İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/527 K.2023/1056

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu ile müvekkili şirket arasında faturalı mal satışından kaynaklanan ticari alışveriş bulunduğunu, bu nedenlerle davalı hakkında İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini, bu nedenlerle icra takibine itirazın iptaline, takibinin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... fabrika çatısına 4080 adet 999,6 Kwp lik kurulu güce sahip paneller için solar montaj sistemi, sistem tedariki ve sistemin çatıya panel montajı dahil olmak üzere sözleşme akdedildiğini, sözleşmede bahsi geçen panellerin tamamlanmaması nedeni ile 01.10.2014 ve 14.11.2014 tarihli tutanakların tutulduğunu, davacı şirketin tamamlamadığı işlerin bedeli olarak davalı şirkete 13.11.2014 tarihli 81.420,00 TL ve 22.12.2014 tarihli 590,00 Euro bedelli faturaları gönderdiğini, davacının işi tamamlayacağı garantisi vermesi nedeni ile faturaya itiraz edilmemiş ise de, davacının işi tamamlamaması nedeni ile faturanın iade edildiğini, bu nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava,TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK'nun 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Açılan dava öncelikle Mahkememizin ... esasına kaydedilmiş olup, 15/01/2019 tarihinde;

"Davanın KISMEN KABULÜ ile, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sy takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 7.275,33 Euro üzerinden aynı şartlarla devamına, %20 icra inkar tazminatı koşulları oluşmadığından reddine,"şeklinde hüküm kurulmuştur.

Mahkememizce verilen karar taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiş olup, İzmir BAM...HD...karar sayılı ilamı ile" Taraflar arasında imzalanan 14.11.2014 tarihli "Montaj Teslim Tutanağı" ile 438 panelin sahaya getirilmediğinden montajının yapılamadığı anlaşılmıştır. Bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf, montesi gerçekleştirilmeyen 438 panelin alt yapısının davacı yüklenici tarafından mı yoksa davalı iş sahibi tarafından mı gerçekleştirildiği noktasında toplanmaktadır. Bu husus mahkemece değerlendirilerek gerekçelendirilmediği gibi götürü bedelli sözleşmelere uygun olarak alınmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Götürü bedelli sözleşmede, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacağı kabul edilmektedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 14.11.2019 tarih, 2019/1350 esas ve 2019/4613 karar sayılı ilamı)

Mahkemece alınan bilirkişi raporunda götürü bedelli sözleşme usulüne göre bilirkişi tarafından orantılama yapılmamıştır. Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek (her iki taraf da tacir olduğundan şirket defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak) hesaplaması için keşfe katılan bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15.01.2019 tarih... K sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca Esasa İlişkin Sebepler İncelenmeksizin Kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine"şeklinde kesin karar verilmiştir.

Kaldırma ilamında belirtildiği üzere; Taraflar arasında imzalanan 26.08.2014 tarihli "Satış Sözleşmesi" başlıklı eser sözleşmesi ile "... Fabrika Çatısına 4080 adet 999,6 kWp'lik kurulu güce sahip paneller için solar montaj sistemi, sistem tedariki ve sistemin çatıya panel montajı dahil kablolama işleri hariç işçiliği" işi konusunda toplam ürün ve işçilik bedeli olarak 69.000,00 Euro + KDV = 81.420,00 Euro üzerinden anlaşma sağlandığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasında tanzim edilen 01.10.2014 tarihli tutanak ile panellerin sahaya getirilmemesi nedeniyle sadece alt konseksiyon montajının devam ettiği, 01.10.2014 tarihine kadar alt konseksiyon uygulamasının tamamlandığı, paneller sahaya getirilmediğinden 01.10.2014 tarihinde işe ara verildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 14.11.2014 tarihli "Montaj Teslim Tutanağı" ile 438 panelin sahaya getirilmediğinden montajının yapılamadığı anlaşılmıştır. Bu hususta taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf, montesi gerçekleştirilmeyen 438 panelin alt yapısının davacı yüklenici tarafından mı yoksa davalı iş sahibi tarafından mı gerçekleştirildiği noktasında toplanmaktadır.

İzmir BAM ...HD.... karar sayılı kaldırma ilamı gereğince, bilirkişiden ek rapor alınması için Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak Bilirkişilerden alınan 06/02/2022 tarihli ek raporda; "a-) Davacı firma satış sözleşmesi gereğince... Fabrika çatısına 4080 adet , 999,6 KWP’lik kurulu güce sahip paneller için solar montaj sistemi, sistem tedariki ve sistemin çatıya panel montajı işinde ; eksik kalan 438 adet paneli montaj etmediği ve söz konusu eksik imalat tutarının 7.407.35 € + KDV = 8.740.67 € KDV dahil ( sekiz bin yedi yüz kırk virgül altmış yedi EURO ) olduğu

b-) Davacı firmanın imalatını gerçekleştirdiği toplam imalat tutarının 72.679,33 € KDV dahil ( yetmiş iki bin altı yüz yetmiş dokuz virgil otuz üç Euro ) olarak hesap edildiği ,

c-) İzmir BAM... H.D ... K sayılı kararı gereğince ; alacak ilişkisi için şirket defterleri üzerinde inceleme yapılması gerektiği ve bahse konu inceleme uzmanlık alanımızın dışında olduğundan değerlendirme yapmamız mümkün olmadığı yönünde"ek rapor sundukları görülmüştür.

Mahkememizin 07/06/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince; Davacının ticari defter ve belgeleri incelenmek suretiyle BAM kararı gereğince hak edilen bedel saptanmış olmakla, bu rakamdan kanıtlanan ödemelerin düşülmesi gerektiğinden Bilirkişiden alınan 21/07/2022 tarihli raporunda; "Mahkemenizin ... no.lu dosyası gereğince davacı ... Alümünyum Enerji San. Tic. A.Ş’nin davalı... Karbonsuz Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.’den alacağı BAM kararı gereğince hak edilen bedel 72.679,33 Euro olarak saptanmış olup, bu rakamdan kanıtlanan ödemelerin düşülerek davacının takip tarihinde takip miktarı kadar alacağının bulunup bulunmadığı konusunda tarafımızdan rapor düzenlenmesi istenildiğinden;

Davacının ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu:

1-2014 yılı ile 01.04.2015- 31.12.2015 dönemi (e-defter) defterlerini ibraz eden ancak 01.01.2015 ile 31.03.2015 dönemine ait defterlerini fiziki ortamda tutan davacının arşivlerinin dağınık ve düzgün olmadığı gerekçesi ile 01.01.2015 – 31.03.2015 tarihleri arası ticari defterlerini tarafımıza sunmadığı, ancak defterlerin sunulmadığı dönemde herhangi bir ticari işlemin olmadığı,

2- Ticari defter kayıtlarına göre davacının 16.016,00 Euro alacağının bulunduğu, zira davacının işin eksiz bitirildiği şeklinde KDV dahil 81.420,00 Euro ile malzeme bedeli olarak da KDV dahil 590,00 Euro tutarında toplam 82.010 Euro tutarında iki adet fatura düzenlediği,

3- Oysa davacının hak edilen alacağının BAM kararı gereğince ve 06.02.2022 tarihli bilirkişi heyet raporu ile 72.679,33 Euro olarak saptandığı,

4- Diğer taraftan davalı tarafından toplam (23.000,00 + 23.000,00 + 5.000,00 + 14.994=) 65.994,00 Euro tutarında ödeme yapıldığı,

5- Bu bağlamda da davacının takip tarihi itibariyle 16.016 Euro değil, (72.679,33 Euro – 65.994,00 Euro =) 6.685,36 Euro alacağının bulunmasının gerektiği, kanaat ve sonucuna varılmıştır."şeklinde rapor sunduğu görülmüştür.

Mahkememizin 27/10/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince. İzmir BAM. ...

H.D.' nin ... karar sayılı kaldırma ilamında Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması ya da iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek (her iki taraf da tacir olduğundan şirket defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak) hesaplaması için keşfe katılan bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması belirtilmiş olmasına karşılık,

mahkememizce talimat yolu ile aldırılan bilirkişi raporunda orantının kurulmadığı, iş kalemlerinin bedele bölündüğü ve bu sonuç ile miktarın tespit edildiği görülmekle, aldırılan ek rapor kaldırma ilamında belirtilen eksikliği karşılamaktan uzak olduğundan;

taraflar arasında akdedilen 08/08/2014 tarihli sözleşmeye göre eksik olduğu tarafların kabulünde olan 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı ve yapılmadığı varsayımına göre (ihtimalli) davacı tarafından yapılan imalatın belirtilen eksikliğe göre tüm işe oranının (yine ihtimalli olarak) yüzdelik olarak ne kadar olduğu ve bulunan bedellere davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesinin istenilmesi için Bilirkişilerden alınan 20/01/2023 tarihli ek raporda;

A – 438 adet panelin alt yapısının yapılmadığına göre değerlendirme :

21.07.2022 tarihli kök raporumuzda özetle; BAM kararı gereğince yeniden düzenlenen 06.02.2022 tarihli bilirkişi heyet raporundan bahisle;

Toplam İş Bedelinin: 69.000,00 Euro + KDV = 81.420 Euro,

Eksik İmalatların Bedelinin: KDV dahil 8.740,67 Euro (4080 adet panelin toplam işçilik bedeli 69.000,00 Euro olup, 69.000/4.080 adet= 16,91 Euro/Adet, 438 adet panel eksik olduğu dikkate alındığında; 438*16,91= 7.407,35 Euro + KDV = 8.740,67 Euro KDV dahil.)

Yüklenicinin Yaptığı İşlerin Toplam Bedelinin: KDV dahil 72.679,33 Euro. ( 81.420,00 Euro (sözleşme bedeli) – 8.740,67 Euro = 72.679,33 Euro KDV dahil.)

Toplam Hak Edilen Bedelinin : 72.679,33/81.420,00 = 0,8926 götürü bedel oranı gereğince 81.420,00 Euro*0,8926 = 72.679,33 Euro KDV dahil olduğu,

Bu bağlamda, davacının eksik kalan 438 adet paneli montaj etmediği ve söz konusu eksik imalat tutarının KDV dahil 8.740,67 Euro olduğu, davacı firmanın imalatını gerçekleştirdiği toplam imalat tutarının KDV dahil 72.679,33 Euro olduğu sonucuna varıldığı, davacının takip tarihi itibariyle 16.016 Euro değil, (72.679,33 Euro – 65.994,00 Euro =) 6.685,36 Euro alacağının bulunmasının gerektiği tespit edilmiştir.

Böylece, 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapılmadığı varsayımına göre davacı alacağının 6.685,36 Euro olduğu sonucuna varılmıştır.

B - 438 Panelin Alt Yapısının Davacı Tarafından Yapıldığı Varsayımına Göre Yapılan Değerlendirme Ek rapor isteminde “Taraflar arasında akdedilen 08.08.2014 tarihli sözleşmeye göre eksik olduğu tarafların kabulünde olan 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı ve yapılmadığı varsayımına göre ( ihtimalli ) davacı tarafından yapılan imalatın belirtilen eksikliğe göre tüm işe oranının ( yine ihtimalli olarak ) yüzdelik olarak ne kadar olduğu ve bulunan bedellere davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesinin istenilmesi istenildiğinden, bu kez 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayımına göre 438 adet panel montajı tutarına ait hesabımız aşağıda belirtilmiştir:

Sözleşmede sarf malzemeleri yükleniciye aittir. Panellerin ayaklara sabitlenmesi Aluminyum klemplerle yapılmaktadır.

438 adet panel montajı için gerekli olan klemp adedi :

Bina çatısına panellerin yerleştirilmesinin 30 adetlik sıralar halinde yapılabileceği pratiğe uygundur. Buna göre 438 panel için 438/ 30 = 14,6 yaklaşık 15 sıra panel gerekecektir.

Her bir panel için ortalara 2 adet klemp gerekecektir. Dolayısıyla bir sırada 29 adet ara olduğuna göre, 29 adet orta için 29 x 2 = 58 adet klemp ve 15 sıra için de 58 x 15 = 870 adet klemp gerekecektir. Her sırada iki adet dış vardır ve her dış için de 2 adet klemp gerekecektir. 15 panel sırası olduğuna göre dışlar için gerekli klemp adedi 15 x 2 = 30 adet olacaktır.

Dolayısıyla, 438 adet panel montajı için gerekli klemp adedi 870 + 30 = 900 adet olacaktır. Bir Aluminyum klempin piyasa rayiç değeri KDV dahil 2 Euro’dur. Montaj için gerekli klemplerin tutarı KDV dahil 900 adet x 2 Euro/adet = 1800 Euro olacaktır.

Davacı her bir panel montajının 1 Euro olacağını belirtmektedir. Bu ücret piyasa rayiç değerine uygundur. Buna göre 438 adet panelin çıplak montajı için gerekli olan meblağ 438 Euro olacaktır

Sonuç olarak, 438 panel montajı için gerekli bedel toplam olarak 1800 + 438 = 2.238 (KDV dahil) Euro olacaktır.

Bu bağlamda toplam iş bedelinin 69.000,00 Euro + KDV = 81.420 Euro olduğu ve 438 panel montajı için gerekli bedel toplam olarak 1800 + 438 = 2.238 Euro olacağı dikkate alındığında ve 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayıldığında toplam iş bedelinin 81.420 Euro, panellerin montajı için klemp+panel montajı için yani 438 panel montajı için gerekli bedel toplamı 2.238 Euro olduğundan davacı tarafından yapılan iş bedelinin 81.420 – 2.238= 79.182 Euro olduğu hesap edilmiştir.

Davacı tarafından 438 adet panelin alt yapısının yapıldığı varsayımına göre yapılan değerlendirmede;

Toplam iş bedelinin KDV dahil 81.420 Euro olduğu dikkate alındığında ve 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayıldığında davacı tarafından yapılan iş bedelinin tüm işe oranının 79.182/81.420=0,97 oranında olduğu hesaplanmıştır.

Davalı tarafından toplam (23.000,00 + 23.000,00 + 5.000,00 + 14.994= 65.994,00 Euro tutarında ödeme yapıldığı dikkate alındığında ve 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayıldığında davacının alacak tutarının 79.182,00 – 65.994,00 = 13.188 Euro olduğu, sonucuna varılmıştır.

* Davacı tarafından 438 adet panelin yüklenici tarafından yapılmadığı varsayımına göre yapılan değerlendirmede; davacının alacağı 6.685,36 Euro’dur.

* Davacı tarafından 438 adet panelin alt yapısının yüklenici tarafından yapıldığı varsayımına göre yapılan değerlendirmede; davacının alacağı 13.188 Euro’dur"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.

Mahkememizin 23/03/2023 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı gereğince; bilirkişilerin mahkememiz ara kararına uygun rapor sunmadığı görüldüğünden eksik işlerin bedeli bulunmadan davacı tarafından yapılan iş kalemlerin oranının tüm işe göre bulunmasının istenmesi için Bilirkişilerden alınan 22/05/2023 tarihli ek raporda. 21.07.2022 tarihli kök raporumuzda özetle.

BAM kararı gereğince yeniden düzenlenen 06.02.2022 tarihli bilirkişi heyet raporundan bahisle;Toplam İş Bedelinin: 69.000,00 Euro * KDV - 81.420 Euro, Eksik İmalatların Bedelinin: KDV dahil 8.740,67 Euro (4080 adet panelin toplam işçilik bedeli 69.000,00 Euro olup, 69.000/4.080 adet- 16,91 Euro/Adet, 438 adet panel eksik olduğu dikkate alındığında.

438*16,91- 7.407,35 Euro * KDV - 8.740,67 Euro KDV dahil.) Yüklenicinin Yaptığı İşlerin Toplam Bedelinin: KDV dahil 72.679,33 Euro. ( 81.420,00 Euro(sözleşme bedeli) — 8.740,67 Euro - 72.679,33 Euro KDV dahil.) Toplam Hak Edilen Bedelinin : 72.679,33/81.420,00 - 0,8926 götürü bedel oranı gereğince81.420,00 Euro*0,8926 - 72.679,33 Euro KDV dahil olduğu,

Bu bağlamda, davacının eksik kalan 438 adet paneli montaj etmediği ve söz konusu eksik imalat tutarının KDV dahil 8.740,67 Euro olduğu, davacı firmanın imalatını gerçekleştirdiği toplam imalat tutarının KDV dahil 72.679,33 Euro olduğu sonucuna varıldığı, davacının takip tarihi itibariyle 16.016 Euro değil, (72.679,33 Euro — 65.994,00 Euro -) 6.685,36 Euro alacağının bulunmasının gerektiği tespit edilmiştir.

Böylece, 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapılmadığı varsayımına göre davacı alacağının 6.685,36 Euro olduğu sonucuna varılmıştır.

B-438 Panelin Alt Yapısının Davacı Tarafından Yapıldığı Varsayımına Göre Yapılan Değerlendirme Ek rapor isteminde “Taraflar arasında akdedilen 08.08.2014 tarihli sözleşmeye göre eksik olduğu tarafların kabulünde olan 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı ve yapılmadığı varsayımına göre ( ihtimalli ) davacı tarafından yapılan imalatın belirtilen eksikliğe göre tüm işe oranının ( yine ihtimalli olarak ) yüzdelik olarak ne kadar olduğu ve bulunan bedellere davalı tarafından yapılan ödemelerin mahsup edilmesinin istenilmesi istenildiğinden, bu kez 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayımına göre 438 adet panel montajı tutarına ait hesabımız aşağıda belirtilmiştir:

Sözleşmede sarf malzemeleri yükleniciye aittir. Panellerin ayaklara sabitlenmesi Aluminyum klemplerle yapılmaktadır. 438 adet panel montajı için gerekli olan klemp adedi :Bina çatısına panellerin yerleştirilmesinin 30 adetlik sıralar halinde yapılabileceği pratiğe uygundur. Buna göre 438 panel için 438/ 30 - 14,6 yaklaşık 15 sıra panel gerekecektir.Her bir panel için ortalara 2 adet klemp gerekecektir.

Dolayısıyla bir sırada 29 adet araolduğuna göre, 29 adet orta için 29 x 2 - 58 adet klemp ve 15 sıra için de 58 x 15 - 870 adetklemp gerekecektir. Her sırada iki adet dış vardır ve her dış için de 2 adet klemp gerekecektir.15 panel sırası olduğuna göre dışlar için gerekli klemp adedi 15 x2 - 30 adet olacaktır. Dolayısıyla, 438 adet panel montajı için gerekli klemp adedi 870 4 30 - 900 adet olacaktır. Bir Aluminyum klempin piyasa rayiç değeri KDV dahil 2 Euro'dur.

Montaj için gerekli klemplerin tutarı KDV dahil 900 adet x 2 Euro/adet - 1800 Euro olacaktır.

Davacı her bir panel montajının 1 Euro olacağını belirtmektedir. Bu ücret piyasa rayiç değerine uygundur. Buna göre 438 adet panelin çıplak montajı için gerekli olan meblağ 438 Euro olacaktır.

Sonuç olarak,438 panel montajı için gerekli bedel toplam olarak 1800 * 438 - 2.238 (KDV dahil) Euro olacaktır. Bu bağlamda toplam iş bedelinin 69.000,00 Euro * KDV - 81.420 Euro olduğu ve 438 panelmontajı için gerekli bedel toplam olarak 1800 * 438 - 2.238 Euro olacağı dikkate alındığındave 438 panelin alt yapısının davacı tarafından yapıldığı varsayıldığında toplam iş bedelinin 81.420 Euro,

panellerin montajı için klemp*panel montajı için yani 438 panel montajı için gerekli bedel toplamı 2.238 Euro olduğundan davacı tarafından yapılan iş bedelinin 81.420 —2.238- 79.182 Euro olduğu hesap edilmiştir.Toplam iş bedelinin KDV dahil 81.420 Euro olduğu dikkate alındığında ve 438 panelin altyapısının davacı tarafından yapıldığı varsayıldığında davacı tarafından yapılan iş bedelinintüm işe oranının 79.182/81.420-0,97 oranında olduğu hesaplanmıştır.Davalı tarafından toplam (23.000,00 4 23.000,00 4 5.000,00 4 14.994- 65.994,00 Eurotutarında ödeme yapıldığı dikkate alındığında ve 438 panelin alt yapısının davacı tarafındanyapıldığı

varsayıldığında davacının alacak tutarının 79.182,00 — 65.994,00 - 13.188 Euroolduğu, sonucuna varılmıştır.

*Sonuç ve kanaat 438 adet panelin yüklenici tarafından yapılmadığı varsayımına göre yapılandeğerlendirmede; davacının alacağı 6.685,36 Eurodur.*

*438 adet panelin alt yapısının yüklenici tarafından yapıldığı varsayımına göre yapılan değerlendirmede; davacının alacağı 13.188 Eurodur. şeklinde ek rapor sundukları görülmüştür.

Mahkememizin 13/06/2023 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince; Götürü bedelle yapımı üstlenilen işlerde yüklenicinin hakettiği bedel tesbit edilirken; eksik ve kusurları da dikkate alınarak gerçekleşen imalâtın işin tamamına göre fiziki oranı belirlenip, bu oran götürü bedele uygulanarak bulunacak miktardan, davalı tarafından kanıtlanan ödemelerin düşülmesi, böylece yüklenici alacağının bulunması gerekir(Yargıtay 6. H.D.2021/2964 Esas, 2021/2312 Karar).

- Bozma ilamında götürü bedelli sözleşmeler bakımından hesaplamanın fiziki oran yönetime göre yapılması gerektiği ayrıntılı olarak açıklanmış olmasına karşın hükme esas alınan bilirkişi raporunda eksik ve ayıplı işlerin bedeli hesaplanmış, hesaplanan bu bedel sözleşmede belirtilen iş bedeline oranlanmak sureti ile bir sonuca ulaşılmıştır. Mahkemece bozmaya uyulduğu halde, bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında mahkemece yapılması gereken iş; bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle, eksik ve kusurlu işler de dikkate alınarak mevcut hali ile gerçekleştirilen işin öncelikle toplam işe fiziki oranının yüzde olarak belirlenmesi, bulunan bu oranın kararlaştırılan götürü iş bedeli olan 770.000,00 TL’ye uygulanarak yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin belirlenmesi (Yargıtay 15. H.D. 2020/1197 Esas, 2021/685 Karar).,

Mahkememize sunulan bilirkişi ek raporu Yargıtay' ın yerleşmiş içtahatları gereği hazırlanmadığından ve bu hali hüküm verilemeyeceğinden 27/10/2022 tarihli celse ara karar gereği resen seçilecek bir makine mühendisi bilirkişisinden rapor alınmasına karar verildiğinden Bilirkişiden alınan 18/12/2023 tarihli raporunda.

"Kök raporda yapılmayan iş bedelinin maliyetinin hesaplanarak hesaplama tablosu düzenlendiği, bu nedenle esap tablosunun BAM kararları ve Sayın Mahkemenin ara kararı gereği doğrultusunda yeniden düzenlenerek hazırlanmış olup, bu şekilde yapılan hesaplamada davacının yaptığı iş bedelinin toplam işin 98’ si olduğu dikkate alındığında toplam yapılan iş bedelinin 79.791,60 Euro olduğu tespit edilmiştir.

Davalı şirket tarafından davacı yana 65.994,00 Euro ödeme yaptığı, davalının yaptığı işin (KDV dahil) 9.791,60 Euro olduğu dikkate alındığında davacı yanın bakiye alacağının 13.797,60 Euro (KDV dahil) olduğu kanaatine varılmıştır.

Sayın Mahkemenin ara kararında verilen görev doğrultusunda kök raporda yapılan tespit ve değerlendirmeler aşağıdaki şekilde BAM kararları gözetilerek hazırlanmıştır.

Davacı ... Alüminyum Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. ile davalı ... Enerji San.

Ve Tic.Ltd.Şti. arasında 28.08.2014 tarihinde “Satış Sözleşmesi” düzenlendiği işin mahiyetinin “Beybi Eldiven fabrika çatısına 4080 adet 999,6 kWP 'lik kurulu güce sahip paneller için solar montaj sistemi, sistem tedariki ve sistemin çatıya panel montajı dahil kablolama işleri hariç işçiliği” olduğu ve işin bedelinin ise 81.420,00 EURO olduğu, Kök raporda eksik işin tamamlama bedel maliyetine göre bir hesaplama yapıldığı, BAM kararı dikkate alınarak gerçekleştirilen imalat oranına göre hesap tablosunun revize edildiği, bu şekliyle davacı yanın sözleşme kapsamında tamamladığı işin toplam iş içindeki oranının % 98 olduğu,

Davalı şirket tarafından davacı yana 65.994,00 Euro ödeme yaptığı, Davacı yanın bakiye alacağının 13.797,60 Euro (KDV dahil) olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde ek rapor sunduğu görülmüştür.

Tüm bu nedenler ile, taraflar arasında 26.08.2014 tarihli eser sözleşmesinin bulunduğu, davacının yüklenici, davalının iş sahibi, esere konu işin "...

Fabrika Çatısına 4080 adet 999,6 kWp'lik kurulu güce sahip paneller için solar montaj sistemi, sistem tedariki ve sistemin çatıya panel montajı dahil kablolama işleri hariç işçiliği" olduğu ve ürün ile işçilik bedeli olarak toplam 69.000,00 Euro + KDV = 81.420,00 Euro üzerinden anlaşma sağlandığı, taraflar arasında tanzim edilen 01.10.2014 tarihli tutanak ile panellerin sahaya getirilmemesi nedeniyle sadece alt konseksiyon montajının devam ettiği, 01.10.2014 tarihine kadar alt konseksiyon uygulamasının tamamlandığı, paneller sahaya getirilmediğinden 01.10.2014 tarihinde işe ara verildiği, 14/11/2014 tarihli tutanak da ise.

438 adet panelin sahaya getirilmemesinden dolayı panel montajının yapılamadığının belirtildiği, bu hali ile son tutanakta yalnızca panellerin montajının yapılmadığının yazılı olduğu alt yapıya ilişkin ibare ve tespitin yer almadığı görüldüğünden 438 adet panelin alt yapısının da davacı tarafça yapıldığı buna karşılık paneller hazır olmadığından montaj işinin yerine getirilmediği kanaatine varılmakla,

mahkememizce aldırılan 16/12/2023 tarihli son bilirkişi raporuna göre götürü bedelli sözleşmede eksik işler de dikkate alınarak mevcut hali ile gerçekleştirilen işin toplam işe fiziki oranının %98 olduğu ve iş bu oran götürü bedele uygulandığında davacı/yüklenicinin 79.791,60 Euro kadar iş gerçekleştirdiği, davalının iş karşılığı 65.994,00 Euro ödemesinin bulunduğu anlaşıldığından bakiye bedel yönünden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmadığından davacı lehine, davacı takip başlatmakta kötü niyetli olmadığından davalı lehine tazminata hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... E imza Hakim ... · E imza