İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1317 K.2019/538

Mahkememizde görülen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

19/11/2016 tarihinde, davalı ... adına kayıtlı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkili ... adına kayıtlı ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından da açıkça anlaşılacağı üzere kazanın oluşumunda ... plakalı sürücüsü ...'ün asli ve tam kusurlu olduğunu,alınan eksper raporuna göre müvekkilin aracında 2.500,00 TL değer kaybı tespit edildiğini, ekspere hizmet bedeli olarak 240,00 TL (KDV dahil ) ödendiğini, ... plakalı aracın ...

Sigorta A.Ş' nin teminatı kapsamında olduğunu, sigorta şirketine 26/09/2018 tarihinde yapılan yazılı başvuruya istinaden müvekkilinin uğradığı zararın giderilmesine yönelik herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatının ve 240 TL eksper hizmet bedelinin davalı ...

Sigorta A.Ş’den (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) ve davalı ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 TL ikame araç bedelinin davalı ...’dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, müvekkili şirketin genel müdürlük adresinin İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesi gerektiğini, talebe konu aracın kilometresinin 187.787 olduğu tespit edildiği için ve değer kaybı kilometre limitini aştığı için talebin reddedildiğini beyan ile davanın reddine, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanmış, davalı sigorta şirketinin İzmir ilinde şubesinin bulunup bulunmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sonucu davacıya ait araçta oluştuğu iddia olunan maddi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK.'nun 116. maddesinde ilk itirazlar düzenlenmiştir. İlk itirazlardan biri de kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazıdır. Aynı yasanın 117. maddesinde ilk itirazların hepsinin ileri sürülmesinin zorunlu olduğu, aksi halde dinlenemeyeceği ve ilk itirazların dava şartlarından sonra ön sorunlar gibi incelenip karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Kesin olmayan yetkinin HMK'nın 114. maddesinde sayılan dava şartları arasında bulunmadığı gözetilerek re'sen nazara alınmaması gerekir.

6100 sayılı HMK'nin genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1.fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

Kesin olmayan yetki hallerinde yetkiye ilişkin ilk itirazın ileri sürülmesi hususu HMK.'nın 19. md. de hükme bağlamıştır. Anılan Yasa'nın 19/2 maddesine göre "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir... Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.

Davalının birden fazla olması hâlinde yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı HMK’nın 7.maddesi “(1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.” hükmünü içermektedir.

Haksız fiilden ... davalarda yetki kuralını düzenleyen 16. maddesi ise; “ (1) Haksız fiilden ... davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”şeklindedir.

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 10. maddesinde, şirketlerin bölge müdürlükleri ve şube açmak suretiyle yurt içinde teşkilatlanmasının, yurt dışında şube veya temsilcilik açması ilgili diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla serbest olduğu, ancak bu şekilde faaliyete başlanmasını ve faaliyetin sona erdirilmesini müteakip bir ay içinde şirketçe Müsteşarlığa bildirimde bulunulması gerektiği belirtilmiştir.

2918 sayılı yasanın KTK’nın 110/2. Maddesine göre ise; "motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği" husus vurgulanmıştır.

T.C. Anayasasının 142. maddesi hükmünden de açıkça anlaşıldığı üzere mahkemelerin görev ve yetkileri ancak kanunla düzenlenebilmektedir.

Somut olayda İzmir ili Tire ilçesinde gerçekleşen trafik kazası nedeni ile davacı vekili, müvekkili adına kayıtlı ... plakalı araç ile kazaya karışan ... plakalı aracın zorunlu karayolu trafik sigortacısı ile işletenine yönelterek iş bu davayı davalılardan sigorta şirketinin bölge müdürlüklerinin bulunduğunu düşündüğü yer olan İzmir ilinde açmıştır.

Trafik poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin İzmir ilinde şubesinin bulunmadığı, genel müdürlüğünün İstanbul ilinde bulunduğu, kazanın gerçekleştiği Tire ilçesinin ise İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde bulunmadığı, bu haliyle ticari davalar yönünden mahkememizin yargı çevresi içerisinde kalmadığı tespit edilmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesi ile süresi içinde yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyanın yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Nöbetçi ATM ye gönderilmesini talep etmiştir.

Mevcut bu durum karşısında, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin süresinde yapmış olduğu yetki itirazının yerinde bulunduğu gözetilerek dava dilekçesinin yetkisizlik sebebiyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı