İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/502 K.2021/258

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın 24.10.2017 tarihinde Bursa İli Osmangazi İlçesi Gemlik Yolu üzerinde normal hızda, kendi şeridinde ve kurallara uygun bir şekilde seyir halindeyken, maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın müvekkilinin aracına çarptığını ve tam kusurlu olarak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, oluşan kaza sonucunda taraflarca kaza tespit tutanağı tutulmuş olup tutulan bu tutanakta karşı yan araç sürücüsünün kusurun kendinde olduğunu beyan ve imza ettiğini,

kaza sonrası Tramer Komisyonu oy birliğiyle karşı yana ait aracın tam kusurlu müvekkilinin ise kusursuz olduğu sonucuna vardığını, karşı tarafın aracının davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... nolu poliçe ile sigortalandığını, kaza neticesinde müvekkilinin aracının ana aksamlarının değiştiği ve ciddi anlamda kaporta işçiliği ve boya işçiliği yapılmış olduğunun ekte sunulu ekspertiz raporu ile de sabit olduğunu, müvekkilinin aracında KDV hariç 2.742,43 TL maddi hasarın meydana geldiğini, davalı ...

Sigorta A.Ş.ye 21.03.2018 tarihinde değer kaybı talebi için başvuruda bulunulduğunu ve başvurusuna istinaden sigorta şirketince 11.04.2018 tarihinde 272,00-TL ödemede bulunulduğunu, ancak müvekkilinin aracının markası, modeli, km’ si ve araçtaki hasar miktarı dikkate alındığında yapılan bu ödemenin çok yetersiz olduğunun açıkça ortaya çıkacağını, öte yandan da aracın tamir sürecinin uzun sürdüğü ve müvekkilinin bu süre boyunca araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararların da karşı yan araç maliki ile araç sürücüsü tarafından ödenmediğini beyan ederek,

müvekkilinin aracında meydana gelen 50,00-TL bakiye değer kaybının tüm davalılardan müşterek ve müteselsil olarak işleyecek faiziyle, 100,00-TL araç mahrumiyet bedelinin ise sigorta şirketi dışındaki davalıdan işleyecek faizi ile tahsili talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 27/01/2021 tarihli dilekçesi ile; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, bedel arttırım taleplerinin kabulü ile 50,00-TL'lik bakiye değer kaybı taleplerini 1.678,00-TL arttırılarak 1.728,00-TL'ye yükseltilerek davalılardan müşterek ve müteselsili olarak davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, sigorta şirketi dışındaki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile 100,00-TL'lik araç mahrumiyet bedeli taleplerini ise 775,00-TL arttırılarak 875,00-TL'ye yükseltilerek sigorta şirketi dışındaki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ve yargılama giderleriyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle.

Davaya cevap verilebilmesi için delillerin taraflarına tebliğinin gerektiğini, davacının müracaatı üzerine değer kaybı bedelinin ödendiğini ve başvurunun reddi gerektiğini, değer kaybı ödemesi ile zararların karşılanmış olduğu ve fazlaya dair taleplerin her halükarda reddinin gerektiğini, değer kaybının ZMS Sigortası Genel Şartları’nda düzenlenen A.5.A maddesi ve esaslara göre belirlenmesi gerektiğini, dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini,

bilindiği üzere daha önce kaza geçiren araçların bir kez değer kaybına uğradıktan sonra sonraki kazalarda meydana gelen hasara göre değer kaybının oluşmasının oldukça güçleştiğini, dava konusu araç hakkında önce karışmış olduğu kazalar ile ilgili kayıtların sorulması ve bildirilmesi amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu yönündeki iddialarının kabul etmediklerini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu,

kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılması gerektiğini, söz konusu olayın işleten açısından haksız fiilden kaynaklanan bir olay olduğu ve bu tür durumlarda ancak yasal faiz talep edilebileceğini, avans faizi istemlerinin her durumda reddinin gerektiğini, ekspere hesaplattırılan 272,00 TL değer kaybı tutarının müvekkili şirketçe 11.04.2018 tarihinde davacı tarafa ödendiğini belirterek haksız davanın reddini, kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılmasını,

değer kaybının ZMMS Genel Şartları A.5.a md. ve ekinde yer alan esaslara göre belirlenmesini talep etmiştir.

Diğer davalı ...'a dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER

Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişiden alınan 22/03/2019 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "..1- Sürücü ..., sevk ve idaresindeki davalı sigortalı şirketine trafik sigortalı ... plakalı aracı ile 2918 s. KTK’nun m.52/A maddesi, m.52/B maddesi, m.57/A maddesi, m.57/B-5 maddesi, ile asli kusurlardan m.84/H maddelerini ihlali neticesinde kazanın oluşumunda %100 oranında ASLİ ve TAM KUSURLU OLDUĞU

2- Davacı aracı sürücüsü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı ile, Eski Gemlik karayolu üzerinde kurallara uygun şekilde şeridinde seyri esnasında, şeridine ani ve kontrolsüz giren sigortalı ... plakalı aracın çarpması neticesinde kazaya karıştığından kazanın oluşumunda KUSURU OLMADIĞI

3- Dava dışı araç sürücüsü ... yönetimindeki ... plakalı aracı ile, Eski Gemlik karayolu üzerinde kurallara uygun şekilde şeridinde seyri esnasında, şeridine ani ve kontrolsüz giren sigortalı ... plakalı aracın çarpması neticesinde kazaya karıştığından kazanın oluşumunda KUSURU OLMADIĞI

4- Kaza neticesinde değer kaybı oluştuğu,

• Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (32.500 TL) onarım sonrası rayici (30.500 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında aracın değer kaybının 2.000,00 TL olduğu,

• Genel Şartlar “Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması” formülasyon ve kriterlerine göre aracın değer kaybı miktarının 152,00 TL olduğu,

• Bu iki değerden hangisinin taktir edileceği hususunun hukuki bir konu olması nedeniyle, taktir ve değerlendirmesinin sayın mahkemenize ait olduğu,

(11.04.2018 tarihinde 272,00 TL değer kaybı tutarının, davalı sigorta tarafından davacıya ödendiğinin beyan edildiği)

5- Tamir süresinin 7 iş günü olduğu, günlük ikame araç bedelinin kaza tarihinde günlük 125,00 TL olduğu, buna göre onarım süresince toplam ikame araç bedelinin 875,00 TL olduğu,..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan 21/01/2021 havale tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...kaza neticesinde davaya konu araçta değer kaybı oluştuğu, Yargıtay 17. HD'nin gerçek zarar ile ilgili 'gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (32.500,00-TL) narım sonrası rayici (30.500,00-TL) arasındaki farktır' kararları göz önüne alındığında aracın değer kaybının 2.000,00-TL olduğu..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1-Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plaka sayılı araca davalı ...'ın sürücüsü ve maliki olduğu, diğer davalı sigorta şirketinin ise ZMMS sgortacısı olduğu ... plaka sayılı araç arasında gerçekleşen kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin bakiye kısmı ile davalı ... yönünden araç mahrumiyeti nedeniyle oluşan zararın tazmini davasıdır.

2-Davalı sigorta şirketi 272,00TL değer kaybı bedelinin ödendiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

4-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

5-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

6-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

7-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

8-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

9-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde ".1- Sürücü ..., sevk ve idaresindeki davalı sigortalı şirketine trafik sigortalı ... plakalı aracı ile 2918 s. KTK’nun m.52/A maddesi, m.52/B maddesi, m.57/A maddesi, m.57/B-5 maddesi, ile asli kusurlardan m.84/H maddelerini ihlali neticesinde kazanın oluşumunda %100 oranında ASLİ ve TAM KUSURLU OLDUĞU

2- Davacı aracı sürücüsü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı ile, Eski Gemlik karayolu üzerinde kurallara uygun şekilde şeridinde seyri esnasında, şeridine ani ve kontrolsüz giren sigortalı ... plakalı aracın çarpması neticesinde kazaya karıştığından kazanın oluşumunda KUSURU OLMADIĞI

3- Dava dışı araç sürücüsü ... yönetimindeki ... plakalı aracı ile, Eski Gemlik karayolu üzerinde kurallara uygun şekilde şeridinde seyri esnasında, şeridine ani ve kontrolsüz giren sigortalı ... plakalı aracın çarpması neticesinde kazaya karıştığından kazanın oluşumunda KUSURU OLMADIĞI" belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede kaza tespit tutanağında davacının kullanımındaki aracın şeridinde seyrederken davalının sigortalı araç sürücüsünün ara sokaktan çıkarken geçiş önceliğine riayet etmeksizin yola çıkarak kazaya sebebiyet verdiği, bu haliyle davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olarak kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır.

10-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede " Kaza neticesinde değer kaybı oluştuğu,

• Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (32.500 TL) onarım sonrası rayici (30.500 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında aracın değer kaybının 2.000,00 TL olduğu,

• Genel Şartlar “Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması” formülasyon ve kriterlerine göre aracın değer kaybı miktarının 152,00 TL olduğu,

• Bu iki değerden hangisinin taktir edileceği hususunun hukuki bir konu olması nedeniyle, taktir ve değerlendirmesinin sayın mahkemenize ait olduğu,

(11.04.2018 tarihinde 272,00 TL değer kaybı tutarının, davalı sigorta tarafından davacıya ödendiğinin beyan edildiği)

5- Tamir süresinin 7 iş günü olduğu, günlük ikame araç bedelinin kaza tarihinde günlük 125,00 TL olduğu, buna göre onarım süresince toplam ikame araç bedelinin 875,00 TL olduğu,..." belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunun incelenmesinde tespit edilen değer kaybı bedelinin benzer araç kazalarında ortaya çıkan hasar ve değer kaybı bedellerine yakın olduğu, verilerin denetime açık bir şekilde ortaya konularak rapor düzenlendiği gözetilerek hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş ve rapor ile tespit edilen bakiy değer kaybı bedelinin davalıdan tazminine karar verilmiştir. Aynı şekilde dava konusu aracın cinsi ve kullanım amacı gözetildiğinde araç yoksunluğu açısından belirlenen günlük 125,00TL ücretin makul olduğu değerlendirilmiştir.

11-Davacı tarafça dava öncesinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş, davalı şirket tarafından 272,00TL ödeme yapılmış ise de temerrüdün 10/04/2018 tarihinde gerçekleştiği dikkate alınarak bu tarih itibariyle faize hükmedilmiş, faiz türü olarak zarar veren aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faiz belirlenmiştir. Davalı araç sürücüsü açısından ise aleyhine hükmedilen her iki tazminat kalemine haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiştir.

12-Yukarıda ayrıntılı gerekçeleri açıklandığı üzere dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, kaza sonucu davacının maliki olduğu araçta meydana gelen değer kaybının ve araç yoksunluğundan kaynaklanan zararın haksız fiilden doğan borç ilişkilerinin oluşması için gereken haksız fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı unsurlarının ayrı ayrı ispat edildiği değerlendirilmekle tespit edilen gerçek zarar üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.