İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/507 K.2023/666

eSAS NO : 2019/507

KARAR NO : 2023/666

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 25/09/2017

KARAR TARİHİ : 19/09/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin porselen üretimi, satış ve dağıtımı faaliyeti gösteren alanında son derece saygın ve başarılı tipik bir Türk aile şirketi olduğunu,

Davalı ...'ın ilk olarak 08/06/2010 tarihinde işe alıp, 07/05/2011 tarihinde kendi isteği ile işten ayrılana kadar çalıştırdığını, 28/06/2011 tarihinde şahsın yeniden firmanın hammade-arge departmanında yönetici olarak istihdam edildiğini ve işe başlamadan önce davacı firma ile aynı faaliyet konusunda hiçbir firmada çalışmaması nedeni ile porselen ve seramik konusunda eğitim verildiğini, mesleki gelişiminin desteklendiğini,haklarının ödendiğini ve sabırla yetiştirildiğini, şahsın mesleki gelişimine yatırım yapıldığını,

Buna karşın davalı ...'ın davacının işine devam etmesine dair görüşlerine karşın 29/07/2016 tarihinde ısrarlı ve tereddütsüz istifa ettiğini, davacının işinden ayrıldığını,

Davacının uzun zamandır olgunlaştırdığı planlarını uygulamaya sokarak diğer davalılarla beraber davacı aleyhine haksız rekabet yaratan eylem ve işlemlerde bulunmaya başladığını halen de devam ettiğini, ilk başlarda davacının durumdan şüphelenmediğini ancak sonrasında ...'ın Gebze Kocaeli'nde ikamet ederken ailesi ile birlikte İzmir'e taşındığı bilgisinin edindiğini, İzmir'de bir şirkette çalışmaya başlayacağına dair sözlü beyanlarda bulunduğunu, planlı davrandığı izleniminin oluşması nedeni ile konunun araştırıldığını, araştırma sonucunda ...'ın davacıdaki işinden istifasından sonra diğer davalı ... ve Seramik San.

Tic. Ltd. Şti. sahibi ve genel müdürü olan... ile bir araya gelip davacının üretim bilgi ve sırlarını işten ayrılmadan kopyalıyarak yanına aldığı ve davacı ürünlerinin ...t Porselen ile üreterek satabileceğini teklif ettiğini,

...t Porselen'de Sgk girişinin yapılarak işe başladığı, üretim denemesi yapıldığı, davalılar hakkında Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Hazırlık sayılı evrakı ile soruşturma başlatıldığı,

İzah edilen hususlar çerçevesinde iş bu davanın açıldığını beyan ederek haksız rekabetin tespiti ve tazminat istemiyle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan... Makina Kalıp Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., ..., ..., ..., ... vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle;

Davacı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, varsayımsal iddialarla dava açıldığını, davalı... Ltd. Şti. ve ...'ın ticari faliyet alanının Demir ve Makina Kalıp Döküm olduğunu,

Davacı faaliyet alanı ile ilgisinin bulunmadığını, dolayısı ile haksız rekabetin söz konusu olamayacağını,

Üretilen porselen ürün olmadığı için taklit ve sahte ürün olmasınında mümkün olmadığını, davalı... Ltd. Şti. ve ...'ın diğer davalı ...t Porselen Ltd. Şti.,... ve ... ile işyeri kiralama dışında hiçbir organik ticari işbirliği ve organik bağının bulunmadığı,

Davalıların işyerinin bir bloğunun ...t Porsenel tarafından kiralandığını, şirketler arası ticari bağ bulunmadığını, müvekillerinden ..., ... ve ...'nin davacı ile ne tür bir ilişkisi olduğunu diğer müvekkilerinn bilmediğini, kalifiye elaman ihtiyacı nedeni ile işe alındıklarını bu nedenle davacıya ait bilgilerin kullanılması ve bilgilerle haksız rekabet oluşturmasının mümkün olmadığını,

Davalı ...'ın davacı ...Seramik Ltd. Şti.'de 2010 yılında kısa bir süre çalışıp ayrıldığını, tekrar yapılan teklif üzerine 28/06/2011'de hammadde sorumlusu olarak işe başladığını, yoğun çalışma süresi, fazla mesaisini alamama, kişisel gelişimi ve mesleki gelişimini maddi manevi destek görememe, stres ve mobbing tarzındaki diyaloglar nedeni ile 5 yıl içerisinde 3-4 kez işinden istifa ettiğini,

Düzeleceği vaadedilerek her serefınde ikna edildiğini, hiçbir eğitim maddi manevi destek görmediğini, hatta yoğun çalışması nedeni ile yüksek lisans ve yabancı dil geliştirme hayallerinden vazgeçmek zorunda kaldığını, işyerinde davacı tarafından iş akti feshedildiğinden davalıya ait davalı tarafından kullanılan tüm alet, belge ve eşyaların tutanak karşılığında teslim edildiğini, 29/07/2016 tarihinde işten ayrılmak istediğinde istifasının kabul edilmediğini, istifa dilekçesinin yırtılıp 8-10 gün izne çıkarıldığı,

15/08/2016 tarihinde davacı işyerine çağrılarak elindeki tüm bilgilerine davacı idari işler müdürü..., üretim müdürü ... ve ...'ın gözetiminde teslim edildiğini, iş çıkışı yapıldıktan sonra işyerinden kontrollü dışarı çıkarıldığını, çalışma arkadaşları ile vedalaşmasında dahi...'ın kendisine eşlik ettiğini,

Davalının Gebze ... İş Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasında işçi alacakları nedeni ile dava açtığını, davanın devam ettiğini, davalı aleyhine Torbalı Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, soruşturmanın devam ettiğini,

Davalı ...'ın iş akti devam ettikten sorna yoğun bir süre iş aradığını, Şubat 2017'de işe başladığını ve Mayıs 2017'de Torbalı'ya taşındığını, davacı firma bilgilerinin... ve ...t Porselen firmasına aktarılması hususunun gerçekçi olmadığını, davacı ...'de davalı ...'ın kullandığı bilgisayarın davacı şirket çalışanları tarafından kullanılan kimseye zimmetli olmayan bir bilgisayar olduğunu, çalışma koşulları sebebi ile davacı maillerine bakma fırsatı bulamadığından şirket e-mailinin davalı telefonuna kurulmadığı, taşınabilir bir bilgisayar istemesine rağmen verilmediğini,

Savunmak suretiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ...t Porselen Ltd Şti.,... ve ... vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde;

Davacının iddialarının gerçekleri yansıtmadıklarını, varsayımsal iddialar ile dava açıldığını,

Davalı ...t Porselen Ltd. Şti. ve...'un seramik ve porselen üretimi işi ile uğraştıklarını ancak davacının iddia ettiği gibi patenti(varsa) davacıya ait hiçbir porselen ve seramik ürünü üretmediklerini, pazarlamadıklarını, haksız rekabetin söz konusu olmadığını, tedbir talebinin yerinde bulunmadığını,

Davalı ...t Porselen'in Gebze'de eşyerinde kiracı konumunda olup mülk sahibi ile anlaşamaları nedeni ile İzmir'e taşındıklarını,... Makina Kalıp Ltd. Şti. ve ...'ın işyerinin bir bloğunun kiraya vermek istediğini öğrenip anlaşma sonucu burayı kiraladıklarını, kira konusu dışında diğer davalılar ile ticari bağları olmadıklarını,

Davalı ...t Porselen Ltd. Şti. ve...'un iş arayan ...'ın Gebze'de kısa bir süre istihdam ettiğinin doğru olduğunu ancak davalı Volkan'ın ücret ve iş koşullarını beğenmeyip istifa ettiğini, bunun dışında ilişkileri bulunmadığını, davacı iddialarının doğrul olmadığını, diğer davalılar ... ve ...'yi tanımadıklarını,

Haksız rekabe oluşturma, taklit ürün üretme ve pazarlama iddialarını kabul etmediklerini, davalı ...t Ltd. Şti.'nin yıllardır ürettiği rutin ürünler dışında ürün üretmediğini, davacıya ait patenti ve üretme hakkı olan hiçbir ürün üretilmediğini,

Davalının 2017 yılında üretim pazarlama bilançoları ve vergi gelir giderleri incelendiğinde, ekonomik darboğazlı olduğunun görülebileceği,

Davanın iddiasının ispat zorunda olduğunu, ve tekelleşmeyi hedeflediği,

Davalı ...'ın iş ararken ...'ın referansı ile işe alındığını, ticari sır ve belgeye sahip olmayan bir kişi olduğunu,

Savunmak suretiyle davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi Ve Gerekçe

SMMM ..., Marka ve Patent Uzmanı ..., Doç. Dr. ...'nun 04.04.2023 Tarihli Bilirkişi Heyeti Raporunda.

Davalılardan ..., ..., ... ve ...'ın, davacı firmanın eski çalışanları oldukları, ...'ın davacı firmada ... ve ham madde müdürü olarak çalıştığı, davalılara ait ürünler üzerinde fiilen kullanılan "..." markası ile davacıya ait ürünlerde kullanılan "bonna" markası arasında, aynıyet, ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunmadığı gibi, görsel, işitsel, kavramsal olarak da herhangi bir benzerlik bulunmadığından, marka kullanımı yönünden, TTK madde 55/1.a.4 hükmü kapsamında "iltibaslı" kullanımının bulunmadığı, davacı ve davalı taraflara ait her üç ürünün, yüz yıllardan beri porselen sektöründe benzer form ve şekillere sahip olduğu,

bu tür ürünlerde genel farklılığın derinlik, görünüş, desenlendirme, hacim gibi özelliklerde değişim yapılarak üretilmesi hususu göz önüne alındığında ise kararlaştırılan ürünlerin belirtilen işbu hususlar yönünden birbirlerinden, rapor içeriğinde yer verilen tablolarda belirtilen farklılıklarının bulunduğunun tespit edildiği,

dolayısıyla üç ürünün birbirinin kopyası veya bilgilenmiş kullanıcı gözüyle değerlendirildiklerinde genel izlenim yönünden ayırt edilemeyecek derecede benzeri olduğunun söylenemeyeceği, kaldı ki davacı taraf'ın söz konusu tescilsiz tasarımlara konu ürünlerin ilk defa davacı tarafça kamuya sunulduğuna dair herhangi bir belgenin de dava dosyasına sunulmadığı, netice olarak incelenen ürünlerle ilgili olarak, 6102 sayılı TTK nun Mad.

55/1-a-4 hükmü kapsamında herhangi bir eyleminin bulunmadığı, bütün porselen ürünlerin ham maddelerinin ve üretim yöntemlerinin benzer olduğu, ancak pişirilme sıcaklıkları, desenleri, renklendirmeleri, sırlanma yöntemleri ve sır kalınlıkları farklı olabildiği, 6102 sayılı TTK nun mad.

55/1.d hükmü kapsamında bir ihlal eyleminin tespit edilmediği, davalılardan ...'ın, davalılardan ...t Porselen'de işe giriş tarihinin 19.10.2016, davanın açılma tarihinin 25.09.2017 olduğu, anılan dönemde davacı ... San. Ve Tic.

A.ş.'nin satışlarında ve karında azalmanın mevcut olmadığı, 2016 yılı net satış hasılatının 30.430.861,18 TL, 2017 yılı net satış hasılatının 43.868.041,06 TL olduğu, 2017 yılı hasılatının 2016 yılına nazaran %44 oranında arttığı, 2016 yılı net karının 3.676.646,65 TL, 2017 yılı net karının 6.465.673,55 TL olduğu ve 2017 yılı net karının 2016 yılına nazaran %76 oranında arttığı, davalılardan... Makine Kalıp San. Tic. Ltd.

Şti.'nin 2016 yılı net satışlarının 5.882.089,04 TL, 2017 yılı net satış hasılatının 6.172.391,56 TL olduğu, 2017 yılı net satışlarının 2016 yılına nazaran %4 oranında bir artış gösterdiği, 2016 yılı net karının 71.207,59 TL, 2017 yılı net karının 114.171,49 TL olup karının %61 oranında arttığı ancak davalının satış hasılatlarının ne tür faaliyetlerden elde edildiğinin dosya kapsamındaki verilerden belli olmadığı, davalılardan ...t Porselen Ltd.

Şti.'nin 2016 yılı net satışlarının 1.436.962,08 TL, 2017 yılı net satışlarının 779.504,36 TL olduğu, davalının 2017 yılı net satışlarının 2016 yılına nazaran %84 oranında azaldığı, ...t porselen de satış hasılatlarının ne tür faaliyetlerden elde edildiğinin dosya kapsamındaki verilerden anlaşılamadığı, davacı tarafın ticari sır, üretim sırrı, ürün/porselen ürteim reçetelerinin kopyalanarak davalılarca uygulamaya konulduğu yönündeki iddiasına ilişkin, TTK Mad.

56/1-e hükmüne dayalı olarak hesaplanmasını talep ettiği maddi tazminat ile ilgili olarak, davalı şirketlerin ilgili dönemde, yukarıda belirtilen satış hasılatları, karlılık durumlarına ilişkin ulaşılan genel sonuçlar dışında, TTK Mad.

56/1-e hükmüne dayalı olarak, davalıların, iddia olunan hususlar ile ilgili, muhtemel menfaatlerinin ne miktarda olduğu, bu satışlarına dayalı brüt karları, zorunlu masrafları ve buna göre de net karlarının ne olduğunun, dosya kapsamındaki mevcut verilere göre tespit edilmesi mümkün olmadığından tazminat hesaplaması yapılamadığı beyan edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafın dava dilekçesinde yazılı olan haksız rekabet iddiasını somut delillerle kanıtlayamadığı, ayrıca davalıların birlikte hareket ettiklerine dair somut bir delilin davacı tarafça dosyaya sunulamadığı, markalar yönünden yapılan incelemenin 6102 sayılı yasanın 55/1-a.4 maddesi gereğince iltibaslı bir kullanımının olmadığının tespit edildiği, ayrıca yine aynı yasa hükmü gereğince tasarımlar ve ürünlerin üretim usulleri yönünden ihlal içerikli bir hususun bulunmadığı, porselen ürünlerin hammadde ve üretim yöntemlerinin aynı ve benzer olduğu,

6102 sayılı yasanın 55/1-d maddesi gereğince da bir ihlalin olmadığının tespit edildiği, maddi tazminatı talebine ilişkin olarak taraf kayıtlarından hasılatların elde ediliş biçimine dair net bir tespite ulaşılamadığı, davalıların muhtemel menfaat miktarları, haksız rekabete dayalı satışlar ve bunların mevcudiyeti, net ...durumu dosya kapsamından tespit edilemediğinden ayrıca davalıların haksız rekabet içeren eylem içerisinde oldukları davacı tarafça ispat edilemediğinden bahisle haksız rekabetin tespiti ve maddi tazminat istemlerinin bu gerekçeyle reddine, haksız rekabetin ve maddi bir kazanımın olmadığı,

davacının zarar iddiasını ispat edemediği anlaşılmakla manevi tazminatın isteminin de reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır