İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/447 K.2022/286

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; Aşağıda niteliği yazılı çekin kaybolduğunu veya çalındığını, çekin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını bu hususta suç duyurusunda bulunduğunu ancak takipsizlik kararı verildiğini, bu nedenle dava konusu çekin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini iddia ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız çek iptali davasıdır.

2-Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."

"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"

3-Somut olayda davacı tarafça dava konusu çekte davacının hak sahibi olduğu, çekin davacı elindeyken kayboldu, kaybolan çekin tüm aramalara rağmen bulunamadığı ileri sürülerek çekin iptalini talep edilmiştir.

Davacının dosyaya çekin görüntüsünün sunulduğu, çek görüntüsü yanında çekte lehtar olarak yer alan ...'ün çekin davacıya devredildiğine dair imzalı beyanının dosyaya sunulduğu görülmüştür. Ayrıca davacı tarafın çekin kaybına dair İzmir C.Başsavcılığı'na şikayette bulunduğu ancak .../... Soruşturma sayılı dosyada yürütülen soruşturma sonucu .../... Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

4-Çek iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Çekin iptali için çekin davacı zilyedindeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir.

Dosyada iptali talep edilen çek içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup bu husus davacının çeki elinde bulundururken zayi olduğu yönünde inandırıcı bir delil olarak değerlendirilmiştir. Mahkememizce çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilerek muhatap bankaya bildirilmiş, banka tarafından ödeme yasağının çek kayıt sistemine işlendiği görülmüştür.

Çek ibraz süresinden sonra karar tarihine kadar 4 ayı aşkın süre geçmesine ve çekle ilgili olarak mahkememize ibraz hususunda Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde 3 ayrı ilan yapılmış olmasına rağmen çekin mahkememize ibraz edilmediği görülmüştür.

5-Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden dava konusu çekin davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, çekin keşide tarihinin ... olduğu, ödeme yasağı kararına ve ilanlara rağmen çekin mahkememize veya muhatap bankaya ibraz edilmediği, bu haliyle çekin ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen kimin elinde bulunduğunun tespit edilemediği, çek için iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.