İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/1 K.2021/593

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ...

Plastik Aş şiketi arasında 22/04/2016 tarihinde factoring sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye dayanarak 28/09/2017 tarihinde 10/05/2018 tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... numaralı ... keşideli çeke ilişkin factoring işlemi yapıldığını, bu çeke konu 26/09/2017 tarih ... nolu 76.198,50-TL bedelli fatura ve 27/09/2017 tarihli ... nolu 74.989,00-TL bedelli faturaların temlik alındığını, bu fatura bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediğini, davalı aleyhine bu fatura bedellerinin ödenmemesi nedeniyle İzmir ....

İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde sözü edilen 30/06/2017 keşide tarihli tahrif edilerek 10/05/2018 olarak değiştirildiğini, ... seri nolu 150.000,00-TL bedelli çekin dava dışı ... Plastik AŞ'nin gelecekte her ay teslim edeceği mala karşılık olarak önceden avans çeki olarak verildiğini, ... Plastiğin ekonomik zorluğa düştüğünden önceden verilen çeklerle bedelini peşin olarak aldığı malları teslim edemediğini, bunun üzerine ...

Plastiğin çekleri iade edeceğini yazılı olarak taahhüt etmesine rağmen bugüne kadar çekleri iade etmediğini, çeklerin avans çeki olarak verildiğine dair müvekkilinin borçlu olmadığına dair İzmir ... ATM'Nin ... esas sayılı dosyasına açılan menfi tespit davasının devam ettiğini, bu nedenlerle davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak üzere müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası, faturalar, factoring sözleşmesi, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir.

Davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığının tespiti için yapılan bilirkişi inelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...

• Sayın mahkemenin 28.01.2021 tarihli 2 nolu ara kararında davacı açısından ... Plastik Kap San.Tic.A.Ş. nin ticari defterlerinin incelenmesi istenmiş olup, davacı vekilinin bildirmiş olduğu ... İzmir adrese gidilmiş, işyerinin kapalı olduğu görülmüş, bahçe içerisinde bulunan bekçinin gelmesi ile kendisi ile görüşülmüş ve şirketin 2 yıldır kapalı olduğu bilgisi alınmıştır. Yine bu adresin yan tarafında bulunan ambalaj firmasına sorulmuş onlardan da firmanın kapalı olduğu bilgisi alınmış olup, çekilen fotoğraflar rapor ekinde sayın mahkemeye sunulmuştur.

Davalı Ticari Defterleri Üzerinde Yapılan İnceleme sonucunda;

• 2017-2018-2019 yıllarına ait yevmiye ve defteri kebir defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken kapanış tasdikinin 2017-2018-2019 yılı yevmiye defterleri için süresinde yaptırıldığı, bu defterlerin birbirini doğruladığı ve usulüne uygun tutulduğu,

• Davalı ticari defterlerinde ... Plastik firmasına ait muhasebe tekniği gereği iki adet hesabın bulunduğu, bu hesaplardan birinin ... Verilen Sipariş Avansları hesabı, diğerinin ise , alışlara ait cari hesabın takip edildiği ... Satıcılar hesabının olduğu,

• Takibe dayanak 26.09.2017 tarih ... no 76.198,50 TL bedelli fatura ve 27.09.2017 tarihli ... nolu 74.989,00 TL bedelli faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu faturaların BA formu ile bildirim dönemi olan ... dönemine ait BA formu ile beyan edilmediği, ... Döneme ait BA formunda ticari defterlerde kayıtlı olan ... Plastik firmasına ait 7 adet fatura bildiriminde bulunulduğu, Ba formu ile ticari defter kayıtlarının da birebir uyumlu olduğu,

• 10.05.2018 tarihli ... nolu 150.000,00 TL bedelli çekin de taraflar arasındaki cari hesapta kayıtlı olmadığı,

• Takip tarihi itibariyle davalının davacıya takibe konu faturalardan dolayı borçlu olmadığı tespit edilmiştir..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1-Dava fatura alacağına dayalı olarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.

2-Davacı taraf takipte temlik alacaklısı olduğu 26/09/2017 tarihli ... sıra nolu 76.198,50TL bedelli ve 27/09/2017 tarihli ... sıra nolu 74.989,00TL bedelli 2 adet faturaya dayanmıştır.

3-Davalı taraf cevap dilekçesinde takibe konu fatura içeriklerinin ve faturaların davalıya teslim edilmediği, faturaların ... Plastik şirketi tarafından tek taraflı olarak düzenlendiği bu nedenle davalının sorumluluğunun bulunmadığı, ayrıca yine ... Plastik şirketine avans çeki olarak verilen 150.000,00TL bedelli çekin iade edilmediği, bu hususta mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davasının sürmekte olduğu ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının davalı tarafça dava dışı ... Plastik... A.Ş.'ye verilen çekin avans çeki olduğuna yönelik olarak açıldığı, görülmekte olan davanın ise çekten bağımsız olarak fatura alacağına dayalı olarak yürütülen takibe yönelik olduğu, her iki dava arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığı, davalarda verilecek kararların birbirini etkilemeyeceği değerlendirildiğinden her iki dava dosyasının birleştirilmesine gerek görülmemiştir.

4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davaya konu icra takibine dayanak yapılan 2 adet fatura nedeniyle davalı şirketten alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

5-Davacı tarafça takipte ve davada faturalara, ticari defterlere ve bilirkişi incelemesi delillerine dayanılmıştır. Davacı şirket takibe konu fatura alacaklarını temlik suretiyle alacaklı konumuna geçmiştir. Temlik alınan fatura içeriğinin incelenmesinden davalı ile temlik eden arasındaki ilişkinin satış sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır.

6-Satış sözleşmesinde kural olarak satışa konu malın alıcıya teslim edildiğinin ispatı külfeti satıcıda, satış bedelinin ödendiğinin ispatı külfeti ise alıcı üzerindedir.

Somut olayda davacı taraf faturalara konu mal veya hizmet içeriğinin davalıya teslim edildiğinde dair davalının elinden çıkmış herhangi bir bilgi ve belgeye dayanmadığı, teslimi kanıtlayan delil sunmadığı görülmüştür. Davacı taraf ticari defterlere de dayanmıştır.

7-Mahkememizin 28/01/2021 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı ile her iki taraf vekiline ticari defter ve kayıtların ibrazı hususunda süre verilmiş, duruşma sırasında defter ibraz edilmemesinin sonuçları ihtar edilmiştir. Her iki taraf süresi içerisinde ticari defter ve kayıtların bulunduğu yeri bildirmiş ve yerinde inceleme talebinde bulunmuştur.

8-Dosya SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından taraf vekillerinin bildirmiş olduğu adreslere inceleme yapmak üzere gidildiğinde davacı tarafın bildirdiği adresin faal olmadığının görüldüğü anlaşılmıştır. Bu nedenle davacının temlik alacaklısı olduğu şirketin ticari defter ve kayıtları incelenememiştir. Davalıya ait ticari defter ve kayıtlar incelenmiş, düzenlenen bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre "

• Sayın mahkemenin 28.01.2021 tarihli 2 nolu ara kararında davacı açısından ... Plastik Kap San.Tic.A.Ş. nin ticari defterlerinin incelenmesi istenmiş olup, davacı vekilinin bildirmiş olduğu ... İzmir adrese gidilmiş, işyerinin kapalı olduğu görülmüş, bahçe içerisinde bulunan bekçinin gelmesi ile kendisi ile görüşülmüş ve şirketin 2 yıldır kapalı olduğu bilgisi alınmıştır. Yine bu adresin yan tarafında bulunan ambalaj firmasına sorulmuş onlardan da firmanın kapalı olduğu bilgisi alınmış olup, çekilen fotoğraflar rapor ekinde sayın mahkemeye sunulmuştur.

Davalı Ticari Defterleri Üzerinde Yapılan İnceleme sonucunda;

• 2017-2018-2019 yıllarına ait yevmiye ve defteri kebir defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca yapılması gereken kapanış tasdikinin 2017-2018-2019 yılı yevmiye defterleri için süresinde yaptırıldığı, bu defterlerin birbirini doğruladığı ve usulüne uygun tutulduğu,

• Davalı ticari defterlerinde ... Plastik firmasına ait muhasebe tekniği gereği iki adet hesabın bulunduğu, bu hesaplardan birinin ... Verilen Sipariş Avansları hesabı, diğerinin ise , alışlara ait cari hesabın takip edildiği ... Satıcılar hesabının olduğu,

• Takibe dayanak 26.09.2017 tarih ... no 76.198,50 TL bedelli fatura ve 27.09.2017 tarihli ... nolu 74.989,00 TL bedelli faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu faturaların BA formu ile bildirim dönemi olan ... dönemine ait BA formu ile beyan edilmediği, .... Döneme ait BA formunda ticari defterlerde kayıtlı olan ... Plastik firmasına ait 7 adet fatura bildiriminde bulunulduğu, Ba formu ile ticari defter kayıtlarının da birebir uyumlu olduğu,

• 10.05.2018 tarihli ... nolu 150.000,00 TL bedelli çekin de taraflar arasındaki cari hesapta kayıtlı olmadığı,

• Takip tarihi itibariyle davalının davacıya takibe konu faturalardan dolayı borçlu olmadığı tespit edilmiştir..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

9-Davacı taraf bilirkişi raporuna itiraz ve beyan dilekçesi ile bilirkişinin dava dışı temlik eden ... Plastik A.Ş. Ticari defterlerinin bilirkişi tarafından araştırılarak incelenmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de mahkememizce bu hususta ayrıca araştırma yapılmasına gerek görülmemiştir. Zira davalının incelenen ticari defter ve kayıtlarının süresinde açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, delil niteliğinin bulunduğu, dava konusu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, BA-BS formlarında da bu faturaların kayıtlı olmadığı hususları birlikte gözetildiğinde dava dışı ... Plastik A.Ş.'nin ticari defterlerinin incelenmesi ve bu defterlerde faturaların kayıtlı olması halinde dahi bunların tek başına alacağı kanıtlamayacağı anlaşılmıştır.

Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde yer almaktadır.

"1-Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

2-Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

3-İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir. Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.

10-Somut olayda davalının ticari defter ve kayıtlarına göre takibe konu faturalardan dolayı davalının borçlu olmadığı belirlenmiştir. Bu durumda davacının alacaklı olduğunu kendi ticari defterleriyle kanıtlaması mümkün değildir. Alacağın varlığı ancak fatura konusu içeriğin davalıya teslim edildiğinin kanıtlanması ile mümkündür. Davacı tarafın bu hususta herhangi bir delil sunmadığı gözetildiğinde davanın kanıtlanamadığı değerlendirilmiştir.

11-Davacı temlik alacaklısı olup takipte kötü niyetli davrandığı kanıtlanamamıştır. Bu nedenle kötü niyet tazminatına hükmedilmemiştir.

12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 03/01/2020 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın davacı üzerine yükletilmesine karar verilmiştir.,