İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/798 K.2023/917

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkil şirketin İzmir, Bursa, İstanbul, Ankara, Mersin illerinde yıllardır yurtiçi ve yurtdışı firmalarına gümrük, nakliye, antrepo ve depolama alanı hizmeti verdiğini, müvekkil, İzmir İli Menemen İlçesi ...

Parseldeki taşınmazını, 31.12.2019 tarihli Depolama Alanının Kiralanmasına Dair Sözleşmesi ile davalıya, depolama alanının bir kısmını üretimini yapmakta olduğu rüzgar türbini kanatlarının depolanması amacı ile tahsis ettiğini, her ne kadar sözleşme metninde kira ibaresi geçmekte ise de depolama alanının kullandırılması saikiyle bu kelimeye yer verildiğini, zira mevcut sözleşmenin, kira sözleşmesinin gereklerini taşımadığını, aslında sözleşmenin mahiyeti gereği bir "Depolama Sözleşmesi" olarak kurulduğunu, bir sözleşmenin kira ilişkisi doğurabilmesi için taşınmazın zilyedliğinin üçüncü kişiye devrinin gerçekleşmesi gerektiğini,

müvekkil Şirket ile Davalı arasında imzalanan sözleşmeye konu ticari işletmenin de zilyetliğinin Müvekkil Şirkette bulunduğu ve bu ticari işletmenin Müvekkil Şirket tarafından işletildiğinin açıkça ortada olduğunu, müvekkil, söz konusu alanda rüzgür gülü kanadı depolama hizmeti verilebilmesi için gerekli bütün izinleri aldığını ve taşınmaz ruhsatını da bu faaliyete göre almış olup akabinde Davalıya, alanın zilyedliğini bırakmazsızın depolama yapılması için tahsis ettiğini, Yargıtay kararlarından da belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmenin depolama (saklama) sözleşmesi olduğunu,

bu nedenle huzurdaki davanın Sulh Hukuk Mahkemesinde değil ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, depolama mahiyetinde ticari işe sahip bulunan Müvekkile ait taşınmazda, Davalı tarafından boş konteyner depolaması da yapıldığı görülmüş olup ayrıca bu durum Menemen Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş numaralı dosyasında alınan 30.01.2023 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edildiğini,

müvekkil tarafından depolama sözleşmesi kapsamında verilen hizmete ilişkin düzenlenen sözleşmede yer alan Tanımlar bölümünün altında yer alan İzin Verilen Faaliyetin açıklamasında;"Rüzgar türbini kanatları ve diğer yardımcı parçaların stoklanmasını ifade eder." olarak sınırlama yapıldığını, ayrıca depolanan rüzgargülü kanadı spesifik nitelikli eşya olması sebebiyle Müvekkilin taşınmazda bu eşyanın depolanabilmesine ilişkin Menemen Belediyesi, Toprak Koruma Kurulu, İzmir Valiliği gibi kurumlardan izin alınmak sureti ile depolama yapılabileceğinin tespit olunduğunu,

bu nedenlerle ilgili taşınmazda yapılacak depolama işlemi sözleşme gereği sadece rüzgar türbini kanatları için kullanılması gerekmekte olup bunların dışında bir amaca yönelik kullanılması halinde ayrıca ücretlendirilmesi gerektiğini, davalının ise yukarıda bahsedilen 30.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda tespit olunduğu üzere 248 adet konteyner depolaması yaptığını ve müvekkile ek hiçbir ücret ödemediğini, ücretlendirme için müvekkil tarafından 03.11.2022 tarihinde 1.349.802,00 TL konteyner depolama bedeli açıklaması ile fatura kesmiş olmasına rağmen bu faturaların da davalılarca, Müvekkil Şirkete iade edildiğini,

herhangi bir ek ücret ödemesi yapılmadığını, davalı tarafından yapılan bu işlem konteyner depolaması için üçüncü bir depolama alanına verilecek olan ek ücretten kurtulmak sebebiyle yapıldığını ve müvekkilin böylece zarara uğratıldığını, açıklanan nedenlerle; davanın ivedilikle kabulüne, fazlaya ilişkin her tür talep ve dava hakları saklı kalmakla birlikte şimdilik 1.399.185,00-TL'nin, dava tarihinden işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; davacı tarafından ikame edilen işbu davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen vakıa ve iddialara yönelik cevaplarının, bilgi, belge ve delilleriyle birlikte mahkemeye sunulduğunu, müvekkil Şirketin dünyada ileri gelen rüzgar türbini üreticilerinin arasında olduğunu, müvekkil Şirketin, rüzgar türbini üretiminin yanı sıra türbinlerin kurulumu ve devreye alınması gibi proje hizmetleri de verdiğini,

müvekkil Şirket ve davacı arasında 31.12.2019 tarihinde imzalanan "Depolama Alanının Kiralanmasına Dair Sözleşme" başlıklı kira sözleşmesi ile İzmir İli Menemen İlçesi Seyrek Mahallesi ...

Parseldeki adresinde bulunan 55.000 metrekarelik alan davacı şirket tarafından müvekkil şirkete kiralandığını, davacı, dilekçesinde ticari işletmenin zilyetliğinin kendisinde olduğunu ve kiralanan yerin davacı tarafından işletildiğini belirttiğini, bu hususun tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, kiralanan stok sahasında müvekkil şirketin bilgisi dahilinde davacının herhangi bir personelinin çalışmadığını ve müvekkil şirket tarafından kiralananda yürütülen faaliyete ilişkin bir hizmet vermediğini, müvekkil şirket kiraladığı yerde SGK işyeri kaydı açılışını yaptığını ve kira sözleşmesine uygun olarak faaliyetlerini yürüttüğünü,

kiralanan yer davacının zilyetliğinde olsaydı ya da davacı tarafından işletilseydi, müvekkil şirketin davacıya davaya konu ettikleri konteynerleri teslim etmesi gerekeceğini ve teslim gerçekleştiğinde sözleşmeye aykırı davranıldığı için davacının bunları teslim almaktan kaçınabileceğini, halbuki davacı kiralanandaki konteynerlerın tespiti için yasal yollara başvurmuş olup, bu husus dahi kiralananda davacı şirketin zilyetliğinin bulunmadığını açıkça ortaya koyduğunu, sözleşmenin her iki tarafının tacir olması,

kira sözleşmesinin özelliğini değiştirmeyeceğini, zira kira sözleşmesinin geçerli olmasına iki tarafın tacir olmasının engel olmadığını, sözleşmenin konusu belirli bir yerin teslimi ve bunun karşılığında bedel alınması olduğunu, bu konu dışında başkaca bir durum söz konusu olmamakla kiralanan yerin kullanıma ilişkin süreler, kiralayanın özel durumu için belirtilen şartlar, kira bedelinin ödenme şekli vs. gibi tüm durumlar kira sözleşmesinin özel hükümleri olduğunu, sözleşmenin niteliğini değiştirmeyeceğini,

açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı taraflar arasındaki sözleşme kira sözleşmesi ve taraflar arasındaki ilişki tipik bir kiraya veren – kiracı ilişkisi olduğunu, davacı yan tarafından, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin tespit ve nitelendirmesinin bu yönüyle hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, iş bu davada "Sulh Hukuk Mahkemesi"nin görevli olduğunu, açıklanan nedenlerle ve Sayın Mahkeme’nin re’sen gözeteceği nedenlerle;

görev itirazlarının kabulüne ve akabinde öncelikle davanın dava şartı yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız bir şekilde açılmış olan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; Depolama Alanının Kiralanmasına Dair Sözleşmesi, 04.02.2020 tarihli Toprak Koruma Kurulu Kararı, 02.04.2020 tarihli İzmir Valiliği İl ve Tarım Orman Müdürlüğü Kararı, Konteyner Numaralarının Listesi, Menemen Sulh Hukuk Mahkemesi ...D.İş dosyası, 30.01.2023 tarihli bilirkişi raporu, Müvekkil tarafından 03.11.2022 tarihinde 1.349.802,00 TL konteyner depolama bedeli açıklaması ile kesilen fatura, fatura iadesine ilişkin Davalı tarafından gönderilen ihtarname, tanık, bilirkişi, keşif ve her türlü yasal delillere dayandığı görülmüştür.

Davalı vekili savunmasını ve iddialarını ispat yönünde; Depolama Alanının Kiralanmasına Dair Sözleşme, SGK Tahakkuk Fişi, Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı,... Numaralı 1.143.900,00 TL Tutarlı 03.11.2022 Tarihli Fatura, iade kesilen fatura, İzmir...Noterliği'nin ... Yevmiye Numaralı 17.11.2023 Tarihli İhtarname-Tebliğ Şerhi, tanık, bilirkişi, ticari defter ve kayıtlar, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel kurumlara yazılacak müzekkereler, keşif, uzman görüşü, ilgili Yargıtay Kararları ve sair her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.

DEĞERLENDİRME

Dava; kira sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,

TTK nun 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.

TTK nun 4. maddesinde ise, ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin, ..her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda... ön görülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi sayılacağı hükmü düzenlenmiştir.

HMK nun 4/1-a maddesinde, "Kiralanan taşınmazların 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre, ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere, tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların" Sulh Hukuk Mahkemesinin görev alanında olduğu düzenlenmiştir.

Ardiye Sözleşmesi, Türk Borçlar Kanunu'nun 561 ve müteakip maddelerinde düzenlenen, saklama sözleşmesi türlerinden olup, ardiye sahibi ile malı depoda saklatmak isteyen arasında yapılan sözleşmelerdir.

Kira Sözleşmesi,Türk Borçlar Kanunu'nun 299 ve müteakip maddelerinde düzenlenen, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasına veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir.

Mahkememizde görülmekte olan iş bu davada, her ne kadar davacı tarafça, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin, ardiye (saklama) sözleşmesi olduğu, uyuşmazlığın bu sebeple ticaret mahkemesi görev alanında kaldığı beyan edilmiş ise de, davalı tarafça, dava dosyasına sunulan "Depolama Alanının Kiralanmasına Dair Sözleşme" başlığı altında düzenlenen sözleşmenin içeriği itibariyle, depolama alanı olarak kullanılmak üzere, davacıya ait taşınmazın, davalıya beş yıl süre ile kiraya verilmesine dair tipik gayrimenkul kira sözleşmelerinden olduğu, iş bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlığın kira ilişkisinden kaynaklandığı,

görevli mahkemenin HMK 4/1-a maddesi uyarınca sulh hukuk mahkemeleri olduğu, mahkememizin görevli olmadığı, HMK 114/1-c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartı olup, yine HMK nun 115/1 maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılacağı, düzenlenmiş olup, iş bu yasal düzenlemeye göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla, davanın görev yönünden dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · E imza · Üye ... · E imza · Üye ... · E imza · Katip ... · E imza