İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/607 K.2023/937

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ... ile müvekkili ... arasında ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişki çerçevesinde müvekkili tarafından satılan ve teslim edilen ürünler ile ilgili olarak müvekkili şirket tarafından davalı borçlu şirkete keşide edilen 29.08.2018 tanzim, 27.12.2018 vade tarihli ... fatura numaralı 114.311,21 TL bedelli faturanın ödenmemesi sebebiyle, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 98.409,42 TL asıl alacak olmak üzere Selçuk İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, icra takibine konu alacağın kredi risk sigortası kapsamında sigortalı olduğunu ve kredi sigortası poliçesi gereğince alacağın bir kısmına ilişkin hasar ödemesinin diğer müvekkili sigortacı şirket tarafından gerçekleştirildiğini, bu nedenle 6102 sayılı TTK. 1472. maddesinin 1. fıkrası vd. ilgili yasal düzenlemeler gereği ...

Sigorta A.Ş.L'nin, ödenen tutar bakımından diğer müvekkili şirketin icra takibine konu alacak haklarına ödeme tarihinden itibaren işlemiş işleyecek fer’ileriyle birlikte halef olduğunu, hasar ödemesinin işbu icra dosyasının asıl alacağına dağılımının ... adına takip edilecek kısmın 88.568,48 TL, poliçeli adına takip edilecek kısmın 9.840,94 TL olduğunu, TTK. 1472. maddesi gereği yapılan bildirimlerin, yasadan kaynaklandığını, harca tabi olmadığını, TTK.

1472. maddesi gereğince yasadan kaynaklanan “halefiyet” söz konusu olduğunda, icra dosyasına ve davaya sonradan taraf eklenmesini mümkün kılan istisnai durumun gerçekleşmiş olduğunu, yasadan kaynaklanan bu istisnanın uygulanmasının zorunlu olduğunu, huzurda ikame edilen davada davalı borçlunun, 02.03.2020 tarihinde borcun tamamına, faize ve tüm ferilerine ve ayrıca yetkiye itiraz ettiğini, yapılan itiraz ile icra takibinin durduğunu, davalı borçlunun itirazları ve iddialarının hukuki dayanaktan yoksun, gerçek dışı, yersiz ve mesnetsiz iddialar olduğunu,

taraflar arasındaki ilişkinin ticari nitelikte olması nedeni ile söz konusu davayı açmadan önce arabuluculuğa başvuru yapılmış ise de anlaşma sağlanamadığını, TTK M.1530'A tabi bir hukuki ilişki söz konusu olduğunu, temerrüt olgusunun gerçekleştiğini, takip öncesi işlemiş faiz talebinin de bu yönüyle tamamen hukuka uygun olduğunu, alacak likit olduğundan borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile;

borçlu –davalı şirketin icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 88.568,48 TL asıl alacak tutarı ile işbu tutarın hasar ödeme tarihi olan 29.08.2019 tarihinden itibaren işlemiş/işleyecek faizi ve fer’ileri için sigortacı ... Sigorta A.Ş.

Adına, 9.840,94 TL asıl alacak tutarı ile işbu tutarın hasar ödeme tarihinden alacağın tahsil tarihine kadar işleyecek faizi ve fer’ileri ve yine; toplam (98.409,42 TL) anaparanın hasar ödeme tarihi olan 29.08.2019 tarihine kadar işlemiş faizi ve fer’ileri için sigortalı ...

Ambalaj Maddeleri A.Ş. adına devamına, davalı borçlunun alacağın en az % 20’si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ... Amb. Madd.

A.Ş firmasına borcunun bulunmadığını, taraflara ait ticari defterler incelendiğinde müvekkilinin böyle bir borcunun olmadığının, davacı firmadan almış olduğu her türlü ürün/hizmet bedelini ödemiş olduğunun açıkça görüleceğini, karşı yanın müvekkilinden haksız kazanç elde edecek şekilde fazladan alacak talep etmekte olduğunu, İcra takibine konu edilen faturada belirtilen malların müvekkili firmaya teslim edilmediğini, karşı yanın söz konusu alacak-borç ilişkisinde kendi edimini yerine getirdiğini (mal teslimini yaptığını) ispatlayacak nitelikte herhangi bir delil sunamadığını, ispat külfetinin davacı yan üzerinde olduğunu,

müvekkili şirketin Selçuk İcra Müdürlüğü'nün...

E. sayılı icra takibine konu edilen miktarda bir borcu bulunmadığının ortada olduğunu, takip açılana dek geçen sürede alacağa faiz işletilebilmesi için taraflar arasında yapılmış olan bir cari hesap protokolünün varlığının gerektiğini, şayet iş bu protokolle taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisinde alacak miktarına faiz işletilmesi öngörülmüşse ancak bu şartla fatura alacağına faiz işletilebileceğini, aksi durumda faturadan kaynaklanan alacaklara faiz işletmenin mümkün olmadığını, ne var ki somut olayda karşı yanın 98.409,42 TL'lik haksız alacağına hukuka aykırı şekilde takip açılmadan önceki dönem için 20.963,23 TL faiz işlettiğini,

Selçuk İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında alacaklı olarak yalnızca ... Madd. A.Ş. Olduğunu, bu nedenle icra takibine taraf dahi olmayan ... Firması yönünden iş bu takibe devam edilemeyeceğini, zira huzurda derdest davanın ... Firması ile Müvekkil... Firmasının tarafı olduğu icra takibine devam edilmesi talebiyle açıldığını, söz konusu takipte ... Firması'nın taraf sıfatı bulunmadığını, hal böyleyken ...

Sigorta Şirketinin iş bu davanın davacısı olmak suretiyle Selçuk İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına da taraf olmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ... Sigorta Şirketinin, müvekkili firmadan bir alacak talebi varsa öncelikle bunu bizzat kendi adına talep etmesi gerektiğini belirterek, Selçuk İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından müvekkiline karşı başlatılmış olan icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olduğundan yapmış oldukları haklı itiraz nedeniyle iş bu davanın reddine, karşı yan aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretini karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

Tarafların ticari defter ve kayıtları,

Selçuk İcra Müdürlüğü... E. Sayılı dosya,

Takibe Konu Fatura, Globalliance Sözleşmesi-tarife, Genel hükümler ve Globalliance Sözleşmesi özel şartları, Poliçe, Ödeme belgesi dekont, Hasar Tazminatı Belgesi,

Kocaeli İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü

, İzmir Selçuk Vergi Dairesi Müdürlüğü

yazı cevapları,

SMMM bilirkişi tarafından 18.05.2021 tarihli bilirkişi raporu,

SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 15.03.2022 tarihli bilirkişi raporu, 06.09.2022 tarihli bilirkişi ek raporu ve 13.03.2023 tarihli bilirkişi 2. Ek raporu,

Sigorta alanında uzman bilirkişi ve SMMM bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10.08.2023 tarihli bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır.

Davacılar tarafından açılan dava ile İzmir Selçuk İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile 88.568,48 TL yönünden davacı ...Ş. adına 9.840,94 TL yönünden davacı ... A.Ş. adına takibin devamına karar verilmesi talep edilmiştir.

İzmir Selçuk İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı ... A.Ş. tarafından davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine 98.409,42 TL fatura alacağı ve 20.963,23 TL işlemiş faiz olmak üzere 119.372,65 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresinde borca itiraz edildiği, takibin durmasına karar verildiği ve itirazın karşı tarafa tebliğ edilmediği, süresinde itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık fatura alacağına ilişkin olduğundan taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş, taraflarca ticari defterlerin bulunduğu yer bildirilmiş, davalı tarafça ticari defterlerin bulunduğu yer her ne kadar bildirilmiş ise de 18.05.2021 tarihli SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda;

davalının bildirdiği adrese gidildiği ancak adresten taşındığı belirtildiğinden davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılamadığı belirtilerek davacının ticari defterleri ve Ba-Bs formlarına göre KDV hariç 96.873,91 TL KDV dahil 114.311,21 TL tutarlı icra takibine konu faturanın davalı tarafından form BA ile Gelir İdaresi Başkanlığı'na beyan edildiği, ayrıca davacı vekili tarafından dosyaya sunulan Ağustos 2018 ayına ait yevmiye ve büyük defter e-defter beratlarından dava ve icra dosyasına ilişkin olarak inceleme ve tespit yapılmasının mümkün olmadığı yönünde görüş belirtilmiştir.

Davalının ticari defterlerin bulunduğu yeri bildirmesi üzerine bu defterler üzerinde inceleme yapılmak üzere bilirkişiden rapor aldırılmış, SMMM bilirkişisi tarafından düzenlenen 15.03.2022 tarihli bilirkişi raporu ve 06.09.2022 tarihli ek rapor ve ayrıca 10.08.2023 tarihli SMMM bilirkişisi ve Sigorta Bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen rapor ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı şirketin kayıtlarına göre davalı tarafça davacıya çekle ödeme yapıldığı, bu çeklerin 16.01.2019 ve 23.01.2019 tarihlerinde davalının defterlerine karşılıksız ve denkleştirildi açıklamalı olarak davalı şirkete borç kaydedildiği,

bu kayıtların davacı tarafça sunulan muavin hesap dökümlerine kayıtlı olduğu, bu çek bedelleri ödenmediği halde davalı şirketin kayıtlarında davacının alacağı olarak kaydedilmediği, davalının çekleri ödemediği, eksik kaydedilen iki adet çekten dolayı 200.000,00 TL davacı şirkete alacak kaydedildiğinde 200.000,00 - 101.590,58 = 98.409,42 TL davacı şirketin davalının hesaplarında alacaklı olarak görüneceğinin tespit edildiği, bilirkişi tarafından yapılan tespite göre davalının ticari defterlerinin lehe delil niteliğinin bulunduğu ve ödenmeyen ve karşılıksız çıkan çekler dikkate alındığında davacı ...

Şirketi'nin takip tarihi itibari ile davalıdan 98.509,42 TL alacaklı olduğu, davalının davacı ... Şirketi'ne 98.509,42 TL borçlu olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.

Davacı ... tarafından diğer davacı ... A.Ş.'nin sigortaladığı rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle 29.08.2019 tarihinde 88.568,48 TL ödeme yapılmış ve bu ödeme nedeniyle davacı ... Şirketi'ne halef olduğu iddia edilerek ödediği kısım yönünden itirazın iptalini talep etmiştir. Davacı ... tarafından yapılan 29.08.2019 tarihinde yapılmış olup, bu tarih itibari ile ödediği miktar kadar sigortalının haklarına halef olmuştur.

Bu tarihten sonraki tarih olan 14.02.2020 tarihinde davacı ... Şirketi tarafından icra takibi başlatılmıştır. İcra takibinin yapıldığı tarihten önce ... Şirketi'ne 88.568,48 TL ödeme yapılması nedeniyle halefiyet gereğince bu miktar icra takibinin davalı ... alacağı olarak başlatılması gerektiği halde başlatılmamış, toplam fatura alacağı yalnızca ... Şirketi alacaklı olarak gösterilerek icra takibi başlatılmıştır.

İcra takibinin başladığı tarih itibari ile sigorta şirketi sigortalının haklarına halef olduğundan sigorta şirketi bu halefiyeti, halefiyet hakkını elde ettikten sonra başlatılan icra takibinde taraf olmadığından kullanamayacağı,

icra takibinden önce ödeme yaptığından bu hakkını davalıdan kendisi adına bu icra dosyasında ya da başka bir icra takibi ile isteyebileceğinden dolayısıyla davacı ... şirketinin ödeme ile birlikte ödediği kadar diğer davacının haklarına halef olduğundan ödemeden sonraki bir tarihte başlatılan icra takibine devam edemeyeceği değerlendirilmiş bu kapsamda davacı ... tarafında başlatılan icra takibi bulunmadığından ve icra takibinden önce ödediği kadar alacak hakkına halef olduğundan ödemeden sonra sigortalı tarafından başlatılan icra takibine devam edemeyeceğinden davacı ... şirketinin itirazın iptali davası yönünden özel dava şartı yokluğundan

davanın usulden reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Diğer davacı ... Şirketi'nin ise Sigorta Şirketi tarafından yapılan ödeme dışında kalan 9.840,94 TL tutarında davalıdan alacaklı olduğu, dava konusu alacağın ödeme tarihi konusunda taraflar arasında sözleşme bulunmadığı, davalının icra takibinden önce temerrüde düştüğü ispat edilemediğinden işlemiş faiz talep edemeyeceği kanaatine varılmakla bu davacı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, ayrıca alacak likit olduğundan hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiş, davacıların icra takibinde kötü niyetli olmadıkları kanaatine varılmakla reddedilen kısım ve davacı ... aleyhine kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

14/12/2023 Katip ... E-imzalıdır. Hakim ... E-imzalıdır.