İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/657 K.2021/741

Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan Menfi Tespit davasında dava dosyasının İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine karar verilmiş ve dava dosyası tevzi birimince mahkememizin 2021/657 esas sırasına kaydolunmasıyla mahkememize intikal etmekle dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Ödemiş ... ASHM'ne sunduğu dava dilekçesinde.

Müvekkilleri hakkında yapılan bu takip miras bırakan ...'in ölümünden sonra başlatıldığını, takip dayanağı olan kambiyo senedinde tahrifat söz konusu olduğunu, senedin miktarının yazılı olduğu kısımda 48000 rakamı yazılmış ise de bu 4 rakamının sonradan eklendiği ve üzerinden aynı kalem ile bir kaç kez geçildiğini, yazı ile yazılı olan "kırksekiz bin" yazısının da sıkılmış bir şekilde yazıldığı ve sonradan ekleme yapıldığı çıplak gözle dahi anlaşılmakta olduğunu, icra takibi, takip dayanağı olan senedin asıl borçlusu olan ...' in ölümünden sonra açılmış olduğundan müvekkilleri tarafından senetteki imzaya itiraz edildiğini,

Ödemiş İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası ile imza inkarı davası açıldığını, yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilerek bu karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, İcra Hukuk Mahkemesindeki imzaya itiraz davasında sadece imza yönünden inceleme yapılmış ve bilirkişi raporu alındığını, senet üzerindeki tahrifat ve eklemeler olup olmadığı konusunda herhangi bir rapor alınmadığını, davacı müvekkillerin miras bırakanı olan ...' in, davalıya böyle bir borcu olmadığını, zira,

senedin ödeme tarihi 6 Haziran 2016 tarihi olarak tarih belirtilmiş olmasına rağmen senedin ödeme tarihinin üzerinden çok süre geçtikten sonra ve senet borçlusu ...' in ölümünden çok sonra icraya konulduğunu, davacı müvekkillerinin miras bırakanı olan ...' in, davalı ile senedin üzerinde tahrifat yapılarak belirtilen 48.000,00-TL miktarında herhangi bir hukuki ilişkisi olmadığını, zira, davalının esnaf olup kereste işi ile uğraşmakta olduğunu, davacı müvekkillerinin miras bırakanı ...' in ise hiçbir şekilde ticari bir faaliyetinin olmadığını, açıklanan nedenlerle, davacı müvekkillerinin,

davalıya Ödemiş İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyası ile talep edilen borç miktarı kadar borçlu olmadığının tespitini, davalının, davacı müvekkilleri hakkındaki icra takibinde haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle icra takibindeki asıl alacak miktarının %20' si oranında haksız takip tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılamanın devamı sırasında Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21/09/2021 tarihli ... esas ... karar sayılı kararı ile Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Dava dosyası İzmir Adliyesi Tevzi Bürosunca mahkememizin 2021/657 esas sırasına kaydolunarak mahkememize intikal ettirilmiştir.

Davanın menfi tespit davası olduğu, ticari nitelikte olduğu, Ödemiş ... ASHM'nin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davayı görmekte iken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararına dayanarak dava dosyasını gönderme kararı ile mahkememize devrettiği belirlenmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 08/07/2021 tarihli resmi gazetede yayınlanan 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile yeni kurulan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlendiği, mevcut bulunan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresini ise genişleterek yeniden belirlendiği, bu kapsamda İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza yargı çevresi hariç) olarak belirlediği ve bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu aşamada davayı görmeye gönderme kararı veren mahkemenin mi yoksa mahkememizin mi görevli olduğu konusunda değerlendirme yapılması gerekmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı 04/04/2019 tarihli kararında ortaya konulduğu ve mahkememizce de benimsendiği üzere; usul hukukumuza göre mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartıdır.

Bu nedenle yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunabileceği gibi taraflar ileri sürmese dahi mahkemece yargılamanın her aşamasında görev konusu resen gözetilir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "kanuni hakim güvencesi" başlığını taşıyan 37.maddesinde "hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz" hükmüne yer verilmiştir.

Bilimsel çevrelerde ve uygulamada kanuni hakim güvencesi olarak uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir.

Dikkat edilecek olursa, anayasadaki bu düzenleme, hukuk ya da ceza davaları yönünden herhangi bir ayrım gözetmemiş ve uyuşmazlığın doğduğu tarihte bu uyuşmazlığı çözecek olan mahkemenin belli olması durumunda yargılama yapacak veya yargılamaya devam edecek mahkemeyi gösteren bir düzenleme yapılmadığı takdirde davanın mutlaka bu mahkeme tarafından çözüme kavuşturulması öngörülmüştür.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

O halde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme yönünden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde her uyuşmazlık meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

Gönderme kararının dayandığı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun yargı yeri belirlenmesi kararında eldeki derdest davaların da yargı alanı genişletilen mahkemelere devredileceğine ilişkin bir karara yer verilmediği gibi söz konusu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına (kararın 08/07/2021 tarihli resmi gazetede yayınlanmasına rağmen) karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtildiği üzere; davanın açıldığı tarihteki yasal düzenlemelere göre görevli ve yetkili mahkemece sonuçlandırılmasının Anayasayla güvence altına alınmış doğal hakim ilkesinin bir sonucu olduğu, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin Hakimler Savcılar Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, bu tarihten evvel genişleyen yargı çevremizde açılan ve görülmekte olan davaların mahkememize devredileceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarihli 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı kararında ortaya konulan ilkeler dikkate alındığında söz konusu davaları görmeye açıldığı tarihte görevli ve yetkili olan mahkemenin görmesi gerektiği, bunun sonucu olarak da iş bu davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Gönderme kararının gerekçesinde bahsedilen Yargıtay 11 Hukuk Dairesi ve 23 Hukuk Dairesinin çeşitli kararlarında konu, yeni mahkeme kurulması nedeniyle dava dosyasının devri olarak nitelendirilmişse de, yukarıda bahsi geçen Hukuk Genel Kurul kararı karşısında söz konusu kararlara iştirak edilmemiş, davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

İş bu dava dosyasının devir/gönderme kararıyla mahkememize gönderildiği dikkate alınmakla birlikte 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin gönderme kararını veren mahkemenin yetki alanında yetkili hale geldiği, gönderme kararını veren mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla gönderme kararını verdiği, dolayısıyla 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin yeni açılan davalarla ilgili ve gönderme kararını veren mahkemenin bu tarihe kadar açılmış davalarla ilgili aynı mahkemenin daireleri olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre mahkememizce görevsizlik kararı değil gönderme kararı verilmesinin daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm bu açıklamalar karşısında mahkememizin yargı çevresinin genişletilerek belirlenmesi konusundaki Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği, bu tarihten evvel açılıp ilgili ilçelerde görülmekte olan davaları görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu ve mahkememizin görevsiz olduğu kanaatine varılmakla dava dosyasının gönderme kararını veren Ödemiş ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi için dava dosyasının İzmir BAM 6. Hukuk Dairesine tevdiine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır