İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/671 K.2022/815

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde.

24.01.2020 tarihinde davacının idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile ...Caddesi ... aracının arka kısmına arkasında gelen davalı sigorta poliçeli araç sürücüsünün idaresindeki ... plaka sayılı aracının ön kısmı ile çarptığını, çarpma sonucu davacı aracı savrulup bariyerlere çarpması sonucu hasarlandığını, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, ... plaka sayılı aracı davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçeli aracı olduğunu, yapılan ekspertiz raporunda davacı aracında 44.000TL maddi hasar meydana geldiği tespit edildiğini,

18.02.2020 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurulmuş olup cevap verilmeyip ödeme yapılmadığını, arabuluculuk yönünde anlaşma sağlanamadığını, davacı aracında meydana gelen hasar bedelini tahsil etmek için dava açma hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile açılmış olan kısmı davada hasar bedeline mahsuben 9.900,00-TL maddi tazminat davalının temerrüde düştüğü 27.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline,

değer kaybına mahsuben 100,00-TL değer kaybı bedelinin davalının temerrüde düştüğü 27.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; kazada davalı şirket poliçeli aracın kusuru olmadığını, ... plaka sayılı araç davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçeli aracı olduğu ve teminat limitleri ile sorumlu olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen hususları kabul etmediklerini, yetkili mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının ibraz ettiği deliler tebliğ edilmediğini, cevap verme ve delil ibraz etme hakkı saklı tutulmasını, davacı davalı şirkette başvuru yapmadığını, dava şartı ve başvuru zorunluluğunu yerine getirmediğini, davanın usulden reddi, hasar ve değer kaybı tespitini uzman bilirkişiler tarafından genel şartlar göre hesaplanması, davanın reddi yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kaza tutanağı, hasar dosyası, trafik kaydı, bilirkişi raporları delil olarak değerlendirilmiştir.

Tarafların kusur durumlarının tespiti için bilirkişiden alınan 19/01/2021 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... Plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen dava dışı sürücü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/c, 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü kazanın oluşumunda atfedilecek her hangi bir hatası ve etkisi olmadığı, davacı sürücü ...’ın kazanın oluşumunda atfedilecek her hangi bir hatası ve etkisi olmadığı..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce hasar bilirkişinden alınan 21/10/2021 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...Dava dosyasında muhatap sigorta şirketi olmak üzere düzenlenmiş Ekspertiz Raporu bulunmakta olup, incelenmiş ve irdelenmiştir.

Hasarı tespite konu ... plaka sayılı Ford Fiesta 1.25İ, 2012 model otomobilde meydana gelen hasar onarımın tespiti için 07.02.2020 tarihli Esra Eylik Sigorta Eksperliği tarafından Ekspertiz Raporu tanzim edildiği görülmüş ve dava dosyası içerisinde yer alan fotoğraflar ile birlikte incelenmiş ve irdelenmiştir.

Ekspertiz Raporunda; tazminat talebinde bulunan ... plaka sayılı Ford Fiesta 1.25İ, 2012 model otomobilin ön kısımlarının hasarlı olduğu “arka tampon, arka panel, bagaj kapağı, havuz sacı, sağ ve sol ön çamurluk, sağ ön kapı, sağ arka kapı, sağ ve sol arka çamurluk ön tampon” hasarlandığıve KDV hariç 37.288,81 TL. hasar onarım bedeli tespit edilmiştir.

3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davaya konu aracın zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Ekspertiz Raporunda KDV hariç belirlenen bedele % 18 KDV (6.711,99 TL.) eklenerek KDV dahil 44.000,80 TL.olarakhesaplanan hasar onarım bedelinin gerçek zarar olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava dosyası içerisinde yer alan fotoğraflar incelenmiş ve kaza ile hasar onarım kalemlerinin örtüştüğü, kaza ile hasarın ve hasar onarımı için tespiti yapılan yedek parça kalemlerinin uyumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Hasarı tespite konu ... plaka sayılı Ford Fiesta 1.25İ, 2012model aracın riziko tarihi itibarıyla yukarıda yer alan tabloda görüldüğü üzere Kasko değeri 46.010,00 TL olup 2. el piyasa rayiç değeri araştırılmış olup, yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, tramer kaydı ve aracın segmenti dikkate alınarak gerek internet ikinci el araç satış sayfalarından, gerek ikinci el satış piyasasında ve gerekse ilgili markadaki yetkili servislerin ikinci el satış departmanlarından yapılan araştırmalar sonucu ikinci el piyasa rayicinin riziko tarihi itibarıyla pazarlık payı da dikkate alınarak ortalama olarak 70.000,00 TL. mertebesinde olduğuve tamirinin ekonomik olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

...plaka sayılı aracın tamirinin ekonomik olmadığı, toplam hasar onarım bedelinin ekonomik onarım limitlerini aştığı görüş ve kanaatiyle gerçek zararın tespiti için “hasarlı araba fiyatları sitesi, hasarlı araç pazarı sitesi, pert dünyası sitesi vb.” web sitelerinde yapılan incelemelere dayalı bire bir örtüşen araç bulunmamakla birlikte, söz konusu aracın mevcut hasarınabenzer hasarları taşıyan, kıyaslanabilir araç durumları ve özellikle aracın model yılı da dikkate alınarak riziko tarihi itibarıyla sovtaj değeri takdiren 35.000,00 TL. olarak belirlenmiş ve gerçek zarar (70.000,00 TL. - 35.000,00 TL.) = 35.000,00 TL. olarak hesaplanmıştır.

3. DEĞER KAYBI BEDELİ YÖNÜNDEN İNCELEME:

Trafik kazalarında zarar gören motorlu araçlar, onarılmasına karşın ikinci el piyasa değerinin azalması nedeniyle değer kaybına uğrar. Araç, kendi servisinde orijinal parçaları ile istenilen şekilde onarılmak suretiyle eski hale getirilmiş olsa da; hasar nedeniyle ekonomik değerinde bir azalma olur. Yani araç istenilen şekilde tamir edilmiş olsa da artık ne araç sahibi ne de piyasa o araca çarpılmadan önceki değerini veremez. Onarım görmemiş, özenle iyi korunmuş bir araç ile kazaya karışıp onarılmış bir aracın piyasa değerinin aynı olacağı da düşünülemez. Yargıtay tarafından da kaza nedeniyle zarar gören araçta meydana gelen değer düşmesi gerçek zarar kapsamında değerlendirilmektedir.

Hasarı tespite konu ...plaka sayılı Ford Fiesta 1.25İ, 2012model otomobilin riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin pazarlık payı da dikkate alınarak ortalama olarak 70.000,00 TL.mertebesinde olduğu ve toplam hasar onarım bedeli nedeniyle tamirinin ekonomik olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Bir aracın değer kaybının hesaplanması için tamirinin ekonomik olması gerekir.

Dava dosyasında yapılan incelemede söz konusu aracın pert total işlemine tabi tutulup tutulmadığı tespit edilememiştir. Aracın davacı tarafından tamir ettirilerek kullanılması pert sonucunu etkilemeyeceğinden nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davacının değer kaybı bedeli talep edemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır..." Şeklinde rapor sunulduğu..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Tal sayılı dosyasından alınan raporun sonuç kısmına göre; "... Dava konusu kaza, davalıya sigortalı araç sürücüsünün yoldaki hız sınır ve emniyetli izleme mesafesine uymasına rağmen oluşabileceği,

Kazanın davalıya sigortalı araçta bulunan sürücü ve yolcu ifadelerine uygun gerçekleşmiş olduğu,

Kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı ... plakalı aracın sol arkasına çarpan plakası belirsiz aracın kimliği belirsiz sürücüsünün tamamen kusurlu olduğu,

Davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı,

Davacı sürücü ...'in kusurunun bulunmadığı..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında 24/01/2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle hasar ve değer kaybı zararlarından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.

Davacı taraf dava dilekçesinde dava konusu kazanın davalı şirketin sigortalısı olan ... plaka sayılı aracın kusuruyla gerçekleştiğini, davalı şirketin sigortalının kusuru ile oluşan zarardan sorumlu olduğunu ancak zararın karşılanmadığını ileri sürerek kısmi dava olarak zararların tahsili talebinde bulunmuştur.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı, tazminatın zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava öncesi davalı sigorta şirketine yazılı başvuru şartının yerine getirilmediğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2-Davalı sigorta şirketi tarafından dava öncesi yazılı başvuru şartının yerine getirilmediği savunulmuş ise de dosya arasına alınan PTT Kargo gönderi kayıtlarının incelenmesinde dava öncesinde 18/02/2020 tarihinde davalı şirkete yazılı başvurunun ulaştığı anlaşıldığından davalının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce yetki itirazı yönünden yapılan incelemede dava konusu kazanın İzmir ili Konak ilçesinde meydana geldiği ve haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin vuku bulduğu yer mahkemesi de yetkili mahkemelerden olduğu gözetilerek yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

3-Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

4-Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

5-Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

6-Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

7-Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

8-Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesinde araç sürücülerinin kusurlarına ilişkin 3 farklı kusur raporu alınmıştır. Dosyaya sunulan 19/01/2021, 30/07/2021, 23/12/2021 tarihli ek rapor ve 26/08/2022 tarihli İtü Makine Fakültesi Öğretim Üyelerinden teşekkül ettirilen bilirkişi heyeti raporlarında dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan araç sürücüsüne bir kusur izafe edilmediği görülmüştür.

9-Dava konusu uyuşmazlıkta temel olarak dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalının sigortalısı ... plaka sayılı aracın dava konusu kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olup olmadığı hususunda ihtilaf bulunmaktadır. ... plaka sayılı araç sürücüsü kaza tespit tutanağında "tespit edilemedi" şeklinde geçmiş olup, yürütülen ceza soruşturmasında dava dışı ..., ... ve ... kolluk ifadelerinde aracın dava dışı ... tarafından kullanıldığını beyan etmişler, ... ve ... kazanın kendi sevk ve idaresindeki araca bir başka aracın çarpması neticesinde kontrolü kaybetmesi üzerine gerçekleştiğini beyan etmişlerdir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında ittifakla kazanın 3.araç etkisi ile gerçekleşmiş olabileceği yönünde rapor düzenlenmiştir. Kural olarak haksız fiil iddiasında bulunan tarafın karşı tarafın kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir.

Her ne kadar soruşturma dosyası ve kaza tespit tutanağına göre dava konusu kazanın 3. Bir aracın etkisi ile meydana gelip gelmediği hususunda tam ve kesin bir kanaat oluşmamakta ise de bu hususun davalının kusurlu olduğu şeklinde yorumlanamayacağı değerlendirilmiştir.

Zira davacının zararının giderilmesini davalı taraftan talep edebilmesi için davalının kusurunu ispat etmesi gerekmekte olup davalı sigorta şirketinin sigortalısı araç sürücüsünün kazanın oluşuna ilişkin beyanlarının aksinin ispat edilemediği gözetildiğinde davalıya izafe edilebilecek kusurun varlığının ispat edilememesi nedeniyle davacının zararının giderilmesini talep etme imkanı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davacının davalı sigorta şirketinin kusurundan sorumlu olduğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilmiştir. 10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.