İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/180 K.2023/374

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta sürücüsünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 16/11/2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, kaza neticesinde davacı aracında hasar oluştuğu, hasar nedeniyle değer kaybı meydana geldiği, değer kaybına ilişkin olarak ekspertiz hizmeti alındığı, davalı sigortaya müracaat edildiği, davalı sigorta sürücüsünün tam kusurlu olmasına rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığını belirterek 100 TL değer kaybının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasara ilişkin yükümlülüklerin yerine getirildiği, hasar onarım bedelinin davacıya ödendiği, sorumluluklarının poliçe teminat limiti, sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve gerçek zararla sınırlı olduğu, mahkemece araç sürücülerin kusur durumu ile değer kaybı zararına ilişkin olarak bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, ekspertiz ücretinden sorumluluklarının bulunmadığı, temerrüdün dava ile gerçekleştiği, talep edilebilecek faizin yasal faiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı) isteğine ilişkindir.

DELİLLER

-Kaza tutanağı, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporu, fatura ve sigorta başvurusuna ilişkin belgeler ile kaza ve hasara ilişkin fotoğraflar, -Ray sigorta tarafından sunulan 18/04/2022 ve 19/07/2022 tarihli yazı ve eki poliçe, hasar dosyası ve ödeme dekontu, - Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinin 30/03/2022 tarihli yazısı ve eki, -Türkiye Noterler Birliğinin 05/04/2022 tarihli yazısı ve eki, -... A.Ş'nin 08/06/2022 tarihli yazısı ve hasar dosyası, -İzmir ...Noterliğinin 01/11/2022 tarihli yazısı ve eki, -ATK Trafik İhtisas Dairesinin 09/02/2023 tarihli raporu, -Bilirkişi ...'ın 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Öncelikle, değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında gözönüne alınmalıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin(Kapatılan) kökleşmiş ilke ve uygulamalarına göre trafik kazalarına dayalı araç değer kaybı tazminatı, hasarlı aracın, hasara uğramadan önceki ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki ikinci el piyasa değerinin saptanması ve karşılaştırılması suretiyle belirlenir. Aradaki fark meydana gelen değer kaybıdır. Ancak aracın tamiri ekonomik değilse yani araç pert total ise değer kaybı talep edilemez(Bu yöndeki kararlar için bkz. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 28/12/2017 tarih ve ... Karar; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 11/10/2018 tarih ve ...Karar sayılı ilamları.).6100 Sayılı HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda ihtisas sahibi kimselerin dinlenmesi ve rapor alınması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde.

16/11/2021 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araçların çarpışması neticesinde çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının işbu dava ile ... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak değer kaybı talebinde bulunduğu ve zararın ... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalı sigortadan tazminini talep ettiği, davalı sigortanın sorumluluklarının poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı,

mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi ile hesaplamanın zmms genel şartlarına göre yapılması gerektiğini savunduğu, taraflar arasında davaya konu kazada davacı aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı, değer kaybı var ise miktarının ne olduğu, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.

Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmamasına ve sorumluluk sigortaları TTK'da düzenlendiğine göre, davacı ve davalı sigorta arasındaki uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu değerlendirilmekle somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacı aracının tescil kaydının incelenmesinde, mülkiyeti muhafazaya ilişkin mahrumiyet kaydının bulunduğunun tespit edildiği, buna ilişkin İzmir ...

Noterliğine ait 01/06/2020 tarih ve... yevmiye nolu mülkiyeti muhafaza kaydı ile satış sözleşmesinin bir örneğinin dosyaya kazandırıldığı, bu kaydın incelenmesinde davacının dava dışı ...'e dava konusu araç nedeniyle borçlu olduğunun anlaşıldığı, mahkememizce adı geçene ilgili sıfatı ile muhtıra çıkartılarak davacıya ait ... plakalı araç üzerinde mülkiyeti muhafaza şerhinin devam edip etmediği, söz konusu kayda dayanak borç ilişkisinin devam edip etmediği, davacının borcunu ödeyip ödemediği,

borç devam ediyorsa davaya ve tazminatın davacıya ödenmesine açıkça ve kayıtsız olarak muvafakat edilip edilmediği hususlarında mahkememize 2 haftalık kesin süre içerisinde beyanda bulunulmasının istenildiği, adı geçenin mahkememize sunmuş olduğu 21/03/2023 tarihli dilekçesi ile kayıtsız ve koşulsuz olarak dava konusu kaza nedeniyle hükmolunacak tazminatın davacı ...'ya ödenmesine muvafakat ettiğine ilişkin beyan dilekçesi sunduğu anlaşılmış ve davacının aktif husumet ehliyeti koşulunun gerçekleştiği değerlendirilmiştir.

Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.

Mahkememizce taraf sürücülerin kusur ve sorumluluğuna ilişkin dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, ATK tarafından düzenlenen 09/02/2023 tarihli kusur raporunda, 16.11.2021 günü saat 20:30 sıralarında davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile... üzerinde seyir halinde iken olay mahalli kavşağa geldiğinde aracının sağ yan ön kısımları ile seyir istikametine göre sağından... üzerinden seyirle gelen sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sol ön kısımlarının çarpışması neticesi davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,

sürücü ...'in sevk ve idaresindeki otomobil ile seyri sırasında geldiği olay yeri kavşakta bölünmüş yol olan ... Sokağa giriş yapmak istediği sırada, yola gereken dikkatini vermediği, araç trafiğini etkin şekilde kontrol etmediği, güvenli ortamın oluşmasını beklemediği, bu haliyle, ana yolu takiben yaklaşan araca geçiş hakkını vermeden yola girerek, söz konusu araç ile çarpışması sonucu meydana gelen olayda asli %80 oranında kusurlu olduğu,

davacı sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolu takiben seyirle geldiği olay mahalli kavşağa tedbirli ve kontrollü şekilde hız azaltarak yaklaşması gerekirken bu hususa riayet etmeyip, sağından kavşağa giren araca karşı etkin tedbir almadan çarpışması sonucu meydana gelen olayda tali %20 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davacının dava konusu olay nedeniyle değer kaybı zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu hususunda dosyasının otomotiv bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/10/2022 tarihli raporda, davacı aracının dava konusu kazada sağ ön kısmından hasar aldığı, ön panel, sağ ön çamurluk, motor kaputu, ön tampon değişimi ile motor traversi, sağ ön podye, sağ ön kapı ve sağ marşpiyel sacının ise onarıldığı, dava konusu kaza öncesinde başka 3 kazasının bulunduğu, aynı bölgeden geçmiş hasar kaydının olmadığı, aracın 2014 model,...marka, 170.280 km'de olduğu,

araçta meydana gelen değer kaybının, aracın özel ve tüzel kullanım şekli, bakım-onarım durumu, vaki kaza öncesindeki hasarlı-hasarsız hali, yaşı, kilometre durumu ve değerini etkileyen tüm faktörler dikkate alınarak, Yargıtay kararları doğrultusunda aracın hasar meydana gelmeden öncesi kaim değeri ile meydana gelen hasar sonrası 2.el piyasa kaim değeri arasındaki farka göre belirlendiği, kaza tarihi itibariyle kasko değerinin 120.450,00 TL olduğu, yapılan serbest piyasa araştırmasında aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki...icinin 125.000,00 TL, aracın onarılmış haldeki...icinin ise 115.000,00 TL olarak tespit edildiği,

buna göre dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının 10.000,00 TL olduğu, talep edilen ekspertiz ücretinin 2021 yılı eksper ücret tarifesine göre makul bir miktar olduğu, yargılama gideri olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Davacıya ait ... plakalı aracın davacının sevk ve idaresindeki iken dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması neticesinde çift taraflı, maddi hasarlı kazanın meydana geldiği, mahkememizce alınan ATK kusur raporuna göre davalı sigorta sürücüsünün yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, geçiş önceliğine riayet etmediği, asli ve %80 kusurlu olduğu, davacının ise kavşağa yaklaşırken tedbirli olması ve hızını yavaşlatması gerekirken bu hususa riayet etmediği, tali ve %20 kusurlu olduğu, davacı tarafından söz konusu rapora itiraz edilmiş ise de, kazaya konu mahalin kontrolsüz kavşak olduğu,

davacının geçiş önceliği bulunmakla birlikte kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatması ve tedbirli davranması gerektiği, bu nedenle mahkememizce ATK Trafik İhtisas Dairesinin kusur değerlendirmesinin hakkaniyete ve somut dosya kapsamına uygun görüldüğü, davacının kusur raporuna ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, davalı sigorta sürücüsü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu, dava konusu kazada davacıya ait aracın sağ ön kısımlarından hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

her ne kadar davalı sigorta tarafından 7327 sayılı yasa ile 2918 sayılı KTK'nun 90 ve 93 maddelerinde değişiklik yapıldığı ve hasar bedeli hesabına ilişkin hesaplamanın zmms genel şartlarına göre yapılması istenilmiş ise de Anayasa Mahkemesinin 29/12/2022 tarih ve 2021/82 esas sayılı dosya kapsamında 7327 sayılı yasa ile KTK'nun 90.maddesinin 1.fıkrasına eklenen 2.cümlenin iptaline karar verildiği, iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunlu olduğu,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ettiği, Anayasa Mahkemesince bir kanun hükmünün iptal edildiği bilindiği halde görülmekte olan davaların anayasa aykırılığı saptanan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği, bu kapsamda iş bu davada Türk Borçlar Kanunun haksız fiile ilişkin hükümleri,

KTK hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtayın genel şartlarının yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa...içlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, bilirkişi tarafından tespit edilen değer kaybı zararının kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli,

geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları ile meydana gelen hasarın boyutuna göre makul olduğu, bu nedenle davacının davalı sigorta sürücüsünün %80 kusuruna karşılık 8.000,00 TL değer kaybı talep edebileceği, davalı...

Sigorta A.Ş'nin kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın 19/10/2021-19/10/2022 tarihleri arasındaki dönemde ve kaza tarihi itibariyle zmms sigortacısı olarak davacının değer kaybına ilişkin zararından dava dışı sürücü ile birlikte sorumlu olduğu, davalı sigorta yönünden ise davacının davalı sigortaya 16/02/2022 tarihinde başvuruda bulunduğu, davalı sigortanın 8 iş günlük yasal sürenin sonunda 01/03/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, davacının 23/02/2023 tarihinde değer arttırım dilekçesini sunduğu,

somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybı bedeline ilişkin hesaplama yapan otomotiv bilirkişi raporlarının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa...içleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının değer kaybı talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa...içlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa...içlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.

E-İMZA E-İMZA