İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/99 K.2021/474

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı, dava dilekçesinde;28/08/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde aracında yüksek oranda hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, kusurlu aracın KZMM sigortasını tanzim eden ve aracında meydana gelen hasardan poliçe limitlerince sorumlu olan ...

Sigorta A.Ş'ne 25.01.2019 tarihinde başvurulmuşsa da maddi kaybının giderilmediğini, herhangi bir cevap da alınamadığını, kazanın zincirleme trafik kazası şeklinde vuku bulduğunu, seyir halinde yan koltukta oturan kızı ... ile giderken önündeki ... plakalı aracın sol ön tarafını, kendisinin önündeki ... plakalı aracın sağ arka tarafına çarpmak suretiyle kaza meydana geldiğini, bu nedenle kendisinin de kullanmakta olduğu ... plakalı aracını durduğunu, arkasından gelen sigortalı ... kontrolündeki ...

Almanya plakalı aracın kazanın meydana geldiğini görebilecek açıda olmasına rağmen hızlı bir biçimde durmuş vaziyetteki ... plakalı aracına çarptığını, sonrasında ise en arkadan gelen ... plakalı aracın ...

Almanya plakalı araca çarptığını, sonuç itibariyle durmakta olan aracına çarpıldığını, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olanın ... olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlasına ilişkin talep hakkım saklı kalmak üzere 15.000,00-TL tutarındaki hasar bedeli ve değer kaybını davalı sigorta şirketinden alınarak tarafına ödenmesini talep talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Müvekkilimi şirketin K.T.K.nun 91. Md. ve ZMMS uyarınca sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, müvekkilinin sorumluluğu, sigortalı araca izafe edilebilecek bir kusur olmadığından, bulunmadığını, bu nedenle de bu davadan sorumluluğu bulunmadıklarını, Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, araçta meydana gelen değer kaybından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, dava dilekçesinde talep edilen faizin fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Tarafların kusur durumları ile davacı aracında oluşan hasar ve değer kaybının tespit edilmesi için bilirkişi heyetinden alınan raporun sonuç kısmına göre; "... ... Almanya plakalı davalı sigorta poliçeli aracın sürücüsü olan dava dışı ...' ün, %100 (yüzde yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olduğu;

... plaka sayılı davacı ...’in' in Kusursuz olduğu;

Üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken kusur niteliğinde bir davranış şekli görülmediğinden Kusursuz olduğu;

Hasarı tespite konu ... plaka sayılı ... 2006 model otomobil için Ekspertiz Raporu, Servis Formu ve/veya Mahkeme kanalıyla yapılmış bir hasar onarım tespiti dava dosyası içerisinde yer almamaktadır.

Fotoğraflar üzerinden yapılan değerlendirmeye bağlı global olarak ... plaka sayılı ... 2006 model araçta riziko tarihi itibarıyla 11.985,56 TL. mertebesinde hasar onarım bedeli olabileceği ve onarıma başlandığında farklı yedek parçaya ihtiyaç duyulabileceği, hasar onarımı yapılmamış olan aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu, söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın 15.000,00 TL. olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

26.04.2016 tarihli 6704 sayılı Torba Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yapılan değişikliklerle ZMMS Genel Şartları ile ilgili düzenleme yürürlüğe girmiş ZMMS Genel Şartları Ek-1, de Değer kaybı hesaplama formülü verilmiştir. Söz konusu formülün uygulanabilmesi için rizikoya maruz kalan aracın kilometre bilgisinin bilinmesini gerektirmektedir.

28.08.2018 tarihli maddi hasarlı trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın kilometre bilgisinin dava dosyası içerisinde yer almaması nedeniyle değer kaybı bedelinin tespitinin mümkün olmadığı, Değer Kaybı Formülünde araçların model yılları dikkate alındığında 160.000/165.000 km.den sonra değer kaybı bedelleri (–) değer olarak çıkmaktadır.

Bu nedenle aracın yaşı ve öngörülen kilometresi dikkate alındığında araçta değer kaybı bedelinin oluşmayacağı görüşüne de ulaşmak mümkündür.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan ek raporun sonuç kısmına göre; ".... Almanya plakalı davalı sigorta poliçeli aracın sürücüsü olan dava dışı ...' ün, %100 (yüzde yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olduğu;

... plaka sayılı davacı ...’in' in Kusursuz olduğu;

Üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken kusur niteliğinde bir davranış şekli görülmediğinden Kusursuz olduğu;

... plaka sayılı ... 2006 model aracın onarım bedeli KDV hariç 26.407,56 TL, KDV dahil 31.161,00 TL olarak belirlenmiş olup, söz konusu aracın tamirinin ekonomik olmadığı pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, hasar onarımı yapılmamış olan aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu ve aracın sovtaj değeri olarak kabulü ile söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın 15.000,00 TL. olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

... plaka sayılı aracın tamirinin ekonomik olmayacağı yönünde kanaat oluşmuş olup, bu durumda araç değer kaybı da talep edilemeyecektir. Zira pert olan araçlarla ilgili olarak kasko sigortacısı şirket, aracın o günkü rayiç değerini tazminat olarak mağdura / araç sahibine ödemesi gerekecektir...." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan ikinci ek raporun sonuç kısmına göre; ".... plaka sayılı ... 2006 model aracın 2. el piyasa rayiç değeri araştırılmış olup, yaşı, kilometre durumu, (08.04.2018 tarihli kazasında 125.600 Km. olduğu tespit edilmiştir.) ve (125.000/130.000) kilometre aralığında olduğu, kullandığı yakıt (Benzin&LPG) ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile 15.07.2011/06.12.2013/02.07.2017/08.04.2018 tarihli kazaları (08.04.2018 tarihli kaza çekme belgeli) dikkate alınarak .../... vb. internet sitelerinden yapılan piyasa araştırmasın sonucu ikinci el piyasa rayicinin riziko tarihi itibarıyla ortalama olarak 40.000,00 TL. mertebesinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Hasar onarımı yapılmamış olan ... plaka sayılı ... 2006 model aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmış olup, araç 30.000,00 TL. bedel ile satıldığından ve bu haliyle hasar onarım bedelinin bir öneminin bulunmadığından kaza öncesi değeri ile satış değeri arasındaki farkın gerçek zarar olarak tespiti gerekeceğinden arz ve izah edilen gerekçelerle söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zarar (40.000,00 TL. - 30.000,00 TL.) = 10.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan, dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen kaza sonucunda oluşan hasar bedelinin ve değer kaybının tazmini davasıdır.

2-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

3-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

8-Sorumluluğun meydana gelişinde tarafların öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerekmektedir. Tarafların kusur durumlarına ilişkin yapılan bilirkişi incelemesinde ". ... Almanya plakalı davalı sigorta poliçeli aracın sürücüsü olan dava dışı ...' ün, %100 (yüzde yüz) oranında Asli ve Tam Kusurlu olduğu;

... plaka sayılı davacı ...’in' in Kusursuz olduğu;

Üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken kusur niteliğinde bir davranış şekli görülmediğinden Kusursuz olduğu" şeklinde görüş belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan araç sürücüsünün davalıya ait ve önde meydana gelen kaza nedeniyle hareketsiz duran araç ile arasındaki durma mesafesine riayet etmediği ve kazaya neden olduğu gözetilerek asli ve tam kusurlu bulunmuş, %100 oranında kusurlu kabul edilmiştir.

9-Kusur durumlarının tespiti sonrasında ise haksız fiil tazminatının şartlarından olan zarar yönünden yapılan incelemede Hasarı tespite konu ... plaka sayılı ... 2006 model otomobil için Ekspertiz Raporu, Servis Formu ve/veya Mahkeme kanalıyla yapılmış bir hasar onarım tespiti dava dosyası içerisinde yer almamaktadır.

Fotoğraflar üzerinden yapılan değerlendirmeye bağlı global olarak ... plaka sayılı ... 2006 model araçta riziko tarihi itibarıyla 11.985,56 TL. mertebesinde hasar onarım bedeli olabileceği ve onarıma başlandığında farklı yedek parçaya ihtiyaç duyulabileceği, hasar onarımı yapılmamış olan aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu, söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın 15.000,00 TL. olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

26.04.2016 tarihli 6704 sayılı Torba Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda yapılan değişikliklerle ZMMS Genel Şartları ile ilgili düzenleme yürürlüğe girmiş ZMMS Genel Şartları Ek-1, de Değer kaybı hesaplama formülü verilmiştir. Söz konusu formülün uygulanabilmesi için rizikoya maruz kalan aracın kilometre bilgisinin bilinmesini gerektirmektedir.

28.08.2018 tarihli maddi hasarlı trafik kazasına karışan ... plaka sayılı aracın kilometre bilgisinin dava dosyası içerisinde yer almaması nedeniyle değer kaybı bedelinin tespitinin mümkün olmadığı, Değer Kaybı Formülünde araçların model yılları dikkate alındığında 160.000/165.000 km.den sonra değer kaybı bedelleri (–) değer olarak çıkmaktadır.

Bu nedenle aracın yaşı ve öngörülen kilometresi dikkate alındığında araçta değer kaybı bedelinin oluşmayacağı görüşüne de ulaşmak mümkündür.." şeklinde kanaat ve görüş belirtilmiştir.

Bilirkişi raporunda davacıya ait aracın kaza öncesi hasar durumunun değerlendirilmediği anlaşıldığından bu husuta dosyaya getirtilen Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kayıtları da değerlendirilerek yeniden tespitte bulunulması ve ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.

... plaka sayılı ... 2006 model aracın onarım bedeli KDV hariç 26.407,56 TL, KDV dahil 31.161,00 TL olarak belirlenmiş olup, söz konusu aracın tamirinin ekonomik olmadığı pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, hasar onarımı yapılmamış olan aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu ve aracın sovtaj değeri olarak kabulü ile söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın 15.000,00 TL. olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

... plaka sayılı aracın tamirinin ekonomik olmayacağı yönünde kanaat oluşmuş olup, bu durumda araç değer kaybı da talep edilemeyecektir. Zira pert olan araçlarla ilgili olarak kasko sigortacısı şirket, aracın o günkü rayiç değerini tazminat olarak mağdura / araç sahibine ödemesi gerekecektir...." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 16/04/2021 tarihli ikinci ek raporun sonuç kısmına göre; ".... plaka sayılı ... 2006 model aracın 2. el piyasa rayiç değeri araştırılmış olup, yaşı, kilometre durumu, (08.04.2018 tarihli kazasında 125.600 Km. olduğu tespit edilmiştir.) ve (125.000/130.000) kilometre aralığında olduğu, kullandığı yakıt (Benzin&LPG) ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile 15.07.2011/06.12.2013/02.07.2017/08.04.2018 tarihli kazaları (08.04.2018 tarihli kaza çekme belgeli) dikkate alınarak .../... vb. internet sitelerinden yapılan piyasa araştırmasın sonucu ikinci el piyasa rayicinin riziko tarihi itibarıyla ortalama olarak 40.000,00 TL. mertebesinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Hasar onarımı yapılmamış olan ... plaka sayılı ... 2006 model aracın İzmir Bornova ... Noterliğinin 18.10.2018 tarih ve ... yevmiye nolu satış sözleşmesi ile 30.000,00 TL olarak gerçekleşen malik değişikliğinin aracın mevcut durumu ve olay tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmış olup, araç 30.000,00 TL. bedel ile satıldığından ve bu haliyle hasar onarım bedelinin bir öneminin bulunmadığından kaza öncesi değeri ile satış değeri arasındaki farkın gerçek zarar olarak tespiti gerekeceğinden arz ve izah edilen gerekçelerle söz konusu maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zarar (40.000,00 TL. - 30.000,00 TL.) = 10.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır..."

10-Mahkememizce bilirkişi incelemesi ile tespit edilen aracın onarım bedeli, kazasız değeri ve davacı zararı üzerinde yapılan incelemede benzer model ve nitelikteki araçlara dair kazalar sonucu yürütülen yargılamalarda yine benzer miktarda zararların oluştuğu, rapor ile tespit edilen miktarların denetime açık bir şekilde belirlendiği gözetilerek davacı zararına ilişkin belirleme mahkememizce de benimsenmiştir.

11-Somut olayda davacı tarafın dava konusu aracı onarmaksızın 30.000,00TL bedel ile satmış olduğu, aracın hasarsız değerinin 40.000,00TL olduğu, bu durumda davacının net zararının 10.000,00TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça değer kaybı talebinde bulunulmuş ise de aracın onarılmadığı ve davacının gerçek zararının aracın hasardan önceki değeri ile satış değeri arasındaki fark miktarınca olduğu gözetildiğinde ayrıca değer kaybı zararı bulunmadığı değerlendirilmiştir.

12-Davacı tarafından yalnızca zarar talebinde bulunulmuş ve faiz talep edilmemiş olduğu gözetilerek alacağa faiz işletilmemiştir.

13-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 17/06/2019 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davanın kabul ve ret oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır