İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/580 K.2022/1181

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Ticari Defterlerin Teslimi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı arasında mali hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, davalı ile mevcut olan sözleşmenin feshedildiği, bu konuda davalıya ihtarname gönderildiği, davalının kendisine yapılan ihtara rağmen şirketin defter ve kayıtlarını teslim etmediği, davalı aleyhinde suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek davacı şirkete ait 2020-2021 yılları yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, damga vergisi defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve karar defterinin davalıdan alınarak davacıya teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunduğu, davacının basiretsiz davrandığı, davacının sözleşmedeki kanuni adresi kabul ettiği, adres değişikliği halinde bildirimde bulunması gerektiği, davacı şirketin bildirimi üzerine defterleri teslim etmeye hazır olduğunu davacıya yazılı olarak bildirdiği, ancak bu yazının iade edildiği, defterlerin teslim edilmemesi konusunda kusurun davacıdan kaynaklandığı, davacı vekilinin vekaletnamesinin yetersiz olması nedeniyle davacıya iade etmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, davacı şirkete ait 2020-2021 yılları yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, damga vergisi defteri, yönetim kurulu karar defteri, pay defteri, genel kurul toplantı ve karar defterinin davalıdan alınarak davacıya teslimi istemine ilişkindir.

DELİLLER

-İzmir 48 Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas, sayılı dosya sureti, -İzmir 4 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya sureti, -İzmir Vergi Dairesinin 31/08/2022 tarihli yazısı ve eki,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı şirketin davalı ile aralarında muhasebe hizmetine ilişkin sözleşme bulunduğu, bu sözleşme kapsamında davalı tarafından ticari defter ve kayıtların tutulduğu, ancak sözleşmenin davacı şirket tarafından feshedildiği, feshe rağmen davalının ticari defter ve kayıtları iade etmediği iddiası ile iş bu davayı ikame ettiği, davalının taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini kabul ettiği, defterlerin davacıya iade edilmemesi için geçerli mazeretleri olduğunu savunduğu,

yargılama aşamasında davalının davaya konu defterleri davacıya iade edilmek üzere mahkememize teslim ettiği, mahkememizce söz konusu defter ve kayıtların talep üzerine davacı şirkete teslim edildiği, davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 331.maddesi uyarınca yargılama giderleri konusunda yapılan değerlendirme de ise, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin davacının feshi ile sona erdiği hususunda taraflar arasında bir ihtilaf bulunmadığı, ticaret defter ve kayıtların davacıya teslim edilmemesine ilişkin davalının mazeretlerinin geçerli ve haklı olup olmadığının incelenmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan incelemede, kural olarak alacaklının borçluya ait olup onun rızası ile zilyedi bulunduğu taşınır veya kıymetli evrak üzerinde hapis hakkına sahip olduğu,

hapis hakkının kullanılması için borcun muaccel olması ve niteliği itibariyle bu eşyanın alacak ile bağlantısı bulunması gerektiği, zilyetlik ve alacağın ticari ilişkiden doğması halinde tacirler arasında bu bağlantının var sayıldığı,

ancak TMK'nun 951.maddesi uyarınca niteliği itibariyle paraya çevrilmeye elverişli olmayan taşınır üzerinde hapis hakkı kullanılamayacağı, alacaklının üstlendiği yükümlülükle veya borçlunun teslim sırasında ya da daha önce verdiği talimatla veya kamu düzeniyle bağdaşmayan hâllerde de hapis hakkı kullanılamayacağı, buna göre somut olayda TMK'nun 951.maddesi uyarınca davalının alacaklı olduğu kabul edilse dahi davalının hapis hakkını kullanamayacağı, niteliği itibariyle dönemsel yükümlülüklere (beyanname verme v.b) tabi olan defter ve kayıtları davacıya teslim etmesi gerektiği,

ayrıca davalı tarafından defter ve kayıtları teslime hazır olduğu davacıya bildirildiği halde davacı tarafından alınmadığı savunması ileri sürülmüş ise de davalının kayıtsız ve koşulsuz olarak teslime hazır olduğuna ve bunu davacıya bildirdiğine dair herhangi bir yazılı delil ibraz etmediği, davanın açılmasına kendi eylemi ile sebebiyet verdiği ve yargılama giderinden sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmakla yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

E-İMZA

Hakim

E-İMZA