İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/72 K.2024/544

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 28.05.2014 tarihinde ...

Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde silahsız güvenlik hizmeti sağlanması amacıyla sözleşme akdedildiğini, akdedilen sözleşmede yer aldığı üzere; işçilerin bayram, resmi tatil ve fazla mesai ücretlerin oluştuğu ay ücretlerin davalıya faturaya ilave edileceği ve işveren sıfatı ile davalıdan tahsil edileceği hususunda tarafların anlaşıltıklarını, müvekkil firmaya bağlı olarak çalışan ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...' ya müvekkili tarafından geriye dönük olarak kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai alacakları hak edişlerine ilişkin toplam 37.516,00-TL ödeme yapıldığını,

akdedilen sözleşme gereği bahse konu ödemelerin davalı tarafından yapılması gerektiğini, işçilerin bu yönde davalarının olduğunu beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla 10.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının iddialarını kabul etmediklerini, dava dilekçesi ile birlikte eklerin davalıya tebliğ edilmediğini, davacı iddialarına ilişkin dayanakların sunulmadığını, davacının HMKnun 119 madde gereği hukuki sebebin belirtilmediğini, taraflar arasında çeşitli tarihlerde Güvenlik Hizmet Sözleşmesinin 3.1.mad. ile sözleşme konusu iş düzenlendiğini, 3.8 mad. ile davacı elemanları ile davalının akdi ve kanuni bağı ve sorumluluğunun bulunmadığını, yüklenici davacının çalıştırdığı elemanların iş sağlığından, ücret, sair haklar, hafta tatilleri, tazminatlar, vergiler, ssk primi, işsizlik sigortası, işveren primlerinden sorumlu olduğunu,

3.10. maddesinde hizmeti 1 yılı aşan çalışanların kıdem tazminatının ödenmesinden yüklenicinin sorumlu olduğunu, 3.11 mad; personelin maaşı, SGK primi, Vergi, Resim Harç, Kıdem ve İhbar tazminatından, yıllık izin fazla mesai ücreti, sosyal haklar her türlü ikramiye ve yardımlardan yüklenicinin sorumlu olacağını, 3.12.mad; yüklenicinin işe başladığı tarihten itibaren SGK karşı işveren olarak görüleceğini, 3.13. mad; yüklenicinin, çalıştırdığı personelin her türlü hal ve hareketlerinden sorumlu olacağını, 3.m. mad.

İşverene yüklenici tarafından verilen zarar söz konusu olduğunda yüklenicinin hak edişinden düşüleceğini, 5.3. mad; yüklenicinin çalıştıracağı elemanların yüklenici tarafından bulunup istihdam edeceği ve yükleniciye bağlı olacağını, işverenin sorumluluğunun 6.mad. düzenlendiği;"yüklenici firmanın personelinin soyunup giyinmeleri, makine ve ekipman muhafaza ve depolama için bölge içinde bir mekanı yükleniciye teslim edeceğini, yüklenici tarafından düzenlenecek raporları bir dosya haline muhafaza edeceği ve işverenin başka bir yükümlülüğünün olmadığını, sözleşmenin 10. Maddesinde yüklenicinin faturasını tanzim edip işverene ibraz edeceğini,

3. mad. belirtilen belgelerin işverene ulaşması ile fatura tarihini takip eden 10 iş günü içinde ödeme yapılacağını, süresinde yapılmayan ödemelere aylık %2 gecikme faizi uygulanacağını, davacının; sözleşmenin 16. mad. dayandığını,"yüklenicinin sözleşme süresi içinde asgari ücret, SSK, Vergi taban ve tavan artışlarından dolayı oluşacak değişikleri ilave edeceği", faturaya ilave edileceklerin bayram, resmi tatil ve fazla mesai ücretlerin oluştuğu ay itibariyle yüklenici tarafından tanzim edilen faturaya ilave edileceğini, sözleşmede ilgili maddede ifade edilen hususun;

davacı tarafından her ay tahakkuk ettirilen bedelin müvekkili tarafından düzenli ödendiğini, bayram, resmi tatil ve fazla mesai ücretleri oluştuğu ay itibariyle faturaya ilave edileceğinin açık olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

1-28/05/2014 tarihli Güvenlik Hizmeti Sözleşmesi, faturalar, protokol ve ibranameler 2-İzmir ... İş Mahkemesinin ...Esas ... Karar sayılı dosyası 3-İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası 4-İzmir... ASHM'nin ... Esas sayılı dosyası 5-İzmir .... İş Mahkemesi'nin ... esas, ... karar sayılı dosyası 6-Bankaya kayıtları, SGK kayıtları 7-Bilirkişi raporu

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, taraflar arasında yapılan güvenlik hizmeti sözleşmesi uyarınca davacı firmaya bağlı olarak asıl işveren konumundaki davalı OSB'de çalışan işçilere ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

HMK’nun 115/1. maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK’nın 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görevle ilgili düzenlemeler; kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkeme re'sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Öncelikle işbu davada çözülmesi gereken uyuşmazlık; OSB'lerin tacir olup olmadığı ve taraf olduğu davaların ticari dava kabul edilip edilmeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

4562 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı TTK'nın 11. maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16. maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir.

Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gereklidir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/4599 Esas, 2023/3797 Karar sayılı,15/06/2023 tarihli Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesine Dair İlamı) Açıklanan nedenlerle, davayı görmekte Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerekmiştir.

04/07/2024 Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı