İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/883 K.2024/432

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile aralarında ticari satım ilişkisi bulunduğu, bu ilişki kapsamında davalının cari hesap borcunu ödemediği, davalı aleyhinde takip yapıldığı, davalı tarafça takibe yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA

Davalı vekili yasal süresinden sonra sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacıya muhtelif tarihlerde toplam 39.700,00 TL ödeme yapıldığı, davacıya borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

DELİLLER

-Taraf defter ve kayıtları, -İzmir ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya sureti, -Davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan dekontlar, -İzmir Esnaf ve Sanatlarlar odasının 08/02/2024 tarihli yazısı, -İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünün12/02/2024 tarihli yazısı ve eki, -İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 05/02/2024 tarihli yazısı ve eki, -Bilirkişi ...'nın 21/03/2024 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.

Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22.09.2021 tarihli ve 2017/(19)11-1663 E., 2021/1070 K. sayılı kararında da değinilmiştir.

Dava yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi gereğince ispat yükü, Kanun’da özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

Bu açıklamalar göstermektedir ki, itirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının, davalı aleyhinde İzmir ...

İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasında cari hesap alacağına istinaden 20.799,98 TL asıl alacak, 1.050,54 TL faiz olmak üzere toplam 21.850,52 TL alacak üzerinden takip başlattığı, ödeme emrinin davalı borçluya 29/08/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 01/09/2023 tarihinde yasal süresi içerisinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine davacının iş bu itirazın iptali davasını ikame ettiği, davacının davalı ile aralarında satım sözleşmesi bulunduğu, davalıdan cari hesap alacağı bulunduğu, bu kapsamda davalı aleyhinde takip yapıldığı,

davalı tarafından takibe yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği, davalının taraflar arasında satım sözleşmesi bulunduğu, davacıya borcunun bulunmadığı, davacıya ödeme yaptığını savunduğu, taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ihtilafsız olup, davacının takip tarihi itibariyle davalıdan cari hesaba istinaden alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacaklı olduğu miktarın ne kadar olduğu ve takibe yapılan itirazın haksız olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.

İzmir Vergi Dairesi, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü ve İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasının cevabı yazılarına göre davalının bilanço usulüne göre defter tuttuğu, tacir sayılan kimselerden olduğu, her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren nispi ticari dava niteliğindeki satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, ilişki var ise bu ilişkinin ticari defterlere ne şekilde yansıdığı hususunda taraf defterlerinin bilirkişi tarafından incelenmesine karar verildiği, bu kapsamda taraflara dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak 2022-2023 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarını sunmak veya bulunduğu yeri bildirmek üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin sürenin sonuçlarının ihtar edildiği, tarafların ticari defter ve kayıtların bulunduğu adresi bildirdiği, mahkememizce bu mahalde inceleme yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği,

bilirkişinin 21/03/2024 tarihli raporunda, taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, kendileri lehine delil vasfına sahip olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin cari hesap şeklinde taraf defterlerine yansıdığı, takip tarihi itibariyle davacının kendi defterlerine göre davalıdan 20.799,98 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerinde ise davalının takip tarihi itibariyle davacıya 40.899,98 TL borçlu göründüğü, taraf defterleri arasındaki uyuşmazlığın 12/12/2022 tarihli 20.100,00 TL' lik ödemenin davalı defterinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, bu ödemenin dava dışı ...

Perde Ltd Şti defterinde kayıtlı olduğu, davacı defterlerinde de kayıtlı olan bu ödemenin davalının borcundan mahsubu neticesinde davalının takip tarihi itibariyle davacıya 20.799,98 TL borçlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı vekiline takip öncesi işlemiş faiz talebi olup olmadığını açıklamak, talebi varsa buna ilişkin eksik harcı ikmal etmek üzere 02/02/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında süre verildiği, davacı vekilinin kesin süre içerisinde beyanda bulunmadığı ve ara karar gereğini yerine getirmediği, bunun yasal sonucu olarak davacının harcını ödememiş olduğu takip öncesi işlemiş faiz talebinin dava konusu olmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nun 222.maddesine göre ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamasının şart olduğu,

ayrıca bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerin sahibi veya halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmemesi yahut defter ve kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerler ile ispatlanmamış olması gerektiği, diğer tarafın anılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı,

bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtların birbirinden ayrılamayacağı, açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtları birbirini doğrulamayan ticari defter ve kayıtların sahibi aleyhine delil olacağı, somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacının usulüne uygun tutulan defterlerine göre takip tarihi itibariyle davalıdan cari hesap nedeniyle 20.799,98 TL alacaklı olduğu, davalının ise kendi defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacıya cari hesapta 40.899,98 TL borçlu göründüğü,

taraf defterleri arasındaki uyuşmazlığın davacı defterinde kayıtlı olmakla birlikte dava dışı ...Perde Ltd Şti hesabından davalı namına davacıya yapılan 12/12/2022 tarihli 20.100,00 TL'lik ödemenin davalı defterinde kayıtlı olmamasından kaynaklandığı, davacı defterlerinde de kayıtlı olan bu ödemenin davalının kendi defterine göre borcundan mahsubu neticesinde davalının takip tarihi itibariyle davacıya 20.799,98 TL borçlu olduğu, davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde sunulan tüm ödemelerin davacı defterinde kayıtlı olduğu, bu ödemelere rağmen davacının dava konusu takip tarihi itibariyle davalıdan 20.799,98 TL alacaklı olduğu,

açılış ve kapanış onayları yaptırılmış, birbirini doğrulayan taraf defterlerinin delil vasfına sahip olduğu, davacının iddiasını ve asıl alacağının varlığını taraf defterlerinin uyuştuğu takip konusu asıl alacak tutarı olan 20.799,98 TL tutarında ispat ettiği, bu durumda ispat külfetinin yer değiştirdiği davalıya geçtiği, davalı tarafından borcun sona erdiğinin (ödeme v.s) yazılı delille ispat edilmesi gerektiği, dava dilekçesinin davalıya 22/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalının yasal süresinden sonra davaya cevap verdiği,

davalı tarafça her ne kadar yemin deline dayanılmış ise de deliller süresinde bildirilmediğinden davalının yemin ve diğer delillerini kullanmasının yasal olarak olanaklı olmadığı, davalının takip ile temerrüde düştüğü, tarafların sıfatı ve dava konusu uyuşmazlığın niteliğine göre talep edilebilecek faiz türünün avans faiz olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu,

ayrıca uyuşmazlığa konu alacak miktarı likit olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebinin yasal şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

E-İMZA E-İMZA