İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/361 K.2023/293

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesiyle ; müvekkili idarenin güvenlik hizmeti işinin 5393 Sayılı Kanun ve 4857 Sayılı İş Kanununun verdiği yetki ile 4734 Sayılı Kanun uyarınca hizmet satın alınması yoluyla yapıldığı, bu kapsamda dava dışı işçi...'in idaresinde 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti., 01.01.2012-30.06.2014 ve 01.07.2014-30.06.2015 tarihleri arasında davalı ... Güvenlik ... Ltd.

Şti, 01.07.2015-01.04.2018 tarihleri arasında davalı ... Özel Güvenlik .... Ltd.

Şti ve 02.04.2018-15.01.2021 tarihleri arasında kendi idareleri bünyesinde işçi olarak çalıştığı, davalıların, dava dışı işçinin iş sözleşmesinin son bulması ile birlikte müvekkili idare tarafından ödenen kıdem tazminatının kendi bünyesinde çalıştığı döneme ilişkin miktarından ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte sorumlu olduğu, müvekkili idare tarafından dava dışı işçiye 75.588,26 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı, davaya konu edilen 54.865,99 TL'lik müvekkili idareye isabet eden kısım hariç olmak üzere davalılara isabet eden kıdem tazminatının miktarı olduğu,

bu tutardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarından bahisle 54.865,99 TL'lik kısmın davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak kaydıyla ödeme tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesiyle; öncelikle iş bu davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, yetkili mahkemelerin Uşak Mahkemeleri olduğu, davacının yapmış olduğu ödemeden iş bu dava ile haberdar olunduğu, alacaklının zararını tanzim eden davacının müvekkillerine rücu ettiği, ancak herhangi bir bildirim ve ihbarda bulunmadığı, bu durumun dürüstlük kurallarına aykırı olduğu, müvekkili şirketlerin davacıdan ihale ile iş aldığı ve davacıdan aldığı talimat ile hareket ettiği, buna rağmen davacının gerçeğe aykırı beyanları ile hakkını kötüye kullandığı, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkillerine rücu imkanının bulunmadığından bahisle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında SGK'ya müzekkere yazılarak dava dışı işçi...'in hizmet döküm cetvelleri getirtilerek dosyamız arasına eklenmiştir.

2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, hesap bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 11.01.2022 tarihli raporda; davacı idare tarafından dava dışı...'e kıdem tazminatı olarak toplam 75.588,26 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme nedeniyle davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 25.769,67 TL'den, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 7.815,90 TL'den, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 20.856,22 TL'den sorumlu oldukları bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında aynı bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 20.04.2022 tarihli ek raporda; davacı idare tarafından dava dışı...'e kıdem tazminatı olarak toplam 75.588,26 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme nedeniyle davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 25.769,67 TL'den, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 7.815,90 TL'den, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 20.856,22 TL'den sorumlu oldukları bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında aynı bilirkişiden yeniden 2.kez ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 11.09.2022 tarihli 2.ek raporda; davacı idare tarafından dava dışı...'e kıdem tazminatı olarak toplam 75.588,26 TL ödeme yapıldığı, bu ödeme nedeniyle davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 25.970,46 TL'den, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 7.876,80 TL'den, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 21.018,73 TL'den sorumlu oldukları bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı vekilinin rapora itirazları doğrultusunda dosya daha önce rapor düzenleyen bilirkişiye yeniden tevdi edilmek suretiyle takdiri tamamen mahkememize ait olmak üzere damga vergisi de dahil edilmek suretiyle öncelikli olarak davacının sorumlu olduğu tutarın hesaplanması, daha sonra bu kısım ayrı tutularak kalan kısım üzerinden her bir davalıya isabet eden tutarların ayrı ayrı hesaplanması yönünden bilirkişiden ek rapor istenilmesine karar verilmiş olup, düzenlenen 26.12.2022 tarihli 3.ek raporda; davacı idare tarafından dava dışı...'e kıdem tazminatı olarak toplam 75.588,26 TL ödeme yapıldığı,

bu ödeme nedeniyle davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 25.966,75 TL'den, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 7.875,68 TL'den, davalı ... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'nin 21.015,73 TL'den sorumlu oldukları bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL

Dava; Dava dışı işçiye davacı tarafça işçilik haklarından kaynaklı olarak ödendiği iddia olunan dava konusu tutarın dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında belirtilen dönemlerle sınırlı olarak her bir davalı sorumlu olmak kaydıyla taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilaf, yine taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnameler gereğince davacının dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacakları nedeniyle davalılara rücu edip edemeyeceği, davalılardan her birinin dava dilekçesinde belirtilen dönemler itibariyle davacıya karşı dava dışı işçiye davacı tarafça ödenen tutardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Her ne kadar davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde davalıların ikametgahı itibariyle Uşak Mahkemelerinin yetkili olduğu konusunda yetki itirazında bulunmuş ise de, mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların arasındaki sözleşmelerin 37.maddesinde ihtilaf halinde İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair yetki şartı bulunduğundan davalılar vekilinin yetki itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilebilmesi açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi... tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda sonuç olarak; dava dışı işçi...'in Eshot Genel Müdürlüğü'nde 01.01.2010-26.12.2014 dönemleri arasında, 01.01.2011-31.12.2011, 02.09.2012-11.09.2012, 30.05.2013-02.06.2013 tarihleri arasında ... Güvenlik .... Ltd. Şti.'de 377 gün, 01.01.2012-31.08.2012, 01.10.2012-30.05.2013, 02.06.2013-30.06.2015 tarihleri arasında ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'de 1243 gün, 01.07.2015-01.04.2018 tarihleri arasında ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'de 1006 gün ve 02.04.2018-15.01.2021 tarihleri arasında ... A.Ş'de 1020 gün çalıştığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Yine bilirkişiden alınan kök ve ek raporlarda sonuç olarak; davacı Eshot Genel Müdürlüğü ile davalılar arasında yapılan Hizmet Alım Sözleşmeleri incelendiğinde sözleşmelerin 12.1.6.maddesinde "Oluşacak kıdem ve ihbar tazminatları ile ilgili her türlü sorumluluk yükleniciye ait olup, 4857 Sayılı İş Kanunu ve hükümlerine göre işlem yapılacaktır." hükmünün yer aldığı,

yine taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi Genel Şartnameleri incelendiğinde, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin "Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel, Çalışanların Özlük Hakları, Çalışma Şartları" başlıklı 6.bölümünün 38.maddesinin ilk cümlesinde "Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu iş kolu veya meslekte bu iş için bu mevzuatla kabul edilenden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır." hükmünün yer aldığı,

Yargıtay 23.Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin emsal kararları çerçevesinde sözleşme ve eki niteliğindeki genel şartname ve teknik şartname hükümleri değerlendirildiğinde işçilik alacaklarından ve kıdem tazminatından alt işverenlerin dönemleri itibariyle sorumlu olmaları gerektiği belirtilmiştir.

Bilirkişi tarafından en son düzenlenen ve hükme esas alınan 26.12.2022 tarihli ek raporda ise, yapılan hesaplama neticesinde davacı şirket tarafından dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı alacağı nedeniyle 19.02.2021 tarihinde net 75.588,26 TL, brüt 76.166,36 TL ödeme yapıldığı belirlenmiş olup, davacının işçiyi kendi bünyesinde çalıştırdığı dönem itibariyle dava dışı işçiye ödenen brüt kıdem tazminatının (76.166,36 TL / 3646 x 120=) 21.308,20 TL'sinden sorumlu olduğu, buna göre davacı tarafça dava dışı işçi için ödenen brüt kıdem tazminatı tutarı olan 76.166,36 TL'den davacının talep dışı bıraktığı ...

A.Ş'de çalıştığı süre hariç tutulduğunda davalıların sorumlu olacağı tutarın (76.166,36 TL - 21.308,20 TL=) 54.858,16 TL olduğu, dava dışı işçinin davalılardan ... ... Ltd. Şti. bünyesinde 01.01.2012-31.08.2012, 01.10.2012-30.05.2013, 02.06.2013-30.06.2015 tarihleri arasında toplam 1243 gün çalıştığı ve bu nedenle çalıştığı dönem dikkate alındığında bu tutarın 25.966,75 TL'sinden sorumlu olduğu, diğer davalı ... Güvenlik ... Ltd.

Şti bünyesinde ise dava dışı işçinin 01.01.2011-31.12.2011, 02.09.2012-11.09.2012, 30.05.2013-02.06.2013 tarihleri arasında toplam 377 gün çalıştığı ve çalıştığı bu dönem dikkate alındığında davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının 7.875,68 TL'sinden bu davalının sorumlu olduğu, diğer davalı ... Özel ... Ltd.

Şti bünyesinde ise dava dışı işçinin 01.07.2015-01.04.2018 tarihleri arasında toplam 1006 gün çalıştığı ve çalıştığı bu dönem dikkate alındığında davacı tarafça dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının 21.015,73 TL'sinden bu davalının sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiş olmakla aynen benimsenip hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi ek raporu gereğince davanın kısmen kabulüne. 21.015,73 TL'nin davalı ...

Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti'den, 7.875,68 TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.'den, 25.966,75 TL'nin de davalı ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ayrı ayrı tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin yerinde görülmediğinden reddine karar verme gereği doğmuştur.

HÜKÜM / Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

Davanın KISMEN KABULÜNE; 21.015,73 TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti'den, 7.875,68 TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Hiz. Ltd. Şti.'den, 25.966,75 TL'nin de davalı ... Güvenlik Sis. Özel Güvenlik Tic. Ltd. Şti.'den dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte ayrı ayrı tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin yerinde görülmediğinden reddine,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 3.747,36 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan toplam 936,98 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.810,38 TL nispi karar ve ilam harcının (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 1.348,98 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Danışmazlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti. 1.067,94 TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 393,46 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 996,28 TL peşin harcın davalılardan (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 478,21 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Danışmazlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti. 378,58 TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 139,49 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) tahsiliyle davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 173,00 TL tebligat ve posta gideri, 700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 873,00 TL yargılama giderinin (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 419,04 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Danışmazlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti. 331,74 TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 122,22 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalılardan (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 652,80 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Danışmazlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti. 516,80 TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 190,40 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) alınarak hazineye irat kaydına,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Ticaret Ltd. Şti. 4.416,00 TL'sinden, davalı ... Özel Güvenlik Danışmazlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd. Şti. 3.496,00 TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. 1.288,00 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Katip ... e-imza Hakim ... e-imza