İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/660 K.2023/874

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın, müvekkili sigorta şirketine 18.10.2019-18.10.2020 tarihleri arasında ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile poliçe ile sigortalandığını, dava konusu 09.08.2020 tarihinde davalıya ait ve sürücüsü firar olan ... plaka sayılı sigortalı aracın seyir halinde iken ...plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,

araçta meydana gelen hasara ilişkin araç maliki ...'a hasar bedeli için Sigorta Tahkim Komisyonunun 07.12.2020 tarihli ....E. ... sayılı dosyasında alınan rapor uyarınca ferileriyle birlikte 16.02.2021 tarihinde 23.714,50-TL ile değer kaybı ile Sigorta Tahkim Komisyonunun 07.12.2020 tarihli ....E. ... sayılı dosyasında alınan rapor uyarınca ferileriyle birlikte 18.03.2021 tarihinde 11.895,74-TL' nin müvekkili şirket tarafından ödendiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4-F bendi gereğince hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin,

tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde şeklinde sigortacının sigortalıya rücu hakkını düzenlediğini, davalının olay yeri terk kuralarını ihlal ettiğini ve tazminat bedelinin akde muhalefet eden davalı sigortalılarından tahsili gereği doğduğunu belirterek; davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın trafik kaydı üzerine kesin hükme kadar devam etmek üzere tedbir konulmasına,

toplam 35.610,24-TL alacaklarının 23.714,50-TL' sinin ödeme tarihi olan 16.02.2021 tarihinden itibaren, 11.895,74-TL' sinin ise 18.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, arabuluculuk toplantısına katılmayan davalı aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Davalı cevap dilekçesinde özetle.

Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili Mahkemenin Çorum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, tacir olmadığını, uyuşmazlığın sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olduğunu bu anlamda tüketici konumunda olduğunu, görevli mahkemenin Tüketici mahkemesi olduğunu, davanın zamanaşımı süresi sonrasında açılmış olması sebebiyle zamanaşımı itirazının olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları kabul etmediğini, sadece traktörün kendisi adına kayıtlı olduğunu, traktörü kaza esnasında ... isimli tanıdığının kullandığını, davanın ona yönelik açılmasının gerektiğini, kazada bu şahsın yaralandığını,

tahkim heyeti başvurularında yokluğunda raporlar aldırıldığını, raporlara itiraz imkanı tanınmadığını, bu nedenle tahkim dosyasından alınan raporları ve kararları kabul etmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATİ

Davanın ilk olarak açıldığı İzmir....Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.07.2021 tarih ... E. ... K.sayılı dosyası üzerinden verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın İzmir ... Tüketici Mahkemesinin ... esasına kaydedildiği ve Mahkemece karşı görevsizlik kararı verildiği, merci tayini üzerinde dosyanın gönderildiği İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı 22.06.2022 tarihli ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilerek dosyanın mahkememize tevzi edildiği, dosyanın Mahkememizin işbu ... esasına kaydı yapılarak yargılamaya bu esas numarası üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

1-Trafik kazası tespit tutanağı, kazaya ilişkin fotoğraflar, ehliyet ve ruhsat suretleri

2- Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;

Davacı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında ...plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin 16/02/2021 tarihinde 23.714,50-TL ve değer kaybına 18/03/2021 tarihinde 11.895,74-TL ödeme yapıldığı bildirilmiştir.

3- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları;

Davacının sigortalısı olan ... plakalı aracın karıştığı kazada hasar verdiği ...plakalı aracın hasar kayıtlarının celbi hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, kayıtlar celp edilmiştir.

4-Trafik Tescil Kayıtları

... plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı araçların 09.08.2020 kaza tarihi itibari ile maliklerini gösterir kayıtlar İlgili Trafik Tescil Şube Müdürlüğü'nden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

5-Çorum Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası ile Çorum ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; müştekinin ..., müşteki şüphelinin ... ve... olduğu, 9/08/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçu dolayısıyla başlatılan soruşturma dosyası kapsamında 11/11/2020 tarihli ... numaralı iddianamesi ile sanık ...'ın cezalandırılması istemiyle Çorum ...Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı kovuşturma dosyasının açıldığı, şüpheli ... hakkında aynı tarihte kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği;

Çorum ...Asliye Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında katılanın ..., ..., sanığın ... olduğu, 09/08/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçu dolayısıyla başlatılan soruşturma dosyası kapsamında 11/11/20204 tarihli ... numaralı iddianamesi ile sanığın cezalandırılması istemiyle açılan kovuşturma dosyası kapsamında Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 08/04/2021 tarihli raporda sanık sürücü ...’ın asli kusurlu olduğu, müşteki sürücü ...’un kusursuz olduğu kanaatinin bildirildiği,

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 30/11/2021 tarihli karar ile kaza tespit tutanağına göre sanığın objektif özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle kazanın meydana geldiği ve adli tıp raporuna göre sanığın asli kusurlu olduğu, böylece sanığın taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet vermek suçunu işlediği anlaşıldığından, eylemine uyan TCK.nun 89/4 maddesi gereğince cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, hükmün 06/01/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

6-Sigorta Tahkim Komisyonunun ....E... sayılı dosyası

Celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde başvuranın ..., karşı tarafın ...

Sigorta A.Ş olduğu, başvurucu tarafından 04/12/2020 tarihli talep dilekçesi ile 09/08/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında başvurucuya ait ...plakalı aracın uğradığı maddi zararın (hasar bedeli) kazaya kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracın sigortacısı olan davalıdan temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği,

dosya kapsamında davacıya ait aracın 09/08/2020 tarihindeki trafik kazası sonrası oluşan hasarının ne tutarda olacağının tespitine yönelik olarak aldırılan 22/01/2022 tarihli raporda, vaki kazada ...plakalı mezkur vasıtanın toplam Z.M.M.S. araç hasarının KDV hariç 14.605,27 TL, KDV dahil 17.234,21 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

7-Sigorta Tahkim Komisyonunun ....E... sayılı dosyası

Celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde başvuranın ..., karşı tarafın ... Sigorta A.Ş olduğu, başvurucu tarafından 04/12/2020 tarihli talep dilekçesi ile kaza tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün müvekkile ait ...plakalı araca 09/08/2020 tarihinde çarparak hasar ve değer kaybına sebep olduğu belirtilerek 100,00-TL araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği,

dosya kapsamında kazaya karışan araçların 09/08/2020 tarihli kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının tespiti ile başvurana ait ...plakalı araçta kaza dolayısıyla değer kaybı bedeli oluşup oluşmadığı ve varsa meblağının tespitine yönelik aldırılan bilirkişi raporunda 09/08/2020 tarihli kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ...plakalı araçta meydana gelen hasarın kaza ile uyumlu olduğu, yapılan hesaplamada araçta 6.720,00-TL değer kaybı oluştuğunun tespit edildiği,

başvurucu tarafından raporda belirlenen bedel üzerinden talebin artırıldığı 31/03/2021 tarihli karar ile 19/02/2021 tarihli ara karar ile başvuru sahibi tarafından ıslah dilekçesi ile talep edilen 6.720,00-TL değer kaybı meblağı yönünden başvuru sonrası yapılan ödeme dolayısıyla hüküm kurmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

8-Bilirkişi raporu;

Mahkememizce dosyanın tevdi edildiği bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05.06.2023 havale tarihli raporda özetle;

Dosyaya ibraz edilen tutanak, kroki, fotoğraf, bilgi ve

beyanlara göre; “Sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı traktör sürücüsünün ... Sokak (... 1. Cadde) istikametine doğru seyir halinde iken No:7 önüne

geldiğinde traktörün sol yan arka tekerlek kısımları ile; ...

istikametine doğru seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı

otomobilin sol ön yan kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ... plaka sayılı traktörün sağ arka tekerlek kısımlarının yine No:7 önünde park halinde bulunan ... plaka sayılı otomobilin sol ön

yan kısımlarına çarpması” şeklinde trafik kazası meydana geldiği, İş bu 09.08.2020 tarihli kazanın oluşumunda davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün “etken olduğu”, dava konusu ...plaka sayılı araç sürücüsünün “etken olmadığı”, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsünün; “etken olmadığı”,

İşbu kaza nedeniyle ...plaka sayılı araçta, yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 17.234,21-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, 6.720,00-TL değer kaybı meydana geldiği,

Davalı ...’e ait ... plakalı aracın, davacı ... Anonim Türk Sigorta AŞ nezdinde ... numaralı poliçe ile

18.10.2019-2020 tarihleri arasında geçerli süre için ZMM (Trafik) sigortası teminat örüntüsüne

Alındığı, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları A.5. kapsama giren teminat türleri

arasında, hasar ve değer kaybı zararlarının gideriminin de sayıldığı, bu nedenle, ZMM sigorta şirketinin, teminat süresi içinde olan 09.08.2020 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, zarar

görenlerin maddi zararlarının giderimin üstlenildiği,

İş bu kazada zarar gören ...plakalı araç maliki tarafından aracında meydana gelen yedek parça ve işçilikten kaynaklanan zararı gidermek için müracaat ettiği Sigorta

Tahkim Komisyonu tarafından, 07.12.2020 tarih ....E... sayılı kararı verilmiş ve

sigorta şirketi tarafından bu karar gereği 16.02.2021 tarihinde 17.230,00-TL yedek parça

ve işçilik ile 750 TL masraf ve 5.734,50 TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 23.714,50-TL ve

değer kaybından kaynaklanan zararı gidermek için müracaat ettiği Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından 07.12.2020 tarih ....E... sayılı kararı verildiği ve sigorta

şirketi tarafından bu karar gereği 18.03.2021 tarihinde 6.720,00.-TL değer kaybı zararı ile

920,10-TL ve masraf 4.080,00-TL vekalet ücreti ve 175,64-TL faiz olmak üzere toplam

11.895,74-TL ödeme yapıldığı, ödenen hasar ve değer kaybı bedellerinin heyetimiz teknik ekibi tarafından tespit edilen hasar ve değer kaybı ile uyumlu olduğu,

Tahkim /Dava açılması nedeniyle yapılan müracaattan kaynaklı masraf ve vekalet ücreti ödeme

zorunluluğunun da doğduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 16.02.2021 tarihli ve 18.03.2021 tarihli ödeme

dekontlarını ibraz etmesi gerektiği 01.06.2015 tarihinden sonra yürürlüğe giren ve olayda uygulama alanı bulan Karayolları Motorlu

Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

B.4- Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı

başlıklı maddesi içeriğinde;

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:…

Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi

veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak

üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

hükümleri ile zarar görenin zararını ödeyen sigortacının, kendi sigortalısına rücu edebileceği hallerin

düzenlendiği,

davaya konu olayda, davalı yanın cevap dilekçesi ve diğer tüm delillerin takdir ve değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmakla;

- Davacı şirkete ait sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün

olay yerini terk etmesi halinin rücuya tabi bir hal olmadığı kabul edilirse, sigortalı akit

olan davalı yanın ödeme sorumluluğu söz konusu olmayacağının söylenebileceği,

-Davacı şirkete ait sigortalı ... plakalı aracın sürücüsünün

olay yerini terk etmesi halinin rücuya tabi bir hal olduğu kabul edilirse, sigortalı akit

olan davalı yanın, sigorta şirketinin ödeme tarihlerinden itibaren ödeme sorumluluğu

söz konusu olacağının söylenebileceği" belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davalının yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;

6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 110. maddesinde.

"Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır.

Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davacı sigorta şirketinin İzmir ilinde bölge müdürlüğünün olduğu anlaşılmıştır.

Dolayısı ile, davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, davayı bölge müdürlüğünün bulunduğu İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalının zamanaşımı def'i yönünden yapılan değerlendirmede;

2918 sayılı KTK'nın 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne yer verilmiş olup davacının ödeme tarihinden itibaren KTK.nın 109. maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan eldeki davayı açtığı anlaşıldığından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

Davanın esası yönünden yapılan değerlendirmede;

Dava; Zorunlu Sorumluluk Sigorta Poliçesine dayalı olarak sigorta şirketi tarafından yapılan maddi tazminata ilişkin ödemenin sigortalısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı, davalı adına kayıtlı ... plaka sayılı aracın 09/08/2020 tarihinde ... plaka sayılı araç ile kazaya karışıp karışmadığı, kaza sebebiyle ...plaka sayılı araçta hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı, davacının poliçe kapsamında dava dışı ...plaka sayılı araç malikine ödeme yaptığı ödemeyi davalının kaza mahallini terk ettiği vakıasına dayalı olarak davalıdan rücuen talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Dosyaya ibraz edilen tutanak, kroki, fotoğraf, bilgi ve beyanlara göre kazanın oluşumunun sürücüsü tespit edilemeyen ... plaka sayılı traktör sürücüsünün ... (... 1. Cadde) istikametine doğru seyir halinde iken No:7 önüne geldiğinde traktörün sol yan arka tekerlek kısımları ile .... Sokak üzeri...

Cadde istikametine doğru seyir halinde olan dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin sol ön yan kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle ... plaka sayılı traktörün sağ arka tekerlek kısımlarının yine No:7 önünde park halinde bulunan ... plaka sayılı otomobilin sol ön yan kısımlarına çarpması şeklinde meydana geldiği; kazanın oluşumu yönünde kaza tespit tutanağı, soruşturma ve kovuşturma dosyası ile tahkim dosyasında alınan raporları aynı yönde olmakla kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç, davacı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalıdır.

Eldeki davada da davacı, sigortalı aracı kullanan kişinin olay yerini terk ettiğini ileri sürerek poliçe kapsamında ödediği tazminatı sigortalıdan rücuen tazmini talebinde bulunmuştur.

Davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...'a ...plakalı aracında 09/08/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklanan hasara ilişkin 16/02/2021 tarihinde 23.714,50-TL ve değer kaybına ilişkin 18/03/2021 tarihinde 11.895,74-TL ödeme yapıldığı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporu kapsamında yapılan ödemelerin araçta meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu kabul edilmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 95. maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hâller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğinden, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilecektir.

Bu düzenlemeye paralel olarak; poliçenin düzenlendiği ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) Genel Şartları’nın “Zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının işletene rücu” başlıklı B.4. maddesinde sigortacının sigortalısına rücu edebileceği durumlar sıralanmıştır.

Soruşturma ve kovuşturma dosyası kapsamından davaya konu trafik kazasına karışan davacının sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsünün... olduğunun kabul edildiği, kovuşturma dosyasında adı geçenin sanık olarak yargılandığı ve mahkumiyeti yönünde karar verildiği, sigorta poliçesinin geçerli olduğu dönemde yürürlükte bulunan Zorunlu Malî Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesi uyarınca olay yerinin terk edilmesinin sigortacıya rücu hakkı tanıdığına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı,

bir başka anlatımla, poliçenin geçerli olduğu dönemde yürürlükte bulunan Genel Şartlar’ın ilgili maddesi gözetildiğinde, sürücünün tam kusurlu olması ve kazadan hemen sonra olay yerini terk etmiş olmasının sigortacının sigortalısına rücu edebilmesi için tek başına yeterli olmadığı kabul edilerek açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir. (Aynı yönde Yargıtay HGK 2021/(17)4-468 E. 2022/1143 K. Sayılı kararı)

Katip ... e-imzalı Hakim ... e-imzalı