildiği, dava dışı ... tarafından asıl işveren olan davacı... A.Ş hakkında İzmir ... İş Mahkemesi' nin ...E. sayılı dosyası ile işçilik haklarına ilişkin olarak dava açıldığı, Mahkemece ... K. sayılı ilam ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, alınan ilamın yine dava dışı ... tarafından İzmir ...

İcra Müd.' nün...E. sayılı dosyasında takibe konu edildiği, borçlu davacı... tarafından icra takibine 21/03/2012 tarihinde 31.598,59-TL' lik ödeme yapıldığı ve yapılan ödemenin rucüen tahsiline yönelik olarak eldeki davanın açılmış olduğu, davacı ile davalılar arasında asıl-alt işveren ilişkisinin bulunduğu,

davacı ile davalı arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi uyarınca hizmet veren davalının (taşeron) kendi işçileri ile sözleşilen hizmeti eda etmesi gerektiği , sözleşme uyarınca işçilerin ücretlerinden hizmet veren davalının sorumlu olduğu , bu hususun sözleşmede açıkça belirtilmiş olmasa dahi bu hususun işçilerin davalı tarafından çalıştırılıyor olmasının doğal sonucu olduğu , hal böyle olunca davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarının tamamından davalıların sorumlu olduğu , taraflar tacir olduğundan davacının avans faizi talep edebileceği , davalı ....

Ltd. Şti tarafından rücu talebinin zaman aşımına uğradığının iddia edildiği, TBK' nun 73 maddesinde " Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu olduğu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak 2 yılın ve her halde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrar " düzenlemesinin bulunduğu, davacı tarafça ödemenin 21/03/2012 tarihinde yapıldığı ancak İzmir ...

İş Mahkemesi kararının 10/03/2014 tarihinde kesinleştiği, zaman aşımı süresinin kesinleşme tarihinden itibaren başlamasının gerektiği ve bu tarih göz önüne alındığında dava tarihi itibariyle henüz zaman aşımı süresini dolmadığı, davalının zaman aşımı def-i' nin reddinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... · E imza e imza