İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/80 K.2023/1042

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili şirketin yetkili hamili bulunduğu ve keşidecisinin ... Bilişim Sistemleri İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. Olduğu... BANK ... Şubesi nezdindeki...

IBAN numaralı hesaptan ödenmek üzere keşide edilen 12.05.2023 keşide tarihli 175.000,00-TL bedelli ve ... seri numaralı çek yaprağı ile 26.05.2023 keşide tarihli 175.000,00-TL bedelli ve ... seri numaralı çek yaprağı müvekkili şirketin yedinde iken kaybolduğunu ve yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çek müvekkili şirketin yedinde bulunduğu sırada zayi olduğundan müvekkili şirketçe tahsilinin mümkün olamayacağını,

bu nedenle çek bedelinin ilgilisinden talep edilebilmesi için çek iptali ile müvekkili şirketin ileride telafisi zor zararları ile mağduriyetinin önlenmesi bakımından ödeme yasağı konulması için işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından; zayi suretiyle müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkan; keşidecisinin ... Bilişim Sistemleri İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. olduğu ... BANK ...

Şubesi nezdindeki... IBAN numaralı hesaptan ödenmek üzere keşide edilen 12.05.2023 keşide tarihli 175.000,00-TL bedelli ve ... seri numaralı çek ile 26.05.2023 keşide tarihli 175.000,00-TL bedelli ve ... seri numaralı çek'in ibraz edenlere ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir yolu ile ödeme yasağı konulmasına, bedelinin ilgilisinden talep edilebilmesi için işbu davamıza konu ve yukarıda bilgileri yazılı çek’in iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

Çek iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."

"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"

2-Somut olayda davacı vekilince iptali talep edilen çeklerin davacı şirket elinde bulunduğu sırada kaybolduğunun beyan edildiği görülmüştür. Çek iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp çekin iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride çek üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür.

3-İp-+tali talep edilen çeklerle ilgili muhatap bankaya yazılan müzekkereye verilen 05/06/2023 tarihli müzekkere cevabında dava konusu 2 adet çekin ibraz edildiği bildirilmiştir.

4-Mahkememizce çeklerin ibraz bilgilerinin dosyaya getirtilmesinin ardından davaya konu ... T.A.Ş'ye ait ... seri nolu, 175.000,00-TL tutarlı çekin çek görüntüsünün gönderildiği ve çekin dava dışı ... Faktoring A.Ş. Tarafından ibraz edildiği, 12.05.2023 keşide tarihli 175.000,00-TL bedelli ... çek seri nolu çekin ise ... Faktoring A.Ş. Tarafından ibraz edildiği anlaşıldığından 12/10/2023 tarihli ara karar ile davacıya çeki elinde bulunduran şirketlere karşı çek istirdadı davası açılması hususunda 1 aylık kesin süre verilmiştir.

5-Mahkememizce verilen kesin süre içerisinde ve sonrasında çek istirdadı davasının açıldığına dair bir delilin dosyaya sunulmadığı görülmüştür. Ayrıca Uyap üzerinden yapılan taraf davalarına ilişkin araştırmada da çek istirdadı davası açılmadığı anlaşılmıştır.

7-Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde, dava konusu çekleri elinde bulunduran kişilerin belirli olduğu anlaşıldığı ve süresi içerisinde çekin istirdadı için dava açılmadığı, davacının çeki elinde bulunduran kişilere karşı her zaman çekin istirdadı davası açabileceği ancak iptal davası şartlarının mevcut olmadığı için yargılamaya devam olunmasında yarar bulunmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmiştir.

8-Mahkememizin 27/01/2023 tarihli tensip ara kararı ile ödeme yasağı talebinin kabulüne karar verilmiş ise de davacı tarafça dosyaya yeterli teminat yatırılmadığı için ödeme yasağı kararı uygulanmamıştır. Ancak buna rağmen muhatap banka olan ... bank T.A.Ş.'nin 05/06/2023 tarihli cevabi yazısında çekler hakkında ödeme yasağı uygulandığının belirtildiği görülmekle, her ne kadar mahkememizce bir ödeme yasağı kararı uygulanmamış ise de muhatap bankanın sehven bu yönde tedbir uygulamış olma ihtimaline binaen kararla birlikte ödeme yasağı kararının kaldırılmasına dair müzekkere yazılmıştır.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı