İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/53 K.2024/317

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Davacılar ile davalının ... Otomasyon Elektrik San. Ve Ticaret Ltd.

Şti. firmasının çalışanları ve aynı zamanda getirdikleri iş kapsamında komisyon alan personelleri olduklarının, duyulan gereksinim üzerine 08.08.2019 tarihinde davalı ... ile bu ilişkinin bitirilerek tüm ticari ilişki ve iş ilişkisinin sonlandırıldığının, bu doğrultuda tarafların aralarında bir protokol düzenleyerek ayrılık sürecini ve karşılıklı yükümlülüklerini imza altına aldıklarının, davacılar tarafından davalıya 08.08.2019 tarihinde 30.000.-TL ve yine 10.08.2019 tarihinde 40.000.-TL olmak üzere toplam 70.000.-TL ödeme yapıldığının,

ayrıca yine ayrılma protokolüne konu edilen ve davanın konusunu içeren birlikte çalışılan dönemde üçüncü kişi konumundaki ... Yem Tarım ve Hayvancılık San.Tic. Ltd.

Şti. firması nezdinde yürütülen proje kapsamında, bu işten sağladığı net karın 1/3’ nün davalıya komisyon olarak ödenmesini içerdiğinin, protokolde açıkça projenin bitmesini ve bedelin ödenmesini müteakip bir kar dağılımının söz konusu olacağının, kar payının net kardan hesaplanacağının, tüm masraf ve vergilendirmelerin ödenmesi sonunda net karın belirlenerek kar hesaplamasının yapılabilineceğinin açıkça belirtildiğinin, ancak davalı tarafından yapılan protokolün aksine iş bu protokol dayanak gösterilerek projenin sonlanması beklenmeksizin,

yine proje bedelinin ödenip ödenmediği dikkate alınmadan ve işbu projeye ilişkin bilanço çıkmadan davacılar aleyhine kendi kafasına göre bir bedel belirleyerek takip başlatıldığının, İzmir...İcra Müdürlüğü’ nün... esas sayılı dosyası ile 7 örnek icra takibine geçildiğinin ve kötü niyetli olarak davacıların mağdur edildiğinin, ayrıca davacılardan ... adına yasal süresinde yapılan itiraz ile hakkındaki takibin durduğunun, ancak davacılardan ... hakkında yürütülen takibin muhtara tebliğ yoluyla ve kapıya hiçbir bildirim bırakılmadan yapıldığının bu nedenle takibin kesinleştiğinin,

davacı ...’ un itiraz süresi geçtikten sonra durumdan haberdar olduğunun, diğer davacı ...’ ın da itiraz etmesine rağmen hukuki yararının varlığı dikkate alınarak oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla işbu davanın açılması zaruretinin doğduğunun, davalı tarafından kendilerine alacak gerekçesi ile olarak gösterilen projenin daha tamamlanmadığının, proje bedelinin daha ödenmediğinin, iş sahibi ile yapılan anlaşma uyarınca sonuncusunun vadesinin 24.03.2020 olduğu vadeli sıralı çeklerin teslim alındığının, alacağın henüz muaccel olmadığının,

davalının söz konusu protokolle belirlenen kar payı doğrultusunda hak ettiği komisyonu talep edebilmesi için yasa gereği öncelikle yıllık bilançonun kesinleşmesi gerektiğinin, davalı tarafça hesap yılı beklenmeksizin ve bilanço kesinleşmeksizin haksız ihtar ve icra takibi ile kar payı doğrultusunda komisyon bedeli talebinde bulunulmasının hukuki bir dayanağının olmadığının, proje kapsamında zarar edildiğinin, davalının net karın 1/3 ü olan 26.000.-TL yi nasıl tespit edip ve nasıl hesapladığının belirsiz olduğunun, davalının alacak talebinin keyfi olarak kendince bir bedelle belirlendiğinin,

ayrıca davalının hiçbir onay ve izin olmaksızın şirket hesaplarından şahsi hesaplarına para aktardığının, işbu eylemleri sebebiyle hırsızlık ve nitelikli dolandırıcılık gerekçesiyle İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulacağının ayrıca işbu haksız kazançlarının net miktarının tespiti sonrasında talep ve dava konusu edileceğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişti.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davanın yetkisiz mahkemede açıldığının, dava konusu protokolün imzalandığı 08.08.2019 tarihinde ne davalı ...’ ın ne de davacıların tacir sıfatına haiz olmadıklarının, her üçünün de dava dışı... Otomasyon Ltd.

Şti. ünvanlı firmanın çalışanları olduklarının, tarafların ilgili şirkette herhangi bir temsil yetkilerinin olmadığının, taraflar arasında imzalanan 08.08.2019 tarihli protokolün 3. ve 4. maddesinde bahsedilen alacakların davalının ...

Otomasyon’ dan alacağı işçilik alacakları ve protokolde yazılı tamamlanmamış projelerden alacağı kar payının 1/3’ ü oranında prim alacağı olduğunun, işbu alacaklardan 3.maddede belirtildiği üzere davacı ... ve ...’ un müştereken ve müteselsilen sorumlu olmayı kabul ettiklerinin, ancak burada bahsedilen alacakların işçilik alacakları ile ilgili olduğunun, herhangi bir ticari iş kapsamında da olmadığının, davalının ...

Otomasyon ile aralarındaki anlaşma gereği tamamlanan projelerden kar payı adı altında prim almakta olduğunun, işbu protokolün davalının işçilik alacakları ile prim alacaklarını kapsadığının, bu sebeplerle Mahkemenin görevsizliğine karar verilmesinin talep edildiğinin, davacılar ... ve ...’ a karşı davalı tarafından başlatılmış olan İzmir ...cra Müdürlüğü’ nün ...

E.sayılı dosyada davacı ... tarafından icra takibinin devam etmekte olduğunun, davacı ... tarafından ise takibe süresinde itiraz etmesiyle icra takibinin durduğunun, genel haciz yoluyla takibe itiraz eden borçlunun takip dayanağı belgenin İİK nun 68.maddesinde sayılan belgelerden olmaması halinde menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığının kabul edildiğinin, 6100 sayılı HMK’ nun 114.1/h bendinde “ Davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması ” dava şartı olarak kabul edildiğinden,

davacı ...’ ın işbu davayı açmakta hukuki bir yararı bulunmadığından bahisle davacı ... bakımından dava şartı yokluğu sebebiyle davanın reddinin talep edildiğinin, davacı tarafın arabuluculuk görüşmelerine konu etmediği kötü niyet tazminatı talebinde bulunduğunun, kötü niyet tazminatı yönünden dava şartı yokluğu sebebiyle reddinin gerektiğinin, dava dilekçesinin açıklamalar kısmının 5 numaralı maddesinin altında 4. Paragrafta dava öncesi “ dava şartı arabuluculuk görüşmeleri ” kapsamında karşılıklı gerçekleştirilen müzakerelerin, pazarlıkların, tekliflerin alenen kanuna,

hukuka ve meslek kurallarına aykırı bir şekilde ifşa edilerek delil gösterilmesi sebebiyle suç teşkil eden beyan ve delillerden dolayı hem davacı asiller hem de davacı vekilleri hakkında suç duyurusunda bulunma hakları saklı olduğunun, davalı ...’ ın 01.11.2015 tarihinden 05.08.2019 tarihine kadar elektrik-elektronik mühendisi “proje müdürü” olarak aralıksız ve kesintisiz olarak 7.000.-TL net maaş ile hizmet verdiğinin, sigorta primlerinin asgari ücretten gösterildiğinin, İzmir ...ş Mahkemesi’ nin...E. sayılı dosyası ile hizmet tespit davasını devam ettiğinin, komisyoncu olarak çalışmadığının net maaşına ilaveten proje başına prim aldığının,

sgk da asgari ücretli olarak gösterildiğinden bu maaşın üzerinde kalan kısmının seyahat avansı olarak davalıya ödendiğinin, 08.08.2019 tarihli protokolün 4.maddesinde “ net karın1/3’ ü belirtilen şirketler tarafından ...

Otomasyon’a ödenmesine müteakip en geç 15 gün içerisinde ...’ a ödenecektir. ” yazılı olduğunun yani hiçbir surette ne masrafların düşülmesinden bahsedildiğinin, ne vergilendirmeden, ne de yıl sonu çıkartılacak bilanço sonrası ödemenin yapılacağından bahsedildiğinin, açıkça ödemeye müteakip 15 gün sonra davalıya ödeme yapılacağının belirtildiğinin, davalının dava dilekçesinin ekindeki Ek-4 numaralı ...’ ye yapılmış olan proje teklif formunun ilk sayfasında teklifi yapan olarak adının ve e-mail adresinin yazılı olduğunun ve bu projeyi kendisinin takip ettiğinin,

maliyetler ödemeler dahil tüm detayları bildiğinin bu nedenle davacının iddia ettiği proje ile ilgili hesaplamaların kafadan yapılmış ve usulsüz olduğunun kabulünün mümkün olmadığının, İzmir ...cra Müdürlüğü’ nün...E. sayılı dosyası nezdinde yapılan icra takibine davacılardan ...’ ın itiraz ederek takibi durdurduğunun ancak davacı ...’ un herhangi bir itirazda bulunmadığının ve takibin kesinleştiğinin ayrıca usulsüz tebligat ile ilgili icra dosyasına da herhangi bir itirazda bulunmadıklarının,

dava dilekçesinde ... işi için sıralı çekler aldıklarını belirten ve çeklerin vadesi gelmediğinden alacağın muaccel olmadığını iddia eden davacıların çekleri kabul etmesinin ödemeyi almış olarak kabul edilmesi gerektiğinin, proje süresi 2 hafta olan bir işte kur farkları ve değişen işçilik ücretleri gibi şeylerin sözkonusu olmadığı dolayısıyla ...

Otomasyon firmasının zarar etmiş gibi gösterilme çabasının mevcut olduğu ve bu durumun davalı tarafından kabulünün mümkün olmadığının, ... projesinde keşfi davalının kendisinin yaptığını bu nedenle kullanılması gereken malzemelerin tüm detaylarını kendisinin çıkardığını, teklifte belirtilen malzemelerin adetlerinin kar elde etmek amacıyla fazla yazıldığının projede artan malzemelerin işi yapan ...

Otomasyon firmasına kaldığının yani müşteri ...’ ye teslim edilen herhangi bir malzeme olmadığının, ... Elektrik ve ... Elektrik ...tarafından temin edilen faturaların maliyeti yükseltmek için alındığını, 27.01.2020 tarihli ara karar uyarınca ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Bilirkişi raporları, -Taraf dilekçeleri, -Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 12.02.2020 tarihli yazısı ve ekleri, -08/08/2019 tarihli protokol ile Karşıyaka...oterliğinin ...yevmiye numaralı ihtarnameler, -İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, -İzmir ...İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, -Tüm dosya münderecatı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

SMMM ...nün 14/09/2021 Tarihli Bilirkişi Raporunda. Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre dava dışı ... Otomasyon Ltd.Şti. firmasının ... projesini yaparken 52.572,75.-TL tutarında zarar ettiği tespit edildiğinden davacılar ve davalı arasındaki protokolde belirtilen proje bazında doğacak net karın 1/3’ ünün davalıya ödenmesinin herhangi bir kar elde edilmediğinden mümkün olmadığı, dava dışı ...

Otomasyon Ltd.Şti. ile davalı ...’ ın banka hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde, davalı ...’ ın hesabına dava dışı ... Otomasyon Ltd.

Şti. firmasından 664.232,72.-TL para girişi olup bunun 369.249,00.-TL avans iade /harcama iade açıklamasıyla davalı tarafından iade edildiği, Davalı ...’ ın hesabına davacılar ... ve ... hesaplarından 45.726,00.-TL para girişi olduğu, davalı ...’ ın hesabından davacılar ... ve ... hesabına 60.266,00.-TL para çıkışı olduğu tespit edilmiştir.

Elektrik Mühendisi ... ve...'ın 05/01/2023 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda; ..., ... ve ... arasında 08.08.2019 tarihinde imzalanan protokol kapsamında “ ... Otomasyon Elektrik Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti.” nin ... Yem Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Yem Tarım ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. ile iş bu sözleşme tarihine kadar yapılmış ve bedeli tahsil edilmemiş sözleşmeler ve projeler çerçevesinde elde edeceği NET karın 1/3” ü belirtilen şirketler tarafından ...

Otomasyon içerisinde ...” a ödenecektir.” ibarelerinin yer aldığı, ... Otomasyon Elektrik Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Yem firmasına “ Otomasyon ...

Saha İşçilik bedeli “ olarak 215.000,00 TL artı KDV bedelli Teklif Mektubu hazırlandığı ve teklif kapsamında 215.000.,00 TL artı KDV karşılığında anlaşma sağlandığı, ödemenin ise 25.000,00 TL Peşin 8 adet sıralı çek ile ( ilk çek tarihi 23.08.2019 , son çek tarihi : 24.03.2020 ) yapılacağı, teklif kapsamının... ve Boşaltım Hatları , Hammadde Depoları Dolum Hatları, Dozajlama Hattı, Üretim Hattı, Sıvı Hattı, Mamul Dolum ve Boşaltım Hatlarının otomasyon donanım ve yazılımlarının temini ve devreye alınması olduğu, Keşif mahalli olan ...

Yem Tarım ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.” ne ait fabrika içerisinde ... Otomasyon Elektrik Elektronik San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılmış olan Otomasyon işleri incelenmiş olup yapılan otomasyon işlerinin bedelleri hesaplanmıştır. Söz konusu hesaplamalar Fabrika sahası içerisinde yapılan tüm imalatlar ile taraflar arasında anlaşma sağlanan sadece teklif mektubunda belirtilen mahallerde yapılmış olan imalatlar şeklinde 2 ayrı hesaplama yapılmıştır. ...

Otomasyon Elektrik Elektronik San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından söz konusu Fabrika Sahası içerisinde Pres , Premix , Üretim , Hammadde ve Mamul bölümlerinde otomasyon malzemelerinin montajının yapılarak devreye alındığı görülmüş olup yapılmış olan Tüm Otomasyon İşlerinin Bedeli 225.155,85 TL artı KDV olduğu, Teklif Mektubunda Pres bölümü bulunmadığından bu bölümde yapılan otomasyon imalatları değerlendirilmeye alınmadan hesaplama yapıldığında ise Otomasyon İşlerinin Bedelinin 186.661,90 TL artı KDV olduğu belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılardan ... yönünden yapılan incelemede, davacının hakkında davalı tarafça başlatılan icra takibine süresinde itiraz ettiği, itiraz üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır. İtirazın kaldırılması ya da itirazın iptali talebiyle mahkemeye başvurulmadığı sürece davacı ... hakkında icra takibine ilişkin işlem yapılması mümkün değildir. Bu durumda davacının kendisine yöneltilen ve durmuş olan bir icra takibinin dayanağı olan iddia edilen borç ile ilgili menfi tespit isteminde bulunması hukuki yarardan yoksun olduğundan bahisle davacılardan Soner yönünden davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacılardan... yönünden yapılan incelemede, taraflar arasındaki protokolün 4 nolu maddesinde net karın 1/3' ünün dağıtılmasının kararlaştırıldığı, Türk Dil Kurumu tarafından net kelimesinin karşılığının "kesintilerden sonra geriye kalan miktarda olan" şeklinde olduğu, yapılan işin niteliği bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde davalı tarafın kumanda odasının dahil olmadığına ilişkin iddialarının dosya kapsamıyla uyuşmadığı, teklif mektubunda bulunan malzemelerin fiyatları üzerinde hesaplama yapıldığında, maliyetin verilen fiyat teklifinin üzerinde olduğu, fiyatın teklifin altında kaldığı kabul edilse bile,

net kardan dağıtım yapılması kararlaştırıldığından, henüz yapılan işe dair kesin hesabın oluşturulmadığı, elde edilen brüt kazançtan kamu alacakları da dahil gerekli mahsupların yapılmadığı, bu haliyle kar dağıtım şartlarının oluşmadığı, davalının bu bağlamda kar payı isteme hakkının da bulunmadığı anlaşılmakla davanın davacı ... yönünden kabulüne, davalının aradaki protokole göre henüz alacak hakkının bulunmadığını bilmesi ticari hayatın bir gereği olduğundan bahisle hakkında kötü niyet tazminatına mahkumiyet karar verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır