İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/512 K.2024/107

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; 16.08.2019 tarihinde ...'e ait ve onun sevk ve idaresindeki... plakalı aracın, müvekkil...'a ait ve onun sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza Ankara İli, Elmadağ

ilçesi, 19 Mayıs Bulvarı, Tepebaşı Camii önünde; müvekkil trafik kurallarına uygun bir şekilde sağ şeritte seyrederken, orta şeritten sağa dönmek isteyen sigortalı araç sürücüsünün müvekkil aracına sol taraftan çarparak müvekkil aracının kaldırımla sigortalı araç arasında sıkışması neticesinde meydana geldiğini Bakiye Hasar Bedelinden oluşan 16.432,74-EUR maddi tazminatın, 1 numaralı davalı sigorta şirketinden temerrüde düştüğü 04.08.2020 tarihinden itibaren (bakiye poliçe teminat limitinin temerrüt tarihindeki yabancı para cinsinden karşılığı ile sınırlı olarak).

2 numaralı davalı sigorta şirketinden temerrüde düştüğü 04.08.2020 tarihinden itibaren (ZMMS poliçe teminat limitini aşan tutardan sorumlu olmak kaydıyla) yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Müvekkilin bilirkişi ücreti olarak ödediği 348,00-EUR'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dâhil edilerek davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

Arabuluculuk aşaması ile ilgili yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkında ayrıca hüküm kurulmasına ve kanuni vekâlet ücretinin KDV hariç olarak hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesi" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

SAVUNMA

Davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından mahkememize verilen cevap dilekçesinde. "Davaya konu kazaya karışan... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde... numaralı Zorunlu Trafik Sigorta Poliçesi ile 05.12.2018-2019 tarihleri arasında sigortalıdır.

Müvekkil şirketin Karayolları Trafik Kanunun Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti (36.000 TL) ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetindedir. Müvekkil şirket tarafından, hasar başvurusu üzerine davacı tarafa, sigortalı araç sürücüsünün % 50 kusuru üzerinden 03.10.2019 tarihinde 16.281,97-TL ödeme yapılmıştır. Ödeme davacı tarafın da kabulündedir.

İşbu ödeme sonrasında bakiye poliçe limiti 19.718,03-TL'dir. Mahkemece müvekkil şirketin sorumlu olduğu yönünde karar verilecek olursa sorumlu tutulması gereken (bakiye) poliçe limiti açık şekilde gösterilmelidir. Arz ve izah ettiğimiz ve ayrıca resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle. Davanın öncelikle usulden reddine, Aksi halde davanın esastan reddine, her halde yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.

Davalı...rta AŞ vekili tarafından mahkememize verilen cevap dilekçesinde; davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı zorunlu trafik sigorta poliçesi ile 05/12/2018-2019 tarihleri arasında sigortalıdır.

Müvekkil şirketin karayolları trafik kanunun zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti (36.000-TL) ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetindedir. Müvekkil şirket tarafından hasar başvurusu üzerine davacı tarafa sigortalı araç sürücüsünün % 50 kusuru üzerinden 03/10/2019 tarihinde 16.281,97-TL ödeme yapılmıştır.

Ödeme dava tarafından kabulündedir iş bu ödeme sonrasında bakiye poliçe limiti 19.718,03-TL'dir. Mahkemece müvekkil şirketin sorumlu olduğu yönünde karar verilecek olursa sorumlu tutulması gereken bakiye poliçe limiti açık şekilde gösterilmelidir. Açıklanan nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, her halde yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; haksız fiil nedeni ile bakiye hasar bedeli tazmini talebine ilişkindir. Davacı haksız fiil tarihinde ... plakalı aracın işleteni olup, ...in sürücüsü,... ve ... Metal İnş. S. Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu...plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketi... Sigorta A.Ş., kasko poliçesini düzenleyen ise ... Sigorta Şirketi' dir. Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;

6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre.

"Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.

Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, rizikonun, yani kazanın Ankara ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin Almanya olduğu, ancak davalı sigorta şirketlerinin İzmir ilinde Ege Bölge Müdürlüğünün bulunduğu görüldüğünden, davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davalının yetki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir.

Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan ...plakalı araç 05.12.2018-2019 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası (ZMMS) ile davalı ...Sigorta A.Ş.' ye sigortalıdır. Kaza 10.08.2019 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.

Davalı... Şirketi ise; Kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ihtiyari mali sorumluluk sigortacısıdır (İMMS). Poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile...Sigorta A.Ş. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.

Yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, zarar miktarı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında kalmakta ise bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve bakiye hasar bedelinin belirlenmesi için raporlar aldırılmıştır:

İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 23/08/2021 tarih ve ... sayılı hazırlanan raporunda; A)-Tanık sürücü ...'in % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu, B)-Sürücü ...'un kusursuz olduğu kanaatini bildirilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 08/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda. 16.08.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle dava konusu... plaka sayılı araçta Türkiye şartlarında yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 116.430,60-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, Dava konusu ...plaka sayılı araçta Almanya şartlarında yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 19.027,31-Euro (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, Davalılardan ...

Sigorta A.Ş.’nin, davacı tarafa 03.09.2019 tarihinde 16.281,97-TL ödeme yaptığı ve bu tutarın ödeme tarihi itibariyle 2.594,57-Euro’ya karşılık geldiği, Buna göre; davalı sigorta şirketlerinin bakiye hasar tazminat yükümlülüğü hususundaki nihai kararın Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, Dava konusu... plaka sayılı aracın bilirkişi ekspertiz rapor ücretinin 348,00-Euro (KDV Dahil) olabileceği kanaatine varılmış edilmiş ise de, bu ücret ile ilgili nihai kararın Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu tespit edilmiştir.

Hukuki nitelendirme ve delillerin nihai takdiri ile değerlendirilmesi Sayın Hakimliğinize ait olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 10/01/2023 tarih ve ... sayılı hazırlanan raporunda; Sürücü ...e yüz) oranında kusurlu olduğu, - Sürücü ...'un kusursuz olduğu, Araçtaki hasar bedelinin 19.027,31 Euro olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur. Mahkememizce İTÜ Makina Fakültesi Öğretim Elemanları tarafından aldırılan 17/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalıya sigortalı aracın sürücüsü ...in % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü...un kusursuz olduğu, Hasar onarım tutarının 19.027,31-Euro olup dava tarihi itibarıyla bu tutarın karşılığının 168.321,29-TL olduğu, aracın onarımının ekonomik olduğu" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; sigortalı araç sürücüsü...'in orta şeritten sağ şeride geçişinde, sağ şeritte seyreden araçları kontrol etmeden sağa yönelerek trafiği tehlikeye atmış olması ile, hatalı şerit değiştirme nedeniyle 2918 sayılı KTKnın Karayollarında trafiğin akışını kapsayan Madde 46 ile tanımlı " ..

Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: .. b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek, c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, .. zorundadırlar." kuralını ihlal etmiş olması nedeniyle % 100 asli kusurlu olduğu, davacı sürücü ...un kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir.

Mahkememizce aldırılan tüm raporların 19.027,31-Euro hasar bedeli bulunduğu yönünde kanaat ortaya koymaları, bu rakamın ise dava öncesi ekspertiz raporu ile uyumlu olması nedeniyle toplam hasar bedelinin 19.027,31-Euro olduğu kabul edilmiştir.

Tüm bu nedenlerle; 16.08.2019 tarihinde trafik kazasının meydana geldiğinin sabit olduğu, çift taraflı trafik kazasında ... plaka sayılı aracın sürücünün tam kusurlu olduğu, ZMMM sigortacısı davalı... Sigorta A.Ş.'nin poliçe limitleri dahilinde ve de davalı sürücünün kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğu, İMMS sigortacısı olan diğer davalı sigorta şirketinin ise ZMMS poliçe limitlerinin aşılması halinde sorumluluğunun doğacağı,... Sigorta tarafından yapılan ödeme sonucu bakiye hasar bedelinin 16.432,74-Euro olduğunun kabulü ile denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olan 17.10.2023 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Ekspertiz ücreti karar tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası cinsine çevrilmiş ve yargılama giderlerine dahil edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza