İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/859 K.2021/949

Bergama .... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan tazminat davasında dava dosyasının İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devrine karar verilmiş ve dava dosyası tevzi birimince mahkememizin 2021/859 esas sırasına kaydolunmasıyla mahkememize intikal etmekle dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Bergama .... Asliye Hukuk Hukuk Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle: 08/12/2011 tarihinde müvekkili yaya iken kendisine ... plakalı araç çarptığını ve bunun sonucunda yaralandığını, bu yaralanma sonucu, kendisinde maluliyet durumu meydana geldiğini, bu yaralanma nedeniyle çarpan aracın sigorta şirketi ...

A.Ş.'ye başvurulduğunu ve müvekkiline sadece 25.500 TL ödeme yapıldığını, ancak yaşamsal fonksiyonlarındaki azalma nedeniyle müvekkilinin olağan hayatının etkilendiğini, halihazır buna bağlı bazı tedavilerinin de devam ettiğini, dolayısıyla ödenen tazminat yetersiz olduğunu, müvekkilinin uğradığı uzuv kaybı maluliyet durumu ile kazadaki kusur durumu yeniden araştırılmaya muhtaç olduğunu, bu hususlar netlik kazandığında ve maluliyet durumuna bağlı ekonomik kaybımız ancak bilirkişi raporuyla sabit olacağını, bu nedenle şimdilik 30.000 TL'lik maddi tazminat talebinde bulunduk ve fazlaya ilişkin hakkımızı şimdilik saklı tuttuklarını,

açıklanan nedenlerle; kaza sonucu müvekkilinde oluşan yaralanma neticesi maluliyet durumuna bağlı olarak oluşan maddi kaybımızı karşılamak üzere 30.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek hanka mevduat faiziyle tarafımıza fazlaya ilişkin hakkımız saklı tulularak ödenmesini, (Davalı ... tarafından ödenen 25.500 TL'nin dava sonunda toplam bedelden mahsup edilmek ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla.) yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 20.03.2011/2012 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı sakatlanma halinde kişi başına azami sorumluluk limiti kaza tarihinde 200.000-TL olup sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetinde olduğunu, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluğumuz poliçe limitiyle sınırlı olup, keza masraf ve vekalet ücreti sorumluluğumuz da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limiti maktuen ödenecek rakam olmadığını, hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

zorunlu trafik sigortası sorumluluk sigortası olup, bu nedenle bu sigorta ile sigorta ettiren kişinin işleteni olduğu motorlu araçların üçüncü kişilere verdikleri zararların karşılanması amaçlandığını, davacının yaralanması nedeniyle sakatlık tazminatına ilişkin talebi üzerine müvekkkili şirket tarafından açılan ...

Nolu hasar dosyasında uzman aktüerler tarafından hazırlanan rapora istinaden 29.08.2018 tarihinde davacı vekili adına 25.854,84-TL ödendiğini, yapılan bu ödemeler ile poliçe limitlerinden dolayı müvekkili şirketin sorumluluğu sona erdiğini, bu nedenle de davacının söz konusu talebinin reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle; müvekkili şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmilini talep etmiştir.

Yargılamanın devamı sırasında Bergama .... Asliye Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/11/2021 tarih ve ... esas, ... sayılı kararı ile Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile Bergama Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin Ticaret Mahkemesi sıfatının kaldırılması nedeniyle İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine devrine karar verilmiştir.

Dava dosyası İzmir Adliyesi Tevzi Bürosunca mahkememizin ... esas sırasına kaydolunarak mahkememize intikal ettirilmiştir.

Davanın tazminat davası olduğu, ticari nitelikte olduğu, Bergama .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla davayı görmekte iken Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararına dayanarak dava dosyasını devir kararı ile mahkememize devrettiği belirlenmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 08/07/2021 tarihli resmi gazetede yayınlanan 07/07/2021 tarihli 608 sayılı kararı ile yeni kurulan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresinin belirlendiği, mevcut bulunan asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevresini ise genişleterek yeniden belirlendiği, bu kapsamda İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ili mülki sınırları (Karşıyaka Ağır Ceza yargı çevresi hariç) olarak belirlediği ve bu kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu aşamada davayı görmeye gönderme kararı veren mahkemenin mi yoksa mahkememizin mi görevli olduğu konusunda değerlendirme yapılması gerekmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı 04/04/2019 tarihli kararında ortaya konulduğu ve mahkememizce de benimsendiği üzere; usul hukukumuza göre mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkemenin görevli olması aynı zamanda dava şartıdır.

Bu nedenle yargılamanın her aşamasında taraflar görev itirazında bulunabileceği gibi taraflar ileri sürmese dahi mahkemece yargılamanın her aşamasında görev konusu resen gözetilir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "kanuni hakim güvencesi" başlığını taşıyan 37.maddesinde "hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz" hükmüne yer verilmiştir.

Bilimsel çevrelerde ve uygulamada kanuni hakim güvencesi olarak uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkemenin o uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olması olarak kabul edilmektedir.

Dikkat edilecek olursa, anayasadaki bu düzenleme, hukuk ya da ceza davaları yönünden herhangi bir ayrım gözetmemiş ve uyuşmazlığın doğduğu tarihte bu uyuşmazlığı çözecek olan mahkemenin belli olması durumunda yargılama yapacak veya yargılamaya devam edecek mahkemeyi gösteren bir düzenleme yapılmadığı takdirde davanın mutlaka bu mahkeme tarafından çözüme kavuşturulması öngörülmüştür.

Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir.

O halde yeni bir mahkeme kurulurken o mahkemenin kuruluş yasasında zaman bakımından faaliyete geçme yönünden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı takdirde her uyuşmazlık meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

Devir kararının dayandığı Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun yargı yeri belirlenmesi kararında, eldeki derdest dava dosyalarının yargı alanı genişletilen mahkemelere devredileceğine ilişkin bir karara yer verilmediği, verilen kararın Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki alanının genişletilmesine yönelik olduğu, mahkemelerin görevine ilişkin bir düzenleme içermediği,

bu nedenle davanın açıldığı tarihteki yetkili mahkemede davanın görülmesi gerektiği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin vermiş olduğu kararların aynı yargı yerinde yeni kurulan ve farklı görev alanına giren mahkemelere bu mahkemelerin kurulmasından önce bu mahkemelerin görev alanına giren başka mahkemelerde açılan dava dosyalarında gönderme kararı verilmesine yönelik olduğu,

somut olayda farklı yargı alanlarında bulunan aynı düzey mahkemelerden birinin diğerini kapsayacak şekilde yargı alanının genişletilmesine yönelik kararın değerlendirilmesi gerektiği, söz konusu kararın da 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği hususu da dikkate alındığında yargı yerinin genişletilmesi ya da değiştirilmesi kararının yürürlüğünden önce açılan davaların, davanın açıldığı tarihteki mahkeme tarafından görülmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtildiği üzere; davanın açıldığı tarihteki yasal düzenlemelere göre görevli ve yetkili mahkemece sonuçlandırılmasının Anayasayla güvence altına alınmış doğal hakim ilkesinin bir sonucu olduğu, yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin Hakimler Savcılar Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, bu tarihten evvel genişleyen yargı çevremizde açılan ve görülmekte olan davaların mahkememize devredileceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarihli 2017/11-10 esas 2019/401 karar sayılı kararında ortaya konulan ilkeler dikkate alındığında söz konusu davaları görmeye açıldığı tarihte görevli ve yetkili olan mahkemenin görmesi gerektiği, bunun sonucu olarak da iş bu davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu, mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılmıştır.

Devir kararının gerekçesinde bahsedilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin çeşitli kararlarında konu, yeni mahkeme kurulması nedeniyle dava dosyasının devri olarak nitelendirilmişse de, yukarıda bahsi geçen Hukuk Genel Kurul kararı karşısında söz konusu kararlara iştirak edilmemiş, davayı görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

İş bu dava dosyasının devir/gönderme kararıyla mahkememize gönderildiği dikkate alınmakla birlikte 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin gönderme kararını veren mahkemenin yetki alanında yetkili hale geldiği, gönderme kararını veren mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla gönderme kararını verdiği, dolayısıyla 01/09/2021 tarihinden sonra mahkememizin yeni açılan davalarla ilgili ve gönderme kararını veren mahkemenin bu tarihe kadar açılmış davalarla ilgili aynı mahkemenin daireleri olarak değerlendirilmesi gerektiği, buna göre mahkememizce görevsizlik kararı değil gönderme kararı verilmesinin daha uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm bu açıklamalar karşısında mahkememizin yargı çevresinin genişletilerek belirlenmesi konusundaki Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının 01/09/2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girdiği, bu tarihten evvel açılıp ilgili ilçelerde görülmekte olan davaları görmeye gönderme kararını veren mahkemenin görevli olduğu ve mahkememizin görevsiz olduğu kanaatine varılmakla dava dosyasının devir kararını veren Bergama ....Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, oluşan görev uyuşmazlığının giderilmesi için dava dosyasının İzmir BAM 6. Hukuk Dairesine tevdiine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸