İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/736 K.2023/981

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde. Müvekkili davalı olarak ... Yat ve Tekne İmalatçıları Endüstrisi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin kurucu ortaklarından olup işbu kooperatif bünyesindeki ortaklık hissesinin/payının hukuka aykırı bir surette bilgisi ve izni dahilinde olmaksızın bir diğer davalı olan ... ve İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'ye devredilmiş olması hasebiyle uğramış olduğu zararları telafi edebilmek ve ileride doğması kuvvetle muhtemel sair mağduriyet, zarar ve ağır hak kayıplarının önüne geçebilmek adına işbu davanın taraflarınca açılma zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkilinin kanser hastası olduğu dönemde gerek doktorun telkinleri ile gerekse illetine tutulduğu kanser hastalığının tedavi sürecinin bir hayli ağır, yorucu,

bedeni bitap düşürecek türden olması hasebiyle ortağı ve denetçisi olduğu kooperatifin işleri ile ilgilenip toplantılarına katılamadığından o zamanlar dost bildiği kendisi ile yakın ilişkisi olan dava dışı ...'ın tavsiye ve ısrarları doğrultusunda kooperatifin toplantılarına müvekkili adına dinleyici, gözlemci sıfatıyla katılıp müvekkili toplantıların konusu ve içeriği ile bilgilendirebilmesi maksadıyla şüphelinin düzenlediği evrakı imzalayıp kendisine teslim edildiğini,

müvekkili neredeyse 10 yıl boyunca hastalığı ile meşgul olduğundan ve kooperatifin işlerinin dost bildiği güvendiği dava dışı ... tarafından halledildiğini düşündüğünden kooperatife uzun yıllar boyunca gitmediğini, ancak bir arkadaşının kendisini bilgilendirmesi akabinde müvekkili kooperatifte ne ortak olarak ne de kooperatif üyesi olarak adının yer almadığını öğrendiğini ve kooperatiften bilgi almak maksadıyla kooperatifle iletişime geçmiş ise de kooperatif yetkilileri kendi hissesinin (payının) devredildiğini ancak işlemin dayanağı olan devir sözleşmesini kendisine göstermeyeceklerini bildirdiğini,

müvekkilinin de kendi bilgisi ve izni olmaksızın yapılmış hukuka aykırı işbu işlem için savcılığa başvurduğunu ve halen devam eden bu soruşturma sürecinde hisse (pay) devrinin tarafların imzasının yer aldığı müşterek adi bir sözleşme ile gerçekleştirildiğini öğrendiğini, müvekkili ...'in sağlık problemleri ile uğraştığı dönemde kooperatif işlerinden uzak kaldığı, dava dışı tanıdığı (soruşturma dosyasında şüpheli sıfatına haiz) ...'ın müvekkili nezdinde yarattığı güveni kötüye kullanarak diğer davalı ... ve İnş.

San. Tic. Ltd. Şti. ile birlikte hukuka ve ahlaka aykırı bir surette müvekkilinin davalı kooperatif nezdindeki ortaklık payını ve ortaklık sıfatını ... ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'a devrettiğini, davalı kooperatif yönetim kurulunun ise gerek TBK'da düzenlenmiş alacağın temliki hükümleri nezdinde mukayesen borçlu sıfatına haiz olmasından mütevellit doğan özen sorumluluğu gerek ise Koop.

K.'dan doğan sorumluluğu uyarınca Yargıtay kabul ve uygulamasına göre davalı kooperatif yönetim kurulunun devir işleminde göstermesi gerektiği titizliği göstermediğini, bu emarelerin yanı sıra yapıldığı iddia olunan devir işlemi neticesinde müvekkilinin uhdesine para geçmediği kati bir surette sübut olup hukuka ve ahlaka aykırı vuku bulmuş işbu yargılama merhalesine konu devir işlemin iptali ile kooperatif kayıtlarının eski hale getirilmesini, kooperatif ortaklık payı,

ortaklık sıfatı ve buna bağlı taşınmaz(lar)ın ve hakların 3. kişilere devri ile ileride telafisi imkansız ciddi zarar(lar)ın doğacağının kuvvetle muhtemel olmasından bahisle tapu kayıtlarına ve kooperatifin ilgili kayıtlarına 6100 sayılı HMK'nun 392/1. maddesine istinaden teminatsız olarak tensiben ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, cevap dilekçesinde; davacı tarafından açılan haksız ve mesnetsiz davayı kabul manasına gelmemekle birlikte açılan davanın yetkili mahkemede açılmadığını, davalı müvekkili şirketin adresinin ...dresinin ise ... Aliağa İzmir olduğunu, 6100 Sayılı yasanın 6 ve 7. Maddesi gereğince davaya bakmakla yetkili mahkemenin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi olması gerektiğinden dosyanın yetkili Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, ayrıca zaman aşımı itirazımın kabulü ile dosyanın zaman aşımı nedeniyle reddine, mahkememiz aksi kanaatte ise haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kooperatif sicil kayıtları, hisse devrine ilişkin kayıtlar delil olarak değerlendirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

1-Dava kooperatif pay devri işleminin iptali ve üyeliğin tespiti davasıdır.

2-6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

3-HMK'nın şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki başlıklı 14. Maddesinin 2.fıkrasında " Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir." düzenlemesi yer almaktadır.

Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin... Karar sayılı ilamında "Yukarıda da açıklandığı üzere, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan HMK'nın 14. maddesine göre, kooperatifin ortaklarına ya da ortakların bu sıfatla diğer ortaklar veya kooperatife açacağı davalarda kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkili olup, anılan yetki kuralı, kamu düzenine ilişkin ve kesin nitelikte olduğundan, davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi, mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. TMK'nın 51. maddesine göre de tüzel kişinin ikametgâhı anasözleşmede başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir." şeklinde açıklandığı üzere kooperatif ile üyeleri arasında kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

4-Somut olayda davalı kooperatifin Mersis kayıtlarında faaliyet adresi "... Aliağa/İzmir" olarak yer almaktadır. Her ne kadar davacı tarafça davalı kooperatifin merkez adresine ilişkin değişikliğin ilan edilmediği ileri sürülmüş ise de Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 10/09/2021 tarihli 10406 sayılı nüshasında kooperatif merkezinin 30/07/2021 tarihli genel kurul kararı ile ...Aliağa/İzmir adresine nakledildiğinin ilan edildiği dikkate alınarak davacı vekilinin bu husustaki itirazları yerinde görülmemiştir.

Yukarıda izah edildiği üzere kooperatif üyeleri ve kooperatif arasındaki davalarda kooperatif merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup görülmekte olan davada davacı kooperatif merkezinin ticaret sicili kayıtlarına göre Aliağa ilçesinde yer aldığı, Aliağa ilçesinin Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanına giren uyuşmazlıklarla ilgili olarak mahkememiz yargı sınırları dışında, Karşıyaka Ticaret Mahkemesi yargı çevresinde olduğu anlaşıldığından davanın kesin yetkiye yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

5-Kesin yetki hallerinde mahkemenin yetkili bulunması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görülmekte olan davada kesin yetki durumu söz konusu olup mahkememiz yetkisiz olduğundan dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte Yargıtay uygulamasına göre dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de esasen bu karar niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve yetkili mahkemenin gösterilmesi ve HMK'nın 20.maddesindeki prosedürün işletilmesi gerekmektedir.(Bu noktada ifade etmek gerekir ki, mahkemece, yetkinin kesin olduğu hâllerde, yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu karar hukuki niteliği itibariyle bir yetkisizlik kararıdır ve mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 19. ve 20. maddeleri doğrultusunda işlem yapılması gerekmektedir.

Yargıtay 22.H.D. 2017/23839 E. 2017/5135 K.) Açıklanan nedenlerle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, yetkili mahkemeye gönderilme talep edilmesi halinde dosyanın Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştr.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır