KÜNYE
T.C. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
- Karar tarihi
- 7 Kasım 2023
- Esas no
- 2023/355 Esas
- Karar no
- 2023/897
- Dava
- İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan
- Dava tarihi
- 24/04/2023
Karar Metni
1.995 kelime·10 dk okuma·5 bölüm
Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan ticaret neticesinde keşide edilen faturalara istinaden İzmir...cra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyadan icra takibi başlatıldığı ancak borçlunun itirazı neticesinde icra takibinin durdurulduğunu, davalı şirket tarafından yetkiye itirazının yanında borcun tamamına da itiraz edildiğini, davalı ile müvekkili arasında ticaret yapıldığı,
yapılan bu ticaret ile ilgili taraflar arasında herhangi bir tartışma ve uyuşmazlığın söz konusu olmadığını, tarafların ticari defterleri, vergi kayıtları, beyannameler ve BA-BS formları incelendiğinde taraflar arasındaki ticaret ve müvekkili şirketin alacaklı olduğunun açıkça ispat edilmiş olacağını, açıklanan nedenlerle, borçlunun icra takibine yaptığı tüm itirazların iptaline, takibin devamına, borçlunun takip konusu borcu faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili dava şirketin davacı şirketten aldığı malların fatura bedellerini ödemediği yönündeki iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacı yanın, söz konusu iddialarını ispat edemediğini, bu nedenle müvekkilinin hiçbir suretle davacı tarafa borçlu olduğunun kabul edilmediğini, dava dilekçesinde müvekkili aleyhine isnat edilen hiçbir hususunun kabul edilmediğini, arz ve izah edilen ve re'sen göz önünde bulundurulacak sebepler neticesinde davanın öncelikle yetkisizlik ile usulden reddine, haksız ve hukuki mesnetten yoksun işbu davanın esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
İzmir ...İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyası, ticari defter ve kayıtlar, İrsaliyeli Fatura suretleri, bilirkişi raporu, delil olarak değerlendirilmiştir.
Bilirkişiden alınan 27/09/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "Davalı ... Üretim Otomotiv Loj.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin yasal defterlerinin ibraz edilmemiş olması sebebi ile yapılan incelemeler icra dosyası uyap çıktısı, dava dosyası ve davacının 2022-2023 yılına ait elektronik yasal defterleri ile sınırlı kalmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda işbu raporun inceleme, değerlendirme ve tespitler bölümünde ayrıntısı ile belirtildiği gibi,
-Davacı... Oto Boya Paz.Oto.San.ve Tic.Rek.Hiz.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nin 2022 yılına ait yasal defterlerinin açılış ve kapanış onaylarının yasal içerisinde yaptırılmış olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin uyumlu olduğu,
-Davacı... Oto Boya Paz.Oto.San.ve Tic.Rek.Hiz.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nin 2023 yılına ait yasal defterlerinin açılış onaylarının yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, kapanış onay süresinin henüz gelmemiş olduğu, muhasebe kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, yevmiye defteri kayıtları ile kebir defterlerinin uyumlu olduğu,
-Davacı ... Oto Boya Paz.Oto.San.ve Tic.Rek.Hiz.İnş.Tic.Ltd.Şti. Otomotiv Loj.San.ve Tic.Ltd.Şti. arasında “Otomotiv Boya Malzemeleri Alım Satım İşi” ile ilgili yazılı olmayan ticari bir ilişki kurulduğu,
-Davacı yasal defterlerine göre, işbu ticari ilişkinin davacı yanca düzenlenen 17.05.2022 tarih ... no.lu 21.662,19-TL tutarındaki fatura ile başladığı, 21.10.2022 tarih... no.lu 369-TL tutarındaki fatura ile sona erdiği,
- Davacı ... Oto Boya Paz.Oto.San.ve Tic.Rek.Hiz.İnş.Tic.Ltd.Şti. tarafından 2022 yılında çeşitli tarihlerde kdv dahil 37.468,49-TL tutarında toplam 6 adet fatura düzenlendiği,
*Davalının yasal defterlerinin incelenememiş olması sebebi ile işbu faturaların davalının yasal defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı,
-Davacı yasal defterlerinde, davalı ... Üretim Otomotiv Loj.San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından işbu faturaya istinaden yapılmış bir ödemeyi gösterir herhangi bir muhasebe kaydına rastlanmadığı,
*Davalının yasal defterlerinin incelenememiş olması sebebi ile davalı yasal defterlerinde kayıtlı bir ödeme olup olmadığı hususunda tarafımca herhangi bir tespit yapılamadığı
-Davacı yasal defterlerine göre, davalı ... Üretim Otomotiv Loj.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin 02.02.2023 icra takip tarihi itibari ile 37.468,49-TL tutarında borç bakiyesi bulunduğu,
-Davacı yanca 37.468,49-TL'lik altı adet faturadan kaynaklanan 32.468,49-TL tutarındaki bir bakiye alacağın işbu davaya esas İzmir ...cra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasında takibe konu edildiği,
-İşbu raporun Takibe Konu Alacak Üzerinde Yapılan İncelemeler bölümünde ayrıntısı ile belirtilen tüm hususlar ışığında,
-Davacı yanca düzenlenen 32.468,49-TL tutarındaki icra takibine konu edilen 37.468,49-TL tutarındaki 6 adet faturadan;
-34.722,86-TL tutarındaki dört adet fatura muhteviyatı malın davalı yanca teslim alınmış olduğunun kabul edilebileceği,
-2.745,63-TL tutarındaki iki adet fatura muhteviyatı malın tarafımca somut olarak tespiti mümkün olmadığından davalı yanca teslim alınıp alınmadığı hususundaki nihai yorumun takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,
-Sayın Mahkeme tarafından davacı yasal defterlerinin doğru olduğuna ve 37.468,49-TL'lik 6 adet fatura muhteviyatı malların davalı yanca teslim alındığına karar verilmesi durumunda,
*Davacı ... Oto Boya Paz.Oto.San.Tic.Rek.Hiz.İnş.Tic.Ltd.Şti.'nin işbu davaya esas İzmir...lcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasına istinaden davalı ... Üretim Otomotiv Loj.San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden 02.02.2023 icra takip tarihi itibari ile taleple bağlı kalınarak 32.468,49-TL tutarında asıl alacak talep edebileceği,
*Davalının temerrüdü söz konusu olmadığından hukuki ve nihai yorumun takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının işbu davaya esas İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına istinaden 3.220,17-TL tutarındaki işlemiş faiz talebinin yerinde olmayacağı görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
1-Dava İİK 67.Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık satış sözleşmesine dayalı olarak düzenlenen faturalar nedeniyle davacının davalıdan takipte gösterilen miktarlarda alacaklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
3-Davalı şirket tarafından takipte borca, takibe, faiz oranına, faize, işlemiş faize ve yetkiye itiraz edilmiş, davaya cevap dilekçesinde mahkememizin yetkisine itiraz ileri sürülmüş, zamanaşımı defi ileri sürülmüş ve borcun kabul edilmediği belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.
4-Davalının yetki itirazının değerlendirilmesinde, dosyada toplanan bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı tarafın bağlı bulunduğu vergi dairesinden celp edilen form BA kayıtlarının incelenmesinde 4 adet faturadan dolayı KDV hariç 32.346,01-TL mal alış beyanında bulunulduğu, bu itibarla taraflar arasında satış sözleşmesi bulunduğunun anlaşıldığı, satış sözleşmesinden kaynaklanan para alacaklarının alacaklıya götürülecek borçlardan olduğu ve alacaklının yerleşim yeri icra dairesi ve mahkemelerinin yetkili olacağı, somut uyuşmazlıkta davacı satıcının yerleşim yerinin Gaziemir/İzmir sınırlarında bulunması nedeniyle İzmir İcra Daireleri'nin ve mahkememizin yetkili olduğu değerlendirilmiş ve yetki itirazlarının reddine karar verilmiştir.
5-Dava konusu alacak birden fazla faturadan kaynaklanan açık hesap ilişkisine dayanmakta olup kural olarak alacaklı, alacağın kaynağını oluşturan fatura içeriğinde yer alan mal veya hizmetin davalı borçluya verildiğini ispat külfeti altındadır. Alacaklı bu husustaki ispatı imzalı fatura veya sevk irsaliyesi ile sağlayabileceği gibi mal veya hizmetin borçluya verildiğini ispat eden diğer yazılı, görsel delillerle ispat edebilebilir.
Yine kendi ticari defterlerinde lehine olan kayıtların davalı ticari defterleri ile doğrulanması veya davalının ticari defterlerini ibraz etmemiş olması halinde de alacağın varlığı ispat olunabilir. Zira Yargıtay'ın artık istikrar kazanmış uygulamasına göre bir tacirin ticari defterlerine bir faturayı kaydetmiş olması, fatura içeriği mal veya hizmetin kendisine sağlandığının ispatı olarak kabul edilmektedir.
Mahkememizce her iki taraf vekiline ticari defter ve kayıtların ibrazı hususunda 2 haftalık kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından ticari defterlerin yerinde incelenmesi talep edilmiş, davalı vekili ise ticari defterleri incelenmek üzere ibraz etmediği gibi yerinde inceleme talebinde de bulunmamıştır.
6-Davacı şirkete ait ticari defterlerin incelenmesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun incelenmesinde, davacı ya ait ticari defterlerde davacı tarafça davalı şirket adına düzenlenmiş
17/05/2022 tarihli 21.662,19-TL bedelli,
28/05/2022 tarihli 9.630,19-TL bedelli,
31/05/2022 tarihli 1.961,95-TL bedelli,
31/05/2022 tarihli 1.468,53-TL bedelli,
20/06/2022 tarihli 2.376,63-TL bedelli,
21/10/2022 tarihli 369,00-TL bedelli olmak üzere toplam 37.468,49-TL tutarında 6 adet faturadan dolayı alacak kaydı girişi yapıldığı görülmüştür.
7-Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222.maddesinde yer almaktadır.
"1-Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
2-Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
3-İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
Madde metninde de açıklandığı üzere ticari defterlerin bir tarafın kendi lehine delil olarak kabul edilmesi için öncelikle usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onaylarının süresinde yaptırılmış olması gerekmektedir.
Bunun yanında ticari ilişkinin karşı tarafının aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterindeki kayıtların bu deftere aykırı olmaması veya karşı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
Bir diğer taraftan tarafların ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olmamakla birlikte vergi usul mevzuatı uyarınca vergi mükelleflerinin alış ve satış faturalarını vergi dairesine bildirdikleri Form Ba- Form Bs uygulamaları aracılığı ile alış faturası olarak bir faturanın vergi dairesine bildirilmiş olması da ilgili fatura içeriği mal veya hizmetin beyan eden kişiye sağlandığı yönünde karine olarak kabul edilmektedir.
Somut olayda davalı tarafça usulüne uygun ihtarname tebliğine rağmen ticari defterlerin incelenmek üzere ibraz edilmediği, rapora karşı itiraz dilekçesinde de davacı ticari defterlerinde yer alan kayıtların delil vasfının bulunmamasına yönelik somut bir itiraz ileri sürülmediği, bu haliyle davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarının davalı yönünden delil niteliği teşkil edeceği anlaşıldığından davacı ticari defterlerinde yer alan fatura içeriği mal veya hizmetlerin davalıya verildiğinin ve fatura bedelleri kadar alacağın bulunduğunun ispat edildiği değerlendirilmiştir.
Yukarıda açıklanan ispat kuralları doğrultusunda yapılan değerlendirmede, davacı şirketin kendi ticari defterlerinde kayıtlı olan fatura, alacak ve borç kayıtlarının ticari defterlerini ibraz etmeyen davalı yönünden bağlayıcı olduğu, takipte 5.000,00-TL'nin mahsup edilmesi suretiyle 17/05/2022 tarihli 21.662,19-TL bedelli fatura yönünden 16.662,19-TL üzerinden takibe geçildiği, taleple bağlı kalınarak bu fatura yönünden 16.662,19-TL ve 28/05/2022 tarihli 9.630,19-TL bedelli, 30/05/2022 tarihli 1.961,95-TL bedelli, 31/05/2022 tarihli 1.468,53-TL bedelli, 20/06/2022 tarihli 2.376,63-TL bedelli, 21/10/2022 tarihli 369,00-TL bedelli faturalar yönünden fatura bedelleri miktarınca alacağın varlığının ispat edildiği gözetilerek davanın asıl alacak miktarları yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Davacı tarafça takipte işlemiş faiz talebinde bulunulmuş ve işlemiş faize yönelik itirazların da iptali talep edilmiştir. Taraflar arasında belirli vadeli bir sözleşme bulunmadığı gibi takip öncesinde davalının temerrüde düşürüldüğüne dair bir delil bulunmadığı gözetildiğinde işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve işlemiş faize yönelik taleplerin reddine karar verilmiştir.
8-Davacı alacağı faturaya ve açık hesap ilişkisine dayanmaktadır. Faturadan kaynaklanan alacak miktarlarının davalı tarafça belirlenebilir olduğu, bu itibarla likit nitelikte sayılması gerektiği değerlendirilmiş, kabul edilen dava değerinin %20'si oranında inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderlerine dahil edilmesine karar verilmiştir.
Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır
İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2023/355, K. 2023/897, 7 Kasım 2023 tarihli karar · Kaynak: UYAP Emsal Karar Arama