İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/749 K.2024/249

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili İdarenin, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanmasının ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, Özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firmanın, ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun bu firmalara ait olduğunu, ihale makamı olan Müvekkili İdarenin hizmet alımı için ihaleye çıkarak,

söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bıraktığını ve bu firmanın da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, dava dışı ...'in müvekkili İdarenin özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerde, 16.01.2006-30.09.2019 tarihlerinde çalıştığını, ...'in çalışmış olduğu 13 yıl 8 ay 1 gün hizmeti karşılığı 48.702,06- TL kıdem tazminatı ile 372,48- TL damga vergisi.

11.929,65 TL TİS-Toplu İş Sözleşmesi farkı ve 91,23 TL damga vergisi dahil olmak üzere toplam 60.313,71 TL tazminatın, müvekkili idarece kendisine ödendiğini, dava dışı ...'in müvekkili idare personeli olmadığını, güvenlik işi yüklenicisi davalı şirketlerin işçisi olduğunu, davalı şirketlerin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerini işveren sıfatı ile yerine getirmediğini, sözleşmelerin ilgili maddelerinde yüklenicinin;

çalışma hayatını düzenleyen mevzuatın işverene yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği ve sözleşme konusu işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından, İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten sorumlu olacağının belirtildiğini, dava dışı ...ile,16.01.2006-30.04.2006 dönemi için ... Güvenlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile, 01.05.2006-31.12.2008 dönemi için Tasfiye Halinde ......

Güvenlik Okulu Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile, 01.02.2009-25.05.2009 dönemi için ... Özel Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile, 10.08.2009-31.12.2011 dönemi için Tasfiye Halinde ...... Güvenlik Okulu Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile, 01.01.2012-31.12.2013 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi-...

Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Limited Şirketi ile, 01.01.2014-31.12.2015 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 01.01.2016-15.03.2016 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti ile, 16.03.2016-31.05.2016 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti- ...

Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 14.06.2016-31.07.2016 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ve Sistemleri Tic. Ltd.şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 01.08.2016-31.08.2016 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd.şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 01.09.2016-31.10.2016 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları Ve Sistemleri Tic.

Ltd.şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 01.11.2016-31.08.2017 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti.-... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. ile, 01.09.2017-31.10.2017 dönemi için... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd.şti–... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi ile, 01.11.2017-31.08.2018 dönemi için...

Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti- ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Limited Şirketi ile, 01.09.2018-31.08.2019 dönemi için ... Ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi ile, 01.09.2019-30.09.2019 dönemi için ...

Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret A.Ş. ile müvekkili İdare arasında sözleşme imzalandığını, İş Ortaklığı ve Adi Şirketlerin tüzelkişiliği bulunmadığından; davayı iş ortaklığını ve adi ortaklığı meydana getiren ortaklara karşı açtıklarını, ödenen alacağın davalı şirketlerden tahsili için zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğu ve anlaşma sağlanamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla müvekkili İdarece ödenen 60.313,71TL’nin ödeme tarihinden itibaren davalılardan imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizi ile birlikte, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari faizi ile sorumlulukları oranında tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı taraflara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ve Özel Güvenlik Hizmetleri. Tic. Ltd. Şti. ve davalı... Koruma Ve Özel Güvenlik Hizm. Tic.

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Şirketin ticaret merkezi İstanbul Bakırköy olduğundan, huzurdaki davaya bakmakla yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini, davacının söz konusu taleplerinden müvekkil Şirketler'in huzurdaki dava ile haberdar olduğunu, bu nedenle, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla Mahkeme tarafından Müvekkili Şirket aleyhine hüküm tesis edilmesi halinde, dava konusu talepler bakımından, faiz başlangıç tarihi olarak dava tarihinin dikkate alınması gerektiğini, dava dışı ...'in davacı nezdinde çalıştığını, emir ve talimatlarını davacıdan aldığını,

dava dışı işçinin alacaklarından müvekkili şirketin sorumlu olmaması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, müvekkili Şirket'in güvenlik hizmeti alımına ilişkin ihaleyi kazanması akabinde ...'in bordrosunun Müvekkili Şirket'e geçtiğini, dolayısıyla dava dışı işçinin Müvekkili Şirket'in ihaleyi kazanmasının ardından Davacı'nın işyerinde ifa edilecek güvenlik hizmetine ilişkin olarak görevlendirilmediğini, ...'in halihazırda Müvekkili Şirketin ihaleyi kazanmadan önce de Davacı'nın işyerinde ve Müvekkil Şirket'ten önceki yüklenicilerin bordrosunda güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, dava dışı işçi,

iş görme edimini davacı nezdinde yerine getirmiş ve davacının nezdinde çalışan yetkililerin emir ve talimatları doğrultusunda, onların gözetiminde çalıştığını, dava dışı işçinin asıl işvereninin davacı taraf olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde, kıdem tazminatından, müvekkili şirketin dahil olmadığı toplu iş sözleşmesine bağlı olarak ücret farkı ödemelerinden müvekkili şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle;

huzurdaki davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, Hizmet Alımına Ait Sözleşme'nin 1 numaralı eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ilgili maddeleri incelendiğinde, Müvekkili Şirketin çalışan personellerin çalıştıkları süre zarfında hak kazanmış olduğu aylık ücretlerinin ödenmesine ilişkin sorumluluğu olduğunu, bundan başka bir sorumluluk düzenlemesinin yer almadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

davacı tarafından ödenen kıdem tazminatından Müvekkili Şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahi davacı ile Müvekkili Şirket arasında bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğundan asıl işverenle birlikte sorumlu olduğu göz önüne alınarak ihbar tazminatının müştereken ödenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin, davacının söz konusu taleplerinden yalnızca kendi sözleşme süreci boyunca ve bu dönemdeki ücret miktarı üzerinden sorumlu olabileceğini,

davacı toplu iş sözleşmesi gereği dava dışı işçiye ödenen ücret farkı alacağını talep etmiş olsa da müvekkili şirketi tarafından imzalanan herhangi bir toplu iş sözleşmesi mevcut olmayıp müvekkili şirketin herhangi bir ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek, itiraz ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile haksız ve yersiz açılan davanın reddine, talep edilen alacaklardan müvekkili Şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahi Müvekkil Şirket ile davacının, alacaklardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğuna, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

16.01.2006-30.04.2006 tarihli, 01.05.2006-31.12.2006 tarihli, 01.01.2007-31.03.2007 tarihli, 01.01.2008-31.12.2008 tarihli, 01.02.2009-31.12.2009 tarihli, 01.01.2010-31.12.2010 tarihli, 01.01.2011-31.12.2011 tarihli, 01.01.2012-31.12.2013 tarihli, 01.01.2014-31.12.2015 tarihli, 01.01.2016-15.03.2016 tarihli, 16.03.2016-31.05.2016 tarihli, 14.06.2016-31.07.2016 tarihli, 01.08.2016-31.08.2016 tarihli, 01.09.2016-31.10.2016 tarihli, 01.11.2016-31.08.2017 tarihli, 01.09.2017-31.10.2017 tarihli, 01.11.2017-31.08.2018 tarihli, 01.09.2018-31.08.2019 tarihli, 01.09.2019-30.09.2019 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Alım ihalesine ait teknik şartname ve sözleşmeler

Denizli Ticaret Sicili Müdürlüğü, Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü, İzmir Bilirkişi Bölge Kurulu yazı cevapları,

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 02.08.2021 tarihli bilirkişi raporu ve 03.01.2022 tarihli ek rapor,

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ...

Hukukçu Nitelikli Hesap Bilirkişisi tarafından düzenlenen 09.04.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 12.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alımı yolu ile güvenlik personeli çalıştırılmasına ilişkin davalılar ile imzalanan sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerden ...'e ödenen kıdem tazminatı, damga vergisi ve toplu iş sözleşmesi farkı ve damga vergisi toplamının sözleşme gereğince davalılardan tahsili istemine ilişkin rücuen alacak davasıdır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında dava dışı işçi ...'in davalılar ve bir kısım davalılarca kurulan ortaklık nezdinde çalıştıkları döneme ilişkin kıdem ve toplu iş sözleşmesi farkı ile bunlara ilişkin damga vergisi alacağının belirlenmesi yönünden alanında uzman nitelikli hesap bilirkişisinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapora davacının itirazı ve bir kısım belgelerin sunumu sonrasında bilirkişi ...'nın bilirkişi listesinden çıkarılması nedeniyle aynı alanda uzman Nitelikli Hesap Bilirkişisi ... 09.04.2023 kök ve 12.01.2024 tarihli ek rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişilerce düzenlenen kök ve ek raporlarda seçenekli olarak değerlendirme ve hesaplama yapılmıştır.

Bilirkişi tarafından dava dışı işçinin ... Güvenlik Şirketi'nde 104 gün,... Özel Güvenlik Şirketi'nde 1848 gün, ... Özel Güvenlik Şirketi'nde 113 gün,...- ...-... Özel Güvenlik ortaklığında 730 gün,...-... ortaklığında 1309 gün,... Özel Güvenlik Şirketi'nde 74 gün,... Özel Güvenlik-... Özel Güvenlik ortaklığında 303 gün, davalı ... Şirketi'nde 364 gün ve davalı...Koruma Özel Güvenlik şirketinde 29 gün çalıştığı belirlenerek bu günler karşılığı ödenen tutar hesaplanmıştır.

Toplanan delillere, alınan bilirkişi raporlarına ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede; davacı şirket bünyesinde davalı şirketlerle yapılan sözleşme gereğince belli dönemlerde güvenlik görevlisi olarak çalışan dava dışı ...'in işten ayrılması nedeniyle dava dışı işçiye 18.10.2019 tarihinde 48.702,06 TL kıdem tazminatı ve 17.06.2020 tarihli 11.929,65 TL toplu iş sözleşmesi farkının ilgili işçiye ve bunlara ilişkin damga vergisinin ilgili kamu kurumuna ödendiği,

davacı asıl işveren ile davalı alt işverenler arasında imzalanan sözleşmeler gereğince davalı sözleşme süresince çalıştığı döneme ilişkin kıdem tazminatı ve toplu iş sözleşme farkı ile bunlara ilişkin damga vergisinden sorumlu oldukları, yapılan sözleşmelerdeki hüküm gereğince bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde ilgilisine göre 4734 ve 4735 Sayılı kanun hükümlerine,

bu kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir hükmü ile sözleşmede kararlaştırılan şekilde yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin ilgili bölümünde belirlenmiş olduğu ve yüklenicinin buna uymakla yükümlü olduğuna ilişkin hükümleri dikkate alındığında bu kapsamda düzenlenen tip sözleşmede atıf yapılan genel şartname hükümleri gereğince ve Yargıtay 13. H.D'sinin ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. H.D.'nin yerleşik içtihatlarına göre dava dışı işçiye ödenen tazminat ve alacaklardan

dava dışı işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden miktarın tamamından işçiyi çalıştıran şirketlerin sorumlu olduğu, dava dışı işçinin davalı şirketler ve davalılarca kurulan iş ortaklığı nezdinde çalışmış olduğu, çalıştıkları bu döneme isabet eden tutarda davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelden davalıların sorumlu olduğu, bilirkişi tarafından ödeme tarihlerine göre ve yapılan ödemenin türüne göre ayrı ayrı her bir şirket veya ortaklığın sorumlu olduğu tutarların belirlendiği, raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

27/03/2024 Katip... E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.