İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/192 K.2024/462

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından aleyhlerine açılan işçilik alacağı davası neticesinde İzmir .... İş Mahkemesi'nin ...E.-.... Sayılı dosyasından davanın kabulüne karar verildiği ve kararın işçi tarafından İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasından icraya konulduğunu, kendilerince 1.404,49TL ve 128,51TL vekalet ücreti stopajı olmak üzere toplam 1.533,00TL ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, yüklenici firmalar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesinde ve idari şartnamelerinde işçilik alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olduğu kaydı yer aldığı dolayısıyla davalılara tamamını rücu hakları olduğu 30.06.2016 olan ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Dava dilekçesi ve eklerinin davalılara usulüne uygun davetiye ile tebliğine rağmen davalıların dilekçeler aşamasında davaya cevap vermediği, duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-İzmir .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilen dosyanın incelenmesinde; davacı işçi ... tarafından dosyamız davacısı ... A.Ş. aleyhine 26.04.2016 tarihinde açılan davada 26.05.2016 tarihinde 221,84 TL brüt kıdem tazminatı, 265,05 TL brüt bakiye ihbar tazminatı, 46,33 TL brüt bakiye yıllık izin ücret alacağını, 533,22 TL vekalet ücreti, 82,70 TL yargılama giderine hükmedildiği ve yerel mahkeme kararının kesin olduğu anlaşılmıştır.

2-İzmir .... İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu/davacı ... A.Ş. aleyhine, 23.06.2016 tarihinde (örnek 4-5) ödeme emri ile, İzmir .... İş Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamında belirtilen 220,16-TL kıdem tazminatı, 223,28-TL ihbar tazminatı, 33,13-TL yıllık izin ücreti, 533,22-TL ilam vekalet ücreti, 82,70-TL yargılama giderleri ile 107,56-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.200,05-TL alacağın tahsili için takip yoluyla başlatılan takip olduğu, takip dosyasının infazen kapatıldığı anlaşılmıştır.

3-Bilirkişi raporu

Mahkememizce, nitelikli hesap bilirkişisinden aldırılan 08.04.2024 havale tarihli raporda özetle.

Davacı kurumun dava dışı işçiye 30.06.2016 tarihinde toplam 1.533,00TL ödediği, alacak kalemlerinin tamamının alt işverenlere rücu edilebileceği, rücu tutarının yukarıda tabloda açıklandığı üzere kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile fer'ileri olduğu ve dosya içeriğinde rücu edilebilecek başkaca gider yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanmadığı, kıdem tazminatı ve fer'ilerinden alt işverenlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlerle sorumlu olacağı, yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatı ve fer'ilerinden son alt işverenin sorumlu olduğu, davacı tarafça ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş olup;

faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi mi yoksa dava tarihi mi olacağı konusunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğuna dair rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye davacı tarafından ödenmiş olan miktarın rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın, davacı ile davalılardan her biri arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri gereği çalıştırılan işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı tarafından işçisine ödenen işçilik alacağının taraflar arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmeleri gereği davalılardan rücuen tazmininin talep edilip edilemeyeceği, söz konusu işçilik alacaklarının davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Dava konusu olayda, davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçisine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenler ile birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş Hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim Türk Borçlar Kanununun 167. maddesinde düzenlenen, "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de belirtilmiştir.

Yargıtay ....HD'nin ... esas ... karar sayılı emsal kararında "Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir." şeklinde karar verildiği görülmüştür.Yargıtay ....Hukuk Dairesinin ... esas ... karar sayılı kararı da aynı yöndedir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu nazara alındığında. İzmir .... İş Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında dosyamız davacısına karşı işçi ...tarafından işçilik alacaklarına ilişkin dava açıldığı ve Mahkemece verilen 26/05/2016 tarih ... E. ... K. sayılı kararın işçi tarafından İzmir ....

İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı dosyasında takip konusu edildiği, Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen karar ile işçinin kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve fazla çalışma ücretinin eksik ödendiği gerekçesi ile 221,84-TL kıdem tazminatının, 265,05 ihbar tazminatının, dosyamız davacısından tahsili ile dava dışı işçiye verilmesine dair miktar itibariyle kesin olarak karar verildiği görülmüştür.

Davacı tarafça İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına istinaden 30/06/2016 tarihinde 1.404,49-TL ödeme yapıldığı, yine bu ödemeye ilişkin toplam 128,51-TL stopaj ödemesi yapıldığı yapıldığı görülmüştür.

Eldeki dosyada dava konusu edilen bu ödemelerin davalıdan rücu talebi taraflar arasındaki iç ilişkiye ilişkin olup, bu tür alacaklarda taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği Yargıtay içtihatları ile de sabit olduğundan bilirkişi raporu ve ek raporunda yapılan hesaplamaya itibar edilerek, taraflar arasındaki sözleşme ve eki teknik şartnamenin hükümlerine göre davalı yüklenicinin davacının dava dışı işçiye ödediği bütün meblağdan sorumlu tutulduğu gözetilerek,

davacı tarafından ödenen bedellerden kıdem tazminatı bedelinden alt işverenlerin işçiyi çalıştırdıkları dönem ile orantılı olmak üzere sorumlu olacakları, ihbar tazminatından son işveren olan ...Ltd. Şti.'nin sorumlu olacağı değerlendirilerek davanın kabulüne, davacı tarafından dava konusu edilen 1.533,00-TL'nin 27,21-TL'sinin davalı... Hizmetleri Temizlik Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 719,56-TL'sinin davalı ...

Taşımacılık Tekstil Ve Bilgisayar Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden ödeme tarihi olan 30/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, ...İnş. Taah. Turz. Teks. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin İzmir ... ATM'nin ...e. ... k.

Sayılı 02/02/2022 tarihli kararı ile iflasına karar verildiği, kararın 06/12/2022 tarihinde kesinleştiği, iflas tasfiyesinin İzmir İflas Müdürlüğünün ...İflas dosyasında basit tasfiye usulünde devam etmekte olduğu anlaşıldığından anılan davalı yönünden davaya sıra cetveline kayıt ve kabul davası olduğu kabul edilerek, 786,22-TL'sinin ödeme tarihi olan 30/06/2016 tarihinden iflasın açıldığı tarihe kadar işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı iflas tasfiyesinin devam ettiği İzmir İflas Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında alacak olarak sıra cetveline kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı