İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/582 K.2020/49

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınmaz Alım-Satımı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, mahkememize verdiği 02/10/2014 tarihli dilekçesinde ; yurt dışında çalışan müvekkilinin İzmir' de ev sahibi olmak gaye ve düşüncesi ile davalı kooperatif yönetimi ile anlaştığını bu anlaşmaya göre davalının konut yaptığı İzmir ili Bayraklı İlçesi ...ayıtlı arsa üzerinde belirlenen... nolu daireyi 80.000,00-TL bedel ile kooperatif üyesi olarak müvekkiline verileceğinin kararlaştırıldığını, buna göre müvekkiline 24/06/2010 tarihli giriş taahhütnamesinin imzalatıldığını, müvekkilinin...

Bankası Şubesi' den davalı kooperatif hesabına ... nolu daire peşinatı açıklaması ile 44.750,00-TL' yi 25/06/2010 tarihinde ödediğini, davalı kooperatifin 01/07/2010 tarihli yazısında yönetim kurulunun 28/06/2010 tarih ve 31 sayılı kararı ile kooperatif üyeliğine kabul edildiğinin müvekkiline bildirildiğini, yurt dışından izne gelen müvekkilinin kooperatife uğrayıp bilgi almak istediğini ancak kendisine üye olarak verileceği bildirilen... nolu dairenin başkasının adına kayıtlı olduğunu ve kendisinin kandırıldığını öğrendiğini, müvekkilinin zarara uğradığını belirtmiş,

davalı kooperatif tarafından belli bir bedel ile satılıp üye yapılmasına rağmen ... nolu daireyi başkasına devir etmesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğratıldığından daire bedelinin tespiti ile belirlenen bedelin yapılan ödeme ve satış fiyatı oranlaması sonucu belirlenen paranın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, mahkememize verdiği 27/10/2014 tarihli cevap dilekçesinde: Davacının halen kooperatif üyesi olup aidat borcu olduğunu, davacının müvekkili kooperatif yönetim kurulunun 28/06/2010 tarih ve 31 sayılı kararı ile ortaklığa kabul edildiğini, davacıdan taahhütname alındığını, taahhütname ile davacının 80.000,00-TL ile birlikte genel kurulda belirlenecek bedelleri de ödeyeceğini taahhüt ettiğini ancak davacının toplamda 44.750,00-TL ödeme yaptığını, davacının genel kurullarda belirlenen toplam 59.013,00-TL' lik ödemeleri yerine getirmediğini,

davacının kooperatiften istifa etmediğini bu sebeple yaptığı ödemeleri geri isteyemeyeceğini, davacının kooperatif üyesi olduğu gerekçesi ile aidat borçlarından sorumlu olduğunu, davacının peşin bedel ile daire satın aldığını iddia ettiğini ancak bu iddianın doğru olmadığını, kooperatifin peşin bedel ile daire satışı yapmasının mümkün olmadığını, kooperatifin peşin bedel ile satış yapabilmesi için kooperatif genel kurulunda bu yönde alınmış açık bir karar veya zımni kabul gerektiğini, kooperatif genel kurulunda peşin bedel ile satış yapılacağına ilişkin alınmış bir genel kurul kararı bulunmadığını, kooperatif inşaatlarının devam ettiğini,

daire maliyetlerinin belirlenmediğini, davacının edimlerini yerine getirmesi halinde kendisine tahsis edilecek boş dairenin mevcut olduğunu belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin mahkememizce verilen karar Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığının...5 Karar sayılı ilamıyla " Dava, tazminat istemine ilişkindir. Bir yapı kooperatifinin ortağına karşı asıl yükümlülüğü parasal yükümlüğü karşılığında ana sözleşmeye uygun oturmaya ya da kullanmaya elverişli konut ya da iş yeri teslim etmektir. Çeşitli nedenlerle konut yada iş yeri tahsisi imkansızlığı ortaya çıktığında ortağın uygun bir tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

Somut olayda, davacıya kooperatifte tahsis edilecek başka konut olduğu davalı kooperatif tarafından da beyan edildiğine göre mahkemece öncelikle davalı kooperatif tarafından davacıya verilecek başka konut olup olmadığı konusunda araştırma yapılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. " gerekçesiyle bozularak gelmiş usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Bozma ilamı öncesi davacının, davalı kooperatiften peşin bedel ile daire satın alıp almadığı, davacının kooperatife aidat borcu olup olmadığı, dava konusu edilen taşınmazın değeri ve talep edilen alacak isteğinin haklı olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak davalı kooperatifin kayıt ve belgeleri üzerinde ve ayrıca taşınmaz başında keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi kurulu raporunda ;

davalı kooperatif tarafından belli bir bedel karşılığında akdedilen giriş taahhütnamesine istinaden 24/06/2010 tarihinde davacıya tahsis edilen... nolu dairenin 80.000,00-TL karşılığında anlaşma yapılarak peşinat olarak verilen 44.750,00-TL ' nin 80.000,00-TL' ye bölündüğünde % 55,94 oranına tekabül ettiği dikkate alındığında ve 22/05/2015 tarihi itibariyle yeni değerinin 245.000,00-tl olduğu tespit edildiğinden 137.053,00-tl değerinde bir bedele tekabül ettiği, yasal faiz oranı üzerinde yapılan hesaplama sonucunda davacının alacak tutarının 189.365,94-tl olduğunun belirlendiği,

davalı kooperatif tarafından belli bir bedel ile satılıp üye yapılan davacının yasa ve mevzuata uymayacak şekilde ortaklıktan ihraç edilerek tahsis edilen dairenin başkasına devir edilmesi nedeniyle davacının dava tarihi itibariyle 189.365,94-TL alacaklı bulunduğu görüş ve kanaatinde olunduğu ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Bozma ilamı öncesinde taraflarca bilirkişi raporuna itiraz edildiğinden itirazlar doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor istenilmiş alınan ek bilirkişi kurulu raporunda ; davalı kooperatif tarafından 2012 ve 2014 yıllarında tahsiline karar verilen aidat ve ödenti yükümlülükleri toplamı olan 59.013,00-TL' nin önceki raporda tespit edilen 189.365,94-TL' den mahsubu sonucu davacının alacak miktarının 130.352,94-TL olması gerektiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Bozma ilamı öncesi davacı tarafça, kendisine tahsis edilen bağımsız bölümün bir başkasına verildiği gerekçesi ile tazminat isteğinde bulunulduğu anlaşıldığından ve bu durumda talep edilebilecek tazminat miktarının belirlenmesine yönelik olarak Y.23.H.D.Bşk' nin içtihatları ile formül belirlenmiş olduğundan söz konusu formül gereğince hesaplama yapılması için bilirkişi kurulundan 2. kez ek rapor istenilmiş, alınan 2. ek bilirkişi kurulu raporunda: Dava tarihi itibariyle davacı ...' un davalı ... Konut Yapı Kooperatifinden 121.266,70-TL talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Bozma ilamı öncesi 2. ek raporun alınmasından sonra davacı tarafça 11/01/2016 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuş, ıslah dilekçesinde talebin 112.417,00-TL' ye yükseltildiği, ıslah harcının 18/01/2016 tarihinde yatırıldığı belirlenmiştir.

Davalı kooperatif vekili 21/01/2020 tarihli celsede dava aşamasında davacı tarafa verilecek konutun mevcut olduğunu ancak 2019 yılı itibariyle boş daire kalmadığını, davacı tarafın halen aidatlarını ödemediğini belirtmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda: Davacı tarafça, davalı kooperatif tarafından İzmir İli ...İlçesi... parselde kayıtlı arsa üzerinde yapılan konutlardan... nolu dairenin 80.000,00-TL bedel karşılığında kendisine verileceğinin kararlaştırılmasına rağmen söz konusu dairenin başkasına adına tapuya tescil edildiğinden bahisle oluşan zararın tazminine yönelik olarak davalı kooperatif hakkında mahkememize dava açıldığı,

davacı ...' un 24/06/2010 tarihli giriş taahhütnamesi ile... nolu dairenin adına tahsisi sonucu gayrimenkulün taahhütname tarihindeki değeri olan 80.000,00-TL ile ilerde genel kurul kararı ile kararlaştırılacak olan ödemeleri yerine getirmeyi kabul ve taahhüt ettiği, bu taahhüt doğrultusunda davacının davalı kooperatif yönetim kurulunun 28/06/2010 tarih 31 sayılı kararı ile ortaklığa kabul edildiği, taahhütnamede adı geçen ... nolu bağımsız bölümün dava dış... adına tapuya tescil edildiği,

davacı adına tahsisine karar verilen taşınmazın 3 kişi adına tescil edilmesi ve davalı kooperatif vekilinin 21/01/2020 tarihli celsedeki beyanında da belirtildiği üzere davacıya verilecek boş daire kalmaması sebebiyle davacının tazminat talep edebileceği , talep edilebilecek tazminatın hesaplanma yönteminin Y.23.H.D.Bşknın ilamları ile formül haline getirildiği söz konusu formül göz önüne alınarak yapılan hesaplamada öncelikle davacıya tahsis edilen bağımsız bölümün dava tarihi itibariyle değerinin belirlenmesi gerektiği bu rakamın 245.000,00-TL olduğu,

daha sonra normal bir ortağın kooperatife yapması gereken eksiksiz ödemesinin dava tarihindeki güncel değerinin bulunmasının gerektiği bunun da 137.484,00-TL olduğu, ardından bağımsız bölümün rayiç değerinden eksiksiz ödeme yapan ortağın ödemelerinin düşülerek eksiksiz ödeme yapan ortağın yaptığı ödemeleri karşılığında ne miktarda yararlanma sağladığının belirlenmesi gerektiği bu rakamın da 107.516,00-TL tutarında olduğu ,

buna bağlı olarak davacının yaptığı ödemelerin güncelleştirilmiş değerinin belirlenmesinin ve bunun da normal bir ortağın elde ettiği yararlanma miktarı ile çarpılıp çıkan rakamın normal bir ortağın eksiksiz ödemesinin güncel değerine bölünmesinin gerektiği davacının ödemelerinin güncel tutarının 63.084,00-TL olduğu,

davacı tarafça yapılan ödemenin güncel tutarı ile normal ödeme yapan ortağın elde ettiği yararlanma miktarının çarpılıp çıkan sonucun eksiksiz ödemede bulunan ortağın yaptığı ödemeye bölünmesi sonucu ortaya çıkan rakamın da 49.333,00-TL olduğu , son olarak bulunan bu rakamın davacının yaptığı ödemenin güncelleştirme tutarına eklenmesinin gerektiği bu eklemenin yapılması sonucu davacının talep edebileceği tazminat miktarının 112.417,00-TL tutarında olduğu, bilirkişi raporunda hesaplamada maddi hata yapıldığı ancak maddi hatanın mahkememizce yapılan hesaplama sonucu düzeltildiği,

davacının davalı kooperatiften 112.417,00-TL talep edebileceği, davalı kooperatifin bu alacağın 40.000,00-TL' lik bölümü yönünden dava tarihinden, kalan bölümü yönünden ıslah tarihinden itibaren temerrüde düştüğü incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E imza Hakim ... · E imza