İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/499 K.2021/224

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Otoyol işletmeciliği yaptığını, davalıya ait ... plakalı aracın otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, geçiş ücretinin yasal süresi içerisinde ödenmemesi üzerine tahsili amacıyla davalı aleyhine takip yapıldığını, davalı borçlu olmadığını ileri sürmüş ise de, ihlalli geçiş vakasına itiraz etmediğini, müvekkilinin yapımı ve işletmesini üstlendiği yoldan geçiş ücreti ödenmeksizin otoyolun kullanıldığını, müvekkili tarafından tahakkuk ettirilen 4 katı tutarındaki yaptırımın ise özel alacak statüsünde olduğunu, 6001 sayılı yasa ile düzenlendiğini,

davalıya ait aracın kamyon vasfında olduğunu bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek İzmir ... İcra Müdürlüğünün...esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatı ve yargılama giderlerine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacının ileri sürdüğü iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının iddialarını kabul etmediğini, takibe konu miktarda borçlu olmadığını, kendisinin yük taşımacılığı yaptığını, geçiş ücretlerini ödediğini, ihlalli geçişinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, davacının geçiş ihlalinden kaynaklanan alacağının tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.

DELİLLER

- Aydın İl Emniyet Müdürlüğünün 02/10/2020 tarihli cevabı yazısı ve eki, - Karayolları Genel Müdürlüğünün 08/12/2020 tarihli yazısı ve eki, - İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...sayılı icra dosyası, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Yatırım ve İşletme A.Ş, borçlusunun ..., takip konusunun 758,65 TL geçiş ücreti ve 3.034,60 TL ceza tutarı, takip tarihinin 10/03/2020 olduğu, ödeme emrinin borçluya 13/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 16/03/2020 tarihinde takibe ve ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesince 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih,... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İtirazın iptali davasının koşullarını; ilamsız bir icra takibine girişilmesi, bu takip nedeniyle çıkarılan ödeme emrine 7 günlük itiraz süresi içinde itiraz edilmiş olması, borçlunun itirazının alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde mahkemeden itirazın iptalinin talep edilmesi şeklinde sıralamak mümkündür.

İtirazın iptali davası icra takibi ile sıkı sıkıya bağlıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2004 tarih 2004/19-410 Esas, 2004/471 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, itirazın iptali davasının görülebilmesi için, öncelikle ortada takip hukuku kuralları çerçevesinde yasaya ve yöntemine uygun şekilde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. Ortada geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. Bu husus dava şartıdır ve mahkemece re’sen gözetilmesi gerekmektedir.

2004 Sayılı İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının dava ederek haklı çıkması zorunludur. Borçlunun kötüniyetle itiraz etmiş olması yasal koşul değildir. İcra inkar tazminatına, işin çabuk bitirilmesine engel olan borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır. Bunlardan ayrı alacağın likit ve belli olması gerekir.

Borçlu, yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve belli olduğunun kabulü gerekir. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. İİK 67/2. madde hükmünün amacı, borçlu olduğu miktarı bilebilecek veya bilebilecek durumda olan borçlunun icra takibine konu alacağın varlığına haksız olarak itiraz etmesini önlemektir. (Prof.Dr.B.Kuru İ.İ.Huk.2008.İst.sh.230-231).

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, yapım ve işletmesini üstlendiği otoyoldan davalının ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile geçiş ücreti ve 4 katı tutarında cezaya ilişkin olarak davalı aleyhinde takip başlattığı, davalının takibe itirazı üzerine takibin durduğu, davacının yasal bir yıllık hakdüşürücü süre içerisinde iş bu davayı ikame ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın geçiş ücretinin ödenip ödenmediği hususunda toplandığı,

Aydın İl Emniyet Müdürlüğünün 02/10/2020 tarihli cevabı yazısına göre davalıya ait aracın kamyon vasfında olduğu ve yük nakli amacıyla ticari maksatla kullanıldığı, bu nedenle nispi ticari dava niteliğindeki iş bu davada mahkememizin görevli olduğu,

davacı tarafından sunulan ihlalli geçiş bildirimi ile mahkememizce Karayolları Genel Müdürlüğünden istenilen ve mahkememize gönderilen kayıtlara göre davalıya ait... plakalı aracın 14/10/2019-15/10/2019-20/10/2019 ve 25/10/2019 tarihlerinde otoyol nakit gişesinden ödeme yapmaksızın ihlalli geçiş yaptığı, banka hareketlerine göre davalının bakiyesinin geçiş tarihleri ve 15 günlük yasal süresi itibariyle yetersiz olduğu, ayrıca davalı tarafından ihlalli geçiş ücretinin ödendiğine dair herhangi bir delil sunulmadığı, 6001 sayılı Kanunun 30. Maddesinde geçiş ücretinin ödenmemesi ve güvenliğin ihlali hallerinin düzenlendiği,

anılan maddede 3465, 3996 ve 4045 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza uygulanacağı ve bu cezanın genel hükümlerine göre tahsil edileceğinin belirtildiği, davacının uyguladığı ihlalli geçiş cezasının idari para cezası niteliğinde olmadığı, kanundan doğan özel bir alacak niteliğinde olduğu, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı,

davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen görevi yerine getirdiği anlaşılmakla davalının icra takibine yaptığı itirazın itirazın iptaline, alacağın miktarı belirli olup bu haliyle likit olduğundan hükmedilen meblağ üzerinden davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 10.02.2005 gün ve 2004/ 8013 Esas 2005/1022 Karar sayılı emsal içtihadı uyarınca da, dava açılmasında harçlandırılmayan icra inkar tazminatı, harç ve davacı yararına vekalet ücreti takdirinde dava değerine dahil edilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

E-İMZA

Hakim ...

E-İMZA